Opis
Zainicjowana po przewrocie politycznym w roku 1989 transformacja ustrojowa [...] radykalnie przeorała rynek pracy, wprowadzając w miejsce socjalistycznego nakazu zatrudnienia liberalne reguły kapitalistyczne; u progu XXI wieku powstały nowe technologie, nowe formy organizacji pracy, nowe zawody, wkroczyła robotyzacja i komputeryzacja, pojawiła się nowa filozofia pracy typowa dla społeczeństwa konsumpcyjnego i informacyjnego, „społeczeństwa bez pracy”. Ostatnich kilka lat to z kolei przechodzenie od rynku pracodawcy do rynku pracownika. Zmiany tego typu nie dotyczą tylko naszego kraju, przeciwnie, mają zasięg europejski i międzynarodowy.[...] Procesy pracy angażują różne podmioty: pracodawców i pracobiorców, związki zawodowe i państwo z całą siecią jego instytucji, organa samorządowe i organizacje pozarządowe. Ich stosunek do problemu pracy jest silnie zróżnicowany, bo samo pojęcie pracy jest uwikłane w konflikty interesów i dialektyczne przeciwieństwa: towaru rynkowego i wartości ludzkiej, reprodukcji i twórczości, posłuszeństwa i wolnego wyboru, tego, co prywatne i tego, co ma walor społeczny. Podmioty te mają prawo i powinność mówić własnym głosem. Ideą przewodnią organizatorów „pracy nad pracą” było uwzględnienie zarówno jej strony praktycznej, jak teoretycznej, oraz podejście interdyscyplinarne, z uwzględnieniem aspektów zarówno ekonomicznych, jak społecznych i prawnych, ale przede wszystkim humanistycznych, to znaczy z akcentem na personalny wymiar pracy, na jej widzenie z perspektywy pojedynczego człowieka, jego godności. [...] Publikacja ma także służyć upamiętnieniu jednego konkretnego człowieka, który idei „pracy ludzkiej” był oddany bez reszty. Człowiekiem tym był przedwcześnie zmarły Andrzej Bączkowski (1955-1996), działacz społeczny i minister pracy, zasłużony zarówno dla nowego sposobu myślenia o pracy, jak też szukania praktycznych form jej organizacji. (Z artykułu Jerzego Bartmińskiego) Spis treściJerzy Bartmiński Praca ludzka w świetle nowych wyzwań 9 Teresa Liszcz O Andrzeju Baczkowskim (8 X 1955–7 XI 1996) 13 Michał Boni Praca ludzka – w hołdzie Andrzejowi 17 PRACA Z PUNKTU WIDZENIA TEOLOGII, EKONOMII I POLITYKI 25 Andrzej Szostek MIC Biblijny obraz pracy ludzkiej 27 Jerzy Hausner Od polityki ograniczania bezrobocia do polityki pracy 37 Władysław Kosiniak-Kamysz Czy maszyny odbiorą nam prace? 47 Irena Wóycicka Pojęcie godności pracy we współczesnym świecie 55 Monika Gładoch Dialog partnerów społecznych na rzecz godnej pracy 65 Andrzej Radzikowski Humanistyczny aspekt pracy a elementy ekonomiczne 71 PRACA W KONTEKSCIE KSZTAŁCENIA I ZATRUDNIENIA 75 Stanisław Michałowski Praca a system kształcenia w Polsce 77 Łukasz Jasiński Kapitalizm a bezrobocie. Ujęcie problemu z perspektywy austriackiej szkoły ekonomii 85 Grzegorz Gach Losy absolwentów – czynniki aktywności zawodowej oraz warunki skutecznej aktywizacji 101 Małgorzata Sokół Ewolucja rynku pracy na Lubelszczyźnie 107 PRACA W SWIETLE LITERATURY I PUBLICYSTYKI 127 Jadwiga Puzynina Praca w myśli Cypriana Norwida 129 Elżbieta Flis-Czerniak Elizy Orzeszkowej „głos sumienia i pracy” 135 Bogusław Grodzki Etos pracy w twórczości Bolesława Prusa 151 Joanna Szadura „Kwiatowi wydaje się, że żyć to znaczy pachnąć”. Praca w filozofii życia Stanisława Brzozowskiego 185 Anna Borowicz Praca: ruchomy absolut czy wytwarzanie wiedzy niejawnej? (cz. I) Hermeneutyczna i Deleuzjańska interpretacja filozofii pracy i twórczości Stanisława Brzozowskiego 197 Lech Giemza Wokół „Świateł na stacji” Juliana Przybosia 217 Monika Gabryś-Sławińska Praca w czasach Wielkiej Wojny na łamach „Tygodnika Ilustrowanego” 223 Arkadiusz Bagłajewski Praca – czasy transformacji – literatura 241 OBRAZ PRACY W JĘZYKU POLSKIM, MACEDOŃSKIM, CZESKIM I ROSYJSKIM 271 Jerzy Bartmiński Robota i praca: dwa profile pojęcia – dwie formacje kulturowe? 273 Ilona Gumowska-Grochot Zapracowani i biedni. Wybrane aspekty relacji praca – bieda w wypowiedziach mieszkańców wsi 293 Halina Pelcowa Sakralizacja pracy i jej wytworów (na przykładzie wypowiedzi mieszkańców wsi) 309 Zuzanna Topolińska Praca ludzka w języku polskim i macedońskim 325 Małgorzata Brzozowska, Alicja Leix PRÁCE we współczesnym języku czeskim 351 Dorota Pazio-Wlazłowska Czy praca to wartość utracona? Uwagi z lektury rosyjskich gazet 363 Barbara Rodziewicz Aktualizacja i wartościowanie pojęcia PRACA/ ?????? w świadomości językowej młodych Polaków i Rosjan 383 Noty o autorach 397