Opis
Publikacja omawia rolę prawa czynów niedozwolonych w społeczeństwie wykorzystującym rozwijające się dynamicznie technologie cyfrowe, przede wszystkim sztuczną inteligencję. Autorzy – specjaliści w dziedzinie prawa zobowiązań, a w szczególności prawa deliktowego – omawiają m.in.: • prawa i interesy chronione prawem deliktów; • właściwości technologii cyfrowych istotne dla stosowania prawa deliktowego; • odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny; • pojęcie winy w prawie polskim i w obcych systemach prawnych; • funkcje odpowiedzialności deliktowej za naruszenie praw człowieka; • przyczynienie się poszkodowanego do powstania lub zwiększenia szkody; • odpowiedzialność wielu podmiotów za tę samą szkodę; • sposoby naprawienia szkody majątkowej. Uwzględniając prace legislacyjne prowadzone obecnie w Unii Europejskiej, wskazują również, które elementy systemu prawa deliktowego wymagają modyfikacji w związku z upowszechnianiem się technologii cyfrowych. Książka jest przeznaczona przede wszystkim dla radców prawnych, adwokatów i sędziów. Zainteresuje też przedstawicieli nauki. Spis treściWykaz skrótów | str. 15 Słowo wstępne | str. 17 Rozdział 1 Wyzwania dla prawa czynów niedozwolonych związane z rozwojem technologii cyfrowych | str. 19 1.1. Czym zajmuje się i o czym mówi prawo czynów niedozwolonych | str. 19 1.2. Współczesne technologie cyfrowe – uwagi ogólne | str. 25 1.2.1. Era rewolucji | str. 25 1.2.2. Formowanie się gospodarki i społeczeństwa cyfrowego | str. 28 1.2.3. Znaczenie danych – dane jako podstawa gospodarki i społeczeństwa cyfrowego | str. 30 1.2.4. Usieciowienie | str. 39 1.2.5. Transformacja cyfrowa | str. 40 1.2.6. Globalny zasięg | str. 46 1.2.7. Kształtowanie się technokracji | str. 51 1.3. Właściwości technologii cyfrowych istotne dla stosowania prawa deliktowego | str. 55 1.3.1. Uwagi ogólne | str. 55 1.3.2. Oparcie technologii na danych | str. 58 1.3.3. Złożoność | str. 60 1.3.4. Sieciowy sposób działania | str. 61 1.3.5. Autonomiczność oraz niepoznawalność funkcjonowania | str. 62 1.3.6. Różnorodność zastosowań | str. 64 1.3.6.1. Sztuczna Inteligencja oraz algorytmy | str. 64 1.3.6.2. Internet Przedmiotów | str. 71 1.3.6.3. Autonomiczne pojazdy | str. 77 1.4. Prace studyjne i działania legislacyjne Unii Europejskiej | str. 83 Rozdział 2 Funkcje prawa deliktów we współczesnym społeczeństwie | str. 89 2.1. Pojęcie funkcji prawa deliktów | str. 89 2.2. Funkcja regulacyjna | str. 91 2.2.1. Określenie relacji między wolnością i bezpieczeństwem | str. 91 2.2.2. Obowiązki zachowania i obowiązki kompensacji | str. 93 2.3. Funkcja gwarancyjna (windykacyjna) | str. 95 2.4. Funkcja alokacyjna | str. 97 2.4.1. Wprowadzenie | str. 97 2.4.2. Kryterium związku przyczynowego | str. 98 2.4.3. Kryterium uzupełniające | str. 100 2.4.3.1. Zasada winy | str. 101 2.4.3.2. Zasada ryzyka | str. 104 2.5. Funkcja kompensacyjna | str. 109 2.5.1. Kompensacja jako wyrównanie szkody | str. 109 2.5.2. Zakres kompensacji w zależności od zasady odpowiedzialności | str. 110 2.5.3. Zakres kompensacji w zależności od przyjętych założeń teoretycznych | str. 112 2.6. Funkcja repartycyjna | str. 113 2.6.1. Sposoby repartycji | str. 113 2.6.2. Ocena funkcji repartycyjnej | str. 114 2.7. Funkcja prewencyjna | str. 117 2.7.1. Prewencja jako refleks kompensacji | str. 117 2.7.2. Zakres zalecanej prewencji | str. 119 2.7.3. Prewencja jako kryterium przypisania szkody (krytyka) | str. 120 2.7.4. Stopień prewencji ze względu na zasadę odpowiedzialności | str. 122 2.7.5. Ocena realizacji funkcji prewencyjnej | str. 124 2.7.6. Roszczenie prewencyjne (wzmianka) | str. 126 2.8. Funkcja restytucyjna | str. 126 2.8.1. Zakres realizacji funkcji restytucyjnej | str. 126 2.8.2. Roszczenie o wydanie korzyści jako przejaw quasi-kompensacji | str. 128 2.8.3. Roszczenie o wydanie korzyści w obszarze własności intelektualnej | str. 130 2.9. Funkcja satysfakcyjna | str. 131 2.10. Funkcja ekspresyjna (komunikacyjna) | str. 132 2.11. Funkcja represyjna | str. 134 2.11.1. Funkcja represyjna jako funkcja niesamodzielna | str. 134 2.11.2. Przypadki sporne | str. 135 2.11.3. Samodzielna realizacja funkcji represyjnej przez instytucję odszkodowania karnego | str. 139 2.11.4. Zmodyfikowane odszkodowanie karne wpłacane na rzecz funduszu kompensacyjnego | str. 142 2.12. Relacje między poszczególnymi funkcjami | str. 144 2.13. Wielość funkcji i ich porządek | str. 146 Rozdział 3 Dobór zasady odpowiedzialności deliktowej w świetle ekonomicznej analizy prawa | str. 149 3.1. Uwagi wstępne | str. 149 3.2. Wyrządzenie przez jeden podmiot uszczerbku w dobrach innego podmiotu – uwagi na tle tzw. wypadków jednostronnych i dwustronnych | str. 150 3.3. Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny | str. 161 3.4. Ograniczona przydatność wniosków płynących z ekonomicznej analizy prawa | str. 167 Rozdział 4 Podmiot odpowiedzialny | str. 177 4.1. Uwaga wstępna | str. 177 4.2. Zdolność prawna jako przesłanka ponoszenia odpowiedzialnośc