Opis
Książka zawiera oryginalną próbę systematyzacji terminologii używanej w oficjalnych dokumentach wydawanych w języku polskim przez instytucje Unii Europejskiej oraz tworzących się równolegle do tej terminologii "brukselizmów" – odpowiedników terminów unijnych powstających w polszczyźnie ogólnej. Zebrany przez Autorkę korpus terminów unijnych posłużył do analizy relacji strukturalno-semantycznych między pierwowzorami tworzonymi najczęściej w językach angielskim i/lub francuskim a neologizmami ukutymi w języku polskim jako języku biorcy. Gromadzony do 2017 roku zbiór "brukselizmów" zaczerpniętych z wypowiedzi publicznych, prasy, radia, telewizji i internetu jest świadectwem pewnej epoki, jednostki te stanowią bowiem wyrażony w różnych rejestrach językowych nieformalny komentarz dotyczący działań podejmowanych przez Unię Europejską. Autorka dokonuje także analizy wzajemnego oddziaływania terminów i "brukselizmów" – despecjalizacji pierwszych i terminologizacji drugich. An original attempt at systematizing the terminology used in official documents published in the Polish language by European Union institutions and the “brusselisms” forming in parallel – the equivalents of EU terms that appear in standard Polish. A corpus of EU terms has been used for the analysis of structural and semantic relations between the original words usually created in English and/or French and the neologisms coined in the Polish language as a receiver language. Spis treściWstęp 11 ROZDZIAŁ I Unia Europejska – kształtowanie się słownictwa jej dokumentów na tle uwarunkowań historyczno-prawnych 15 1. Etapy integracji europejskiej od Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali do Unii Europejskiej i ich słownictwo 15 1.1. Etapy akcesji Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej 23 1.2. Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej a transpozycja acquis communautaire 25 2. Wpływ autonomicznego prawa wspólnotowego na terminologię Unii Europejskiej 26 3. Wpływ wielojęzyczności Unii Europejskiej na terminologię 29 3.1. Języki w Unii Europejskiej 31 3.2. Założenia wielojęzyczności a rzeczywistość: krytyka wybranych elementów 35 3.3. Wielojęzyczność a tekst prawny – problemy terminologiczne 39 3.4. Terminologia jako instrument wielojęzyczności 40 4. Tłumaczenie i służby tłumaczeniowe Unii Europejskiej 41 4.1. Tłumaczenia w Komisji Europejskiej 43 4.2. Tłumaczenie w Parlamencie Europejskim 46 4.3. Tłumaczenia w Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej i jego instancjach (w Sądzie oraz w Sądzie ds. Służby Publicznej) 48 4.4. Międzyinstytucjonalny aspekt tłumaczeń w Unii Europejskiej 49 ROZDZIAŁ II Terminologia 54 Wstęp 54 1. Co to jest terminologia – definicje słownikowe 55 1.1. Współczesne szkoły terminologiczne i tendencje 56 1.2. Teorie terminologiczne 58 1.2.1. Co to jest termin – definicje i aspekty 61 1.2.2. Specjalizacja wyrazów/terminologizacja 63 1.2.3. Termin a monosemia 63 1.2.4. Eurotermin – definicja 66 1.2.5. Terminotwórstwo 67 1.2.6. Instytucje treminotwórcze 69 1.2.7. Terminy a języki specjalistyczne 72 1.2.8. Terminologizacja vs determinologizacja 74 2. Korpus badawczy 76 2.1. Materiał 76 2.2. Metoda 77 3. Terminy jako związki wyrazowe 78 3.1. Podział strukturalny euroterminów (związków wyrazowych) 78 3.2. Typy euroterminów 80 3.2.1. TYP I – Zawężenia 81 3.2.2. TYP II – Neologizmy 82 ROZDZIAŁ III Analiza formalna i semantyczna terminów 85 1. Struktura i znaczenie związków TYPU I – zawężenie znaczenia głównych komponentów do dziedziny unijnej 85 1.1. Typologia – struktura terminów złożonych 85 1.1.1. Struktura I i jej odmiany 86 1.1.2. Struktura II i jej odmiany 91 2. Struktura i znaczenie związków TYPU II – neologizmów 114 Wstęp 114 2.1. Od neologizmu do eurosemantyzmu 115 2.2. Co to jest neologizm – podejście polskie i francuskie 116 2.2.1. Neologia (néologie) 117 2.2.2. Neonimia (néonymie) – szczególny rodzaj neologii 119 2.2.3. Neologizm – definicje francuskie 121 2.2.4. Francuskie typologie neologizmów 122 2.2.5. Neologizm – definicje polskie 125 2.3. Badanie i nadzorowanie neologizmów 128 2.3.1. Badanie i nadzorowanie neologizmów w Polsce 128 2.3.2. Badanie i nadzorowanie neologizmów we Francji 129 2.4. Wybór neologizmów z polskiej terminologii Unii Europejskiej 130 2.4.1. O polskich neologizmach unijnych 130 2.4.2. Typologia neologizmów w zebranym korpusie euroterminów 132 2.5 Terminy z pogranicza kategorii (TYP I/TYP II) 134 2.5.1. Analiza kategorii neologicznych w terminologii Unii Europejskiej 141 2.6. Neologizmy formalne: derywacja 142 2.6.1. Nowe formacje morfologiczne powstałe w drodze derywacji sufiksalnej 142 2.6.2. Nowe formacje morfologiczne powstałe w drodze derywacji prefiksalno-sufiksalnej 157 2.6.3. Derywaty prefiksalne z de-, re-, co- w językach źródłowych (ang. i fr.) 159 2.7. Neologizmy właściwe: kompozycja 165 2.7.1. Złożenia przyimkowe, będące kalkami złożeń utworzonych w językach wyjściowych z m.in. (kolejno ang., fr.): inter-/inter-, intra-, post-/post-, pre-/pré- lub derywatów co-/co-, które w polszczyźnie