Opis
Książka ma na celu przedstawienie wyników rozszerzonych, krytycznych analiz wybranych danych z badań międzynarodowych umiejętności uczniów, ze szczególnym uwypukleniem wyników polskich uczniów. Analizy te opierają się na zaawansowanych metodach statystycznych, jednak ich opis autorzy starali się ograniczyć do niezbędnego minimum, skupiając się na omówieniu głównych rezultatów i ich interpretacji. Szczegółowe informacje dotyczące metodologii analiz dostępne są w artykułach, do których podano odnośniki. Rozdział 1 przedstawia główne wyniki z badania PISA. Nie jest to jednak proste przypomnienie wyników z raportu PISA, prezentowane są w nim oryginalne analizy wykorzystujące od nowa wyskalowane indywidualne wyniki polskich uczniów. Nowe skale, także skorygowane o zmiany w składzie prób uczniów, a nawet zmiany w cechach rodzin uczniów, pokazują bardziej spójny obraz przemian umiejętności piętnastolatków w Polsce. W rozdziale 2 porównania dopełniają analizy wykorzystujące dane PIRLS oraz nowatorska analiza przyrostu umiejętności uczniów w zakresie czytania między końcem klasy III szkoły podstawowej (wyniki badania PIRLS) a końcem gimnazjum (wyniki badania PISA). Rozdział 3 poświęcony został analizie danych dla klasy I i II szkół ponadgimnazjalnych w Polsce. Dane te zostały zebrane w ramach tzw. opcji narodowej badania PISA przeprowadzonego w 2006 roku. W rozdziale 4 przedstawiono wyniki analiz wpływu różnych aspektów pochodzenia społeczno-ekonomicznego uczniów na jego wyniki w testach PISA. Rozdział 5 poświęcony został analizie motywacji uczniów, a rozdział 6 podsumowuje główne rezultaty opisane w książce. Spis treściWprowadzenie 7 ROZDZIAŁ 1. Wyniki polskich piętnastolatków w perspektywie porównawczej 11 1.1. Problemy skalowania 11 1.2. Korekta wyników uwzględniająca status społeczno-ekonomiczny rodziny ucznia 17 1.3. Wyniki PISA 2009 19 1.4. Zmiany w poziomie umiejętności w latach 2000–2009 32 1.5. Trendy w zróżnicowaniu poziomu umiejętności 44 ROZDZIAŁ 2. Osiągnięcia uczniów w szkole podstawowej i ich dalszy rozwój – między PIRLS a PISA 51 2.1. Badanie umiejętności czytania w PIRLS i PISA 51 2.2. Miary międzynarodowej wartości dodanej na podstawie PIRLS i PISA 55 2.3. Problemy z porównywalnością testów 56 2.4. Szacowanie błędów ekwiwalentności konstruktów oraz modelu skalowania 58 2.5. Łączenie oszacowanych błędów 61 2.6. Metody korekty parametrów 62 2.7. Wyniki analiz rozwoju umiejętności czytania 63 Załącznik 75 ROZDZIAŁ 3. Przyrost poziomu umiejętności mierzonych w PISA w kolejnych latach nauki szkolnej 82 3.1. Wyniki PISA 2000 i 2006 z podziałem na typy szkół 83 3.2. Efektywność nauczania w różnych typach szkół ponadgimnazjalnych – model wartości dodanej 87 ROZDZIAŁ 4. Rodzinne uwarunkowania poziomu umiejętności: pieniądze czy książki? 98 4.1. Dane wykorzystane w analizie uwarunkowań rodzinnych 100 4.2. Metoda analizy uwarunkowań rodzinnych 103 4.3. Uwarunkowania rodzinne na poziomie gimnazjum i szkoły ponadgimnazjalnej 105 4.4. Analiza porównawcza uwarunkowań rodzinnych 114 ROZDZIAŁ 5. Motywacja do uczenia się a umiejętności z zakresu przedmiotów przyrodniczych 120 5.1. Główne podejścia teoretyczne do badania motywacji 120 5.2. Motywacja do nauki przedmiotów przyrodniczych a wyniki testu PISA 2006 – analiza porównawcza 122 Podsumowanie 128 ANEKS. Wyniki egzaminacyjne na skali PISA 2006 134 A.1. Wyrażanie wyników egzaminacyjnych na skalach PISA 134 A.2. Egzamin gimnazjalny a test PISA 134 A.3. Wiązanie egzaminu gimnazjalnego z PISA 138 A.4. Wyniki egzaminacyjne na skali PISA w województwach 140 A.5. Wyniki egzaminacyjne na skali PISA w powiatach 142 Literatura 157 Spis tabel 160 Spis wykresów 162 Spis rysunków165