Opis
W podręczniku omówiono zagadnienia dotyczące tzw. części ogólnej prawa karnego obejmujące m.in. naukę o czynie zabronionym, karze, środkach karnych, kompensacyjnych, zabezpieczających i innych środkach reakcji karnej. Opracowanie prezentuje dane statystyczne z zakresu przestępczości, polityki kryminalnej i penitencjarystyki oraz liczne przykłady z orzecznictwa Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych. Każdy rozdział podręcznika zawiera pytania i polecenia kontrolne, które pozwalają na weryfikację stopnia opanowania materiału oraz na lepsze przygotowanie się do kolokwiów i egzaminów. W celu ułatwienia nauki wprowadzono piktogramy pomagające w odnalezieniu istotnych fragmentów oraz numery boczne umożliwiające szybkie odszukanie w tekście pojęć z indeksów. Adresaci: Publikacja jest przeznaczona przede wszystkim dla studentów prawa, administracji, kryminologii, kryminalistyki, a także naukowców i nauczycieli akademickich prowadzących wykłady i ćwiczenia z prawa karnego. Będzie również przydatna sędziom, adwokatom, prokuratorom oraz aplikantom tych zawodów. Spis treściWykaz skrótów | str. 15 Od autora | str. 19 Część pierwsza ZAGADNIENIA WSTĘPNE I NAUKA O USTAWIE KARNEJ Rozdział I Pojęcie i podział prawa karnego | str. 23 1. Uwagi ogólne | str. 24 2. Prawo karne materialne | str. 27 3. Prawo karne procesowe | str. 28 4. Prawo karne wykonawcze | str. 29 5. Prawo karne skarbowe | str. 30 6. Prawo karne wojskowe | str. 31 7. Prawo karne nieletnich dewiantów | str. 32 8. Prawo karne krajowe i międzynarodowe | str. 33 9. Prawo karne wykroczeń | str. 36 Rozdział II Nauka prawa karnego oraz nauki pokrewne i pomocnicze | str. 40 1. Szkoły, kierunki i ich przedstawiciele | str. 40 1.1. Kierunek legalistyczno -racjonalistyczny oświecenia | str. 41 1.2. Szkoła klasyczna | str. 44 1.3. Szkoła pozytywna | str. 45 1.4. Szkoła socjologiczna | str. 48 1.5. Normatywizm | str. 50 1.6. Ruch obrony społecznej | str. 50 1.6.1. Kierunek radykalny (subiektywny) | str. 51 1.6.2. Kierunek umiarkowany (nowa obrona społeczna) | str. 53 1.7. Neoklasycyzm, nieinterwencja, kryminologia radykalna, abolicjonizm i restorative justice | str. 54 1.8. Ekonomiczna analiza prawa karnego | str. 57 2. Polska nauka prawa karnego | str. 59 3. Nauki pokrewne i pomocnicze | str. 66 3.1. Kryminologia | str. 68 3.2. Penologia | str. 71 3.3. Wiktymologia | str. 72 3.4. Penitencjarystyka | str. 74 3.5. Polityka kryminalna | str. 75 3.6. Kryminalistyka | str. 76 3.7. Medycyna sądowa | str. 77 3.8. Psychiatria sądowa | str. 78 Rozdział III Cele i funkcje prawa karnego | str. 80 1. Uwagi ogólne | str. 80 2. Ochrona dóbr prawnych | str. 81 3. Zapobieganie (prewencja przeciwprzestępcza) | str. 81 4. Zaspokojenie społecznego poczucia sprawiedliwości | str. 82 5. Poprawa (resocjalizacja) i wychowanie | str. 83 6. Kompensacja i restytucja | str. 84 7. Pozostałe funkcje | str. 88 Rozdział IV Uwarunkowania historyczne i tendencje rozwojowe prawa karnego | str. 90 1. Od zemsty krwawej do całkowitego upaństwowienia | str. 90 1.1. Zemsta krwawa | str. 91 1.2. Odwet (zasada talionu) | str. 92 1.3. Okup (system kompozycji) | str. 94 1.4. System proporcjonalności i upaństwowienie kary | str. 96 2. Zagadnienia kryminalizacji i dekryminalizacji | str. 97 3. Problematyka związków prawa karnego materialnego z moralnością, religią, polityką i zróżnicowaniem kulturowym społeczeństwa | str. 102 Rozdział V Podstawowe zasady prawa karnego | str. 113 1. Uwagi ogólne | str. 113 2. Zasada praworządności | str. 114 2.1. Nullum delictum sine lege poenali | str. 114 2.2. Nulla sanctio sine lege | str. 116 3. Zasada sprawiedliwości | str. 117 4. Zasada humanizmu | str. 120 5. Zasada subsydiarności | str. 123 6. Zasada czynu | str. 125 7. Zasada społecznej szkodliwości | str. 126 8. Zasada winy | str. 127 9. Zasada indywidualizacji odpowiedzialności | str. 128 10. In dubio pro reo | str. 129 11. Nulla sanctio sine iudicio | str. 130 12. Zasada stałości i pewności prawnej | str. 130 Rozdział VI Źródła polskiego prawa karnego | str. 132 1. Uwagi ogólne | str. 132 2. Zwyczaj i prawo zwyczajowe | str. 135 3. Akty normatywne | str. 136 4. Judykatura | str. 137 5. Doktryna | str. 139 6. Elementy dawnego i współczesnego polskiego prawa karnego | str. 141 6.1. Kodeksy | str. 141 6.2. Ustawy szczególne | str. 147 6.3. Umowy międzynarodowe | str. 149 Rozdział VII Budowa i rodzaje zakazów karnych | str. 153 1. Uwagi ogólne | str. 153 2. Metoda nazwowa i opisowa (zdaniowa) | str. 154 3. Dyspozycje pojedyncze (proste) i złożone | str. 155 4. Dyspozycje kazuistyczne, syntetyczne i kauczukowe | str. 157 5. Dyspozycje zupełne i niezupełne | str. 158 6. Zagrożenia karne bezwzględnie i względnie określone | str. 160 7. Zagrożenia karne jedno- i wielorodzajowe | str. 163 Rozdział VIII Stosowanie przepisów ustawy karnej | str. 166 1. Uwagi ogólne | str. 166 2. Wykładnia i jej rodzaje | str. 167 3. Analogia | str. 172 Rozdział IX Zakres obowiązywania i zastosowania polskiej ustawy karnej | str. 176 1. Obowiązywanie