Opis
W monografii w sposób kompleksowy ujęto wpływ zmieniającego się otoczenia zewnętrznego na funkcjonowanie i rozwój najważniejszych polskich portów morskich. Analizowane porty morskie to złożone struktury gospodarcze, zarówno pod względem funkcjonalnym, jak i w zakresie oddziaływania na bliższe i dalsze otoczenie. Do najważniejszych uwarunkowań zewnętrznych zaliczono: • transformację systemu gospodarczego Polski, • globalizację, • międzynarodową regionalną integrację gospodarczą. Wpływ zmieniającego się otocznia zewnętrznego na funkcjonowanie i rozwój portów morskich w Gdańsku, Gdyni, Szczecinie i Świnoujściu zarówno na etapie badań empirycznych, jak i w wymiarze postulatywnym zaprezentowano na trzech płaszczyznach: • atrybutów polskich portów morskich, • realizowanych przez nie funkcji, • struktur, w ramach których można rozpatrywać wspomniane porty. W końcowej części pracy, oprócz przeprowadzenia odrębnych rozważań w ramach każdej ze zidentyfikowanych płaszczyzn, zaprezentowano mapę relacji łączących atrybuty, funkcje i struktury polskich portów morskich. Spis treściWstęp 5Rozdział 1Porty morskie jako obiekt badań ekonomicznych 151.1. Porty morskie w ekonomice transportu 151.1.1. Wieloaspektowość definicji portu morskiego 151.1.2. Miejsce badań nad portami morskimi w ekonomice transportu 201.1.3. Relacje między portami morskimi a ich otoczeniem zewnętrznym 231.2. Analiza najważniejszych uwarunkowań zewnętrznych wpływających na funkcjonowanie współczesnych portów morskich 271.2.1. Transformacja gospodarcza 271.2.2. Międzynarodowa integracja gospodarcza 321.2.3. Globalizacja gospodarki światowej 391.3. Holistyczne podejście do relacji między portami morskimi a ich otoczeniem zewnętrznym 481.3.1. Ujęcie atrybutowe 481.3.2. Ujęcie funkcjonalne 621.3.3. Ujęcie strukturalne 68Rozdział 2Wpływ zmieniającego się otoczenia zewnętrznego na atrybuty polskich portów morskich 772.1. Pozycja konkurencyjna 772.1.1. Czynniki kształtujące pozycję konkurencyjną 772.1.2. Ocena pozycji konkurencyjnej polskich portów morskich 1002.2. Innowacyjność 1032.3. Skłonność do współdziałania 1072.4. Atrakcyjność inwestycyjna 1112.5. Społeczna odpowiedzialność 118Rozdział 3Wpływ zmieniającego się otoczenia zewnętrznego na realizację najważniejszych funkcji gospodarczych polskich portów morskich 1253.1. Identyfikacja funkcjonalno-przestrzenna portów morskich 1253.2. Funkcja transportowa 1283.2.1. Obsługa ładunków i pasażerów 1283.2.2. Obsługi środków transportu lądowego i morskiego 1413.3. Funkcja handlowa 1463.3.1. Tradycyjny wymiar funkcji handlowej 1463.3.2. Funkcja dystrybucyjno-logistyczna 1513.4. Funkcja przemysłowa 1553.4.1. Działalność przemysłowa o lokalizacji determinowanej minimalizacją kosztów transportu 1553.4.2. Działalność przemysłowa o lokalizacji determinowanej technologicznym dostępem do nabrzeży portowych 164Rozdział 4Wpływ zmieniającego się otoczenia zewnętrznego na struktury polskich portów morskich 1694.1. Struktura portów morskich w ujęciu mikroekonomicznym 1694.1.1. Kształtowanie się i funkcjonowanie sfery zarządzania portami 1694.1.2. Ewolucja sfery eksploatacyjnej 1754.1.3. Relacje między sferami zarządzania i eksploatacji 1834.2. Struktura portów morskich w ujęciu mezoekonomicznym 1884.2.1. Lokalne i regionalne zaplecze gospodarcze portów morskich 1884.2.2. Związki organizacyjne miasto-port 1914.2.3. Porty morskie w przestrzeni miast portowych 1954.2.4. Korzyści związane z oddziaływaniem portów morskich na miasta i regiony portowe 2004.3. Struktura portów morskich w ujęciu makroekonomicznym 2054.3.1. Znaczenie transportu morskiego w obsłudze polskiego handlu zagranicznego 2054.3.2. Krajowe i tranzytowe zaplecze gospodarcze portów morskich 2154.3.3. Polityka rozwoju portów morskich 218Rozdział 5Kompleksowa koncepcja dostosowania polskich portów morskich do zmian zachodzących w otoczeniu zewnętrznym 2275.1. Hierarchizacja i kierunki ewolucji atrybutów polskich portów morskich 2275.2. Rozwinięcie funkcji polskich portów morskich 2395.3. Postulowane zmiany w strukturach polskich portów morskich 2535.4. Model dostosowania polskich portów morskich do zmian zachodzących w otoczeniu zewnętrznym 274Podsumowanie 281Bibliografia 289Spis tabel 303Spis rysunków 307