Opis
Książka stanowi kompendium wiedzy na temat praw dziecka jako ofiary przestępstwa i jako świadka w systemie wymiaru sprawiedliwości. Omówiono w niej m.in.: • prawa dzieci będących ofiarami przestępstw określone w Konwencji o prawach dziecka i aktach Rady Europy, a także unijny standard ochrony, praw i wsparcia tych dzieci; • karnoprawną ochronę dziecka w Kodeksie karnym oraz jego status jako strony procesowej i świadka w polskim procesie karnym; • prawa, ochronę i wsparcie dzieci pokrzywdzonych przestępstwem poza procesem karnym, w tym regulacje ustawy z 13.05.2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich. Szczególną uwagę poświęcono ostatnim ważnym nowelizacjom procedury karnej zmierzającym do uściślenia i doprecyzowania gwarancji procesowych przysługujących osobom, które nie ukończyły 18 lat. Publikacja będzie przydatna zarówno dla prawników praktyków i osób związanych ze świadczeniem pomocy lub udzielaniem wsparcia dzieciom ofiarom przestępstw (prokuratorów, adwokatów, sędziów, kuratorów sądowych, służb policyjnych, wolontariuszy), jak i dla przedstawicieli nauki zainteresowanych problematyką dzieci krzywdzonych i ich szczególnymi potrzebami w procesie karnym. „Dużą wartość poznawczą ma prezentacja wyników badań empirycznych oraz zestawienia statystyczne, które obrazują, na tle normatywnym, stan rzeczywisty w zakresie ścigania i karania przestępstw, których ofiarami są dzieci. Uzasadnieniem dla publikacji (…) jest nie tylko waga poruszanej w niej problematyki, szerokie ujęcie omawianego zagadnienia, bogata literatura przedmiotu wykorzystana w adekwatny sposób, ale także aktualność rozważań, bowiem Autor analizuje najnowsze zmiany prawne zarówno w kodeksie postępowania karnego, jak i w kodeksie karnym”. Z recenzji prof. dr hab. Hanny Paluszkiewicz Spis treściWykaz skrótów | str. 13 Wstęp | str. 15 Rozdział 1 Konwencyjny standard praw dzieci ofiar | str. 23 1.1. Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawach dziecka z 20.11.1989 r. | str. 23 1.2. Europejska Konwencja praw człowieka z 4.11.1950 r. | str. 28 1.3. Konwencja Rady Europy o ochronie dzieci przed seksualnym wykorzystywaniem i niegodziwym traktowaniem w celach seksualnych z 25.10.2007 r. | str. 33 1.4. Konwencja Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej z 11.05.2011 r. | str. 37 1.5. Wytyczne Komitetu Ministrów Rady Europy dotyczące wymiaru sprawiedliwości przyjaznego dzieciom z 17.11.2010 r. | str. 42 1.6. Strategia Rady Europy o prawach dziecka (2022–2027) | str. 49 Rozdział 2 Unijne standardy ochrony, praw i wsparcia dzieci ofiar | str. 55 2.1. Dyrektywa 2011/93/UE z 13.12.2011 r. w sprawie zwalczania niegodziwego traktowania w celach seksualnych i wykorzystywania seksualnego dzieci oraz pornografii dziecięcej | str. 55 2.2. Dyrektywa 2012/29/UE z 25.10.2012 r. o minimalnych standardach ochrony, praw i wsparcia ofiar przestępstw | str. 66 2.3. Dyrektywa 2011/99/EU z 13.12.2011 r. w sprawie europejskiego nakazu ochrony | str. 77 2.4. Strategia Unii Europejskiej na rzecz praw dziecka z 2021 r. | str. 79 2.5. Wdrażanie europejskich standardów wymiaru sprawiedliwości przyjaznego dzieciom w krajach Unii Europejskiej | str. 83 2.5.1. Raport Agencji Praw Podstawowych UE (FRA) z 2017 r. | str. 83 2.5.2. Raport Komisji Europejskiej z 2022 r. dotyczący ewaluacji dyrektywy 2012/29/EU i efektywności jej wdrażania | str. 91 2.6. Prawa dzieci ofiar przestępstw w projekcie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z 23.07.2023 r. zmieniającej dyrektywę 2012/29/UE | str. 94 Rozdział 3 Dziecko jako szczególny rodzaj świadka w świetle wyników badań wiktymizacji, badań psychologicznych i praktyki procesowej w krajach europejskich i USA | str. 101 3.1. Badania wiktymizacji dzieci | str. 101 3.2. Dziecko jako ofiara i świadek w świetle badań psychologicznych | str. 111 3.3. Wyniki badań praktyki procesowej w USA | str. 123 Rozdział 4 Prawnokarna ochrona dzieci w polskim Kodeksie karnym z 1997 r. | str. 129 4.1. Przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajowości (rozdział XXV Kodeksu karnego) | str. 129 4.1.1. Uwagi wstępne | str. 129 4.1.2. Zgwałcenie małoletniego poniżej lat 15 (art. 197 § 4 k.k.) | str. 135 4.1.3. Nadużycie zależności (art. 199 k.k.) | str. 146 4.1.4. Obcowanie płciowe z małoletnim poniżej 15 lat i prezentacja treści pornograficznych (art. 200 k.k.) | str. 150 4.1.5. Elektroniczna korupcja seksualna małoletniego – grooming (art. 200a k.k.) | str. 154 4.1.6. Zakaz publicznego propagowania zachowań o charakterze pedofilskim (art. 200b k.k.) | str. 158 4.1.7. Kazirodztwo (art. 201 k.k.) | str. 159 4.1.8. Pornografia z udziałem małoletnich (art. 202 § 3, 4, 4a–4c k.k.) | str. 160 4.2. Wybrane przestępstwa przeciwko rodzinie i opiece (rozdział XXVI Kodeksu karnego) | str. 163 4.2.1. Uwagi wstępne | str. 163 4.2.2. Znęcanie się (art. 207 k.k.) | str. 164 4.2.3. Rozpijanie nieletniego (art. 208 k.k.) | str. 166 4.3. Wybrane przestępstwa przeciwko dzieciom z rozdzi