Opis
Porozumienie z pacjentem. Relacje i komunikacja jest unikatową publikacją prezentującą komunikację z pacjentem jako zbiór wielu umiejętności: humanistycznych i medycznych, teoretycznych i praktycznych. Główną cechą książki jest interdyscyplinarne podejście do omawianego problemu, uwzględniające aspekty językowe, etyczne, prawne, psychologiczne i społeczne związane z komunikacją. W opracowaniu przedstawiono nie tylko pogłębioną analizę wyżej wymienionych elementów, ale także charakterystykę porozumienia z pacjentami w różnych specjalnościach medycznych. Czytelnik odnajdzie tu praktyczne wskazówki dotyczące m.in.: odpowiedniego sposobu organizacji przestrzeni, w której odbywa się komunikacja, właściwych zachowań językowych wykorzystywanych w rozmowie z osobami chorymi, zasad przekazywania prawdy klinicznej, korzystnych i niekorzystnych metod stosowanych w komunikacji z dzieckiem, komunikacji z chorym psychicznie, z uwzględnieniem różnic w podejściu do pacjenta w zależności od jego stanu psychicznego, skutecznej komunikacji w zespole terapeutycznym. Adresaci: Książka przeznaczona jest dla lekarzy, dla których odpowiednie porozumienie z pacjentem stanowi podstawowy element pracy. Publikacja jest także wartościowym źródłem wiedzy dla nauczycieli akademickich i studentów różnych dziedzin i kierunków, zarówno humanistycznych (zwłaszcza psychologii, socjologii, polonistyki i filozofii), jak i medycznych. Spis treściWstęp 11 Rozdział 1. Podstawy współczesnej komunikacji lekarskiej [Jan Doroszewski] 13 1. Zmiany w relacji łączącej lekarza z pacjentem i rozwój nauk medycznych 14 2. Komunikacja na różnych etapach postępowania leczniczego 16 3. Rola języka w komunikacji lekarz - pacjent 19 4. Komunikacja lekarz - pacjent jako system znaków 20 5. Ogólne cechy choroby a komunikacja lekarz - pacjent 21 Bibliografia 22 Rozdział 2. Prawda i prawdomówność w relacjach lekarz - pacjent [ks. Wiesław Przyczyna] 23 1. Pojęcie prawdy i prawdomówności 23 2. Korzyści płynące z mówienia prawdy klinicznej 24 2.1. Uznanie chorego za pełnowartościową osobę 25 2.2. Zwiększenie efektywności terapii 26 2.3. Podtrzymywanie nadziei 27 3. Sposoby przekazu prawdy klinicznej 28 3.1. Przekaz prawdy w chorobie przejściowej 29 3.2. Przekaz prawdy w chorobie nieuleczalnej niezagrażającej życiu 29 3.3. Przekaz prawdy w chorobie terminalnej, zmierzającej do śmierci 30 4. Rola empatii w przekazywaniu prawdy klinicznej 31 5. Dziesięć zasad przekazywania prawdy klinicznej 32 Bibliografia 33 Rozdział 3. Prawne aspekty komunikacji lekarza z pacjentem [Zbigniew Czernicki] 35 Bibliografia 42 Rozdział 4. Wybrane psychologiczne aspekty budowania poprawnej komunikacji między lekarzem a pacjentem [Mariola Kosowicz, Marta Kulpa, Sylwia Świstak-Sawa] 43 1. Wybrane zasady budowania poprawnej komunikacji 45 1.1. Umiejętne słuchanie 45 1.2. Sztuka aktywnego słuchania 46 1.3. Precyzowanie tematu rozmowy 48 1.4. Informacje zwrotne 48 1.5. Kompetentne zadawanie pytań 50 1.6. Empatia 51 2. Komunikacja werbalna i niewerbalna 53 3. Psychologiczne aspekty prowadzenia wywiadu z pacjentem 53 3.1. Praktyczne zasady prowadzenia wywiadu medycznego 55 3.2. Wybrane przyczyny uniemożliwiające pacjentowi otwarte odpowiedzi w trakcie wywiadu 57 4. Przekazywanie informacji o diagnozie 58 4.1. Kilka wskazówek dotyczących przekazywania informacji o chorobie 59 5. Uprzedzanie o swoich intencjach 61 Bibliografia 62 Rozdział 5. Socjologiczne aspekty komunikacji z pacjentem [Antonina Doroszewska] 64 1. Rola lekarza (rola zawodowa) i rola pacjenta oraz relacja lekarz - pacjent w socjologii 65 2. Modele komunikacji medycznej 68 3. Kontekst społeczny komunikacji z pacjentem 71 3.1. Organizacja przestrzeni 72 3.2. Nawiązanie kontaktu 75 3.3. Wywiad 77 3.4. Ustalenie diagnozy/wstępne ustalenie diagnozy, które pozwoli na określenie dalszego postępowania 77 3.5. Wspólne podjęcie decyzji dotyczącej dalszego postępowania 78 Bibliografia 83 Rozdział 6. Kultura języka w porozumiewaniu się lekarza z pacjentem [Andrzej Markowski] 85 Bibliografia 91 Rozdział 7. Innowacyjna komunikacja między medykami a przewlekle chorymi pacjentami [Jan Tatoń] 92 1. Wprowadzenie 92 2. Znaczenie innowacyjności w systemowej komunikacji "medycyna - pacjenci z przewlekłymi chorobami" w opiece zdrowotnej i społecznej XXI wieku 93 3. Specjalne cele i metody komunikacji lekarza z pacjentem obejmowanym opieką paliatywną 95 4. Jak wyjątkowy - biologiczny, społeczny i etyczny - charakter relacji lekarza i pacjentów determinuje niepowtarzalne cechy ich wzajemnej komunikacji 96 5. Definicja profesjonalnej komunikacji medyków z pacjentami 100 6. Prywatność i autonomia osoby pacjenta w praktyce skutecznej komunikacji (wskazania dla lekarzy) 101 7. Wpływ osobowości pacjenta na praktykę komunikacji lekarz - pacjent 102 8. Komunikacja jako metoda radzenia sobie ze stresem 104 9. Techniki komunikacji 105 10. Komunikacyjne ograniczenia pacjenta wynikające z wpływów choroby 106 11. Szacunek i empatia ze strony lekarza 108 12. Podawanie info