Opis
Zagadnienia dotyczące współzależności systemu aksjologicznego z postawą twórczą młodzieży gimnazjalnej i licealnej to obszar interesujący zarówno w ujęciu teoretycznym, jak i praktycznym. Prezentowana praca wpisuje się w powszechnie aprobowany interdyscyplinarny nurt ujmowania i badania zagadnień dotyczących hierarchizowania wartości wśród uzdolnionej twórczo młodzieży. Autorka skupia się na ustaleniu zależności pomiędzy postawą twórczą a preferencją określonych wartości, ze szczególnym uwzględnieniem różnic w preferencji wartości ostatecznych i instrumentalnych w zależności od poziomu przejawianej postawy twórczej. Zarysowana we wstępie tematyka jest odzwierciedleniem potrzeby uzasadnienia wyboru tego właśnie tematu, który niewątpliwie mieści się w sferze zainteresowań reprezentantów nauk społecznych. Publikacja przygotowana z myślą o nauczycielach pedagogach, wychowawcach, a także osobach pracujących z uczniem uzdolnionym twórczo może stanowić również pomoc dla osób poszukujących informacji na temat mechanizmów wyboru wartości przez młodzież w wieku dorastania. Spis treściSpis treści Wstęp / 7 1. Problematyka twórczości i postawy twórczej / 11 1.1. Rozważania wokół pojęcia „twórczość” / 11 1.2. Postawa twórcza w kontekście psychologicznych teorii postaw / 16 1.3. Twórczość a konformizm i nonkonformizm / 27 2. Pojęcie i teorie wartości w naukach społecznych / 33 2.1. Problematyka wartości w ujęciu filozoficznym / 33 2.2. Pojęcie wartości w socjologii / 36 2.3. Wartości w psychologii / 38 2.4. Pedagogika wobec wartości / 40 2.5. Miltona Rokeacha teoria wartości / 43 3. System wartości młodego pokolenia w kontekście przemian społeczno-kulturowych / 49 3.1. Postawy młodzieży wobec wartości na tle współczesnych badań / 51 3.2. Dorastanie a kryzys w wartościowaniu / 59 4. Metodologia badań własnych / 66 4.1. Założenia teoretyczne / 66 4.2. Przedmiot oraz cele badań / 70 4.3. Problemy badawcze / 71 4.4. Hipotezy badawcze / 72 4.5. Zmienne i ich operacjonalizacja / 72 4.6. Narzędzia badawcze / 73 4.6.1. Stanisława Popka Kwestionariusz Twórczego Zachowania KANH w wersji dla uczniów / 73 4.6.2. Piotra Brzozowskiego Skala Wartości (SW) — polska adaptatacja Value Survey Miltona Rokeacha / 74 4.7. Charakterystyka badanej grupy i organizacja badań / 75 4.8. Kierunki analizy statystycznej / 76 5. Analiza i prezentacja wyników / 77 5.1. Statystyczny opis uzyskanych wyników / 77 5.1.1. Wartości zmiennych niezależnych ubocznych / 77 5.1.2. Postawa twórcza/odtwórcza badanych kwestionariuszem KANH / 78 5.1.3. Preferencje wartości wśród badanej młodzieży / 82 5.2. Statystyczna weryfikacja postawionych hipotez / 84 5.2.1. Związek między postawą twórczą/odtwórczą a hierarchią warości młodzieży / 84 5.2.2. Zróżnicowanie postawy twórczej ze względu na płeć i etap kształcenia / 90 5.2.3. Zróżnicowanie preferencji wartości ze względu na płeć i etap kształcenia / 93 6. Interpretacja wyników / 103 6.1. Postawa twórcza/odtwórcza osób badanych w świetle badań kwestionariuszem KANH / 103 6.2. Preferencje wartości w grupie badanej młodzieży / 105 6.3. Preferencje wartości młodzieży z wysokim wynikiem w skali heurystyki / 107 6.4. Postawa twórcza/odtwórcza a płeć i etap kształcenia młodzieży / 108 6.5. Preferencje wartości a płeć i etap kształcenia młodzieży / 110 Podsumowanie / 112 Bibliografia / 116 Summary / 125 Zusammenfassung / 127