Opis
Michał Okoński, redaktor wydania: Przeglądanie roczników „Tygodnika” jest doświadczeniem niezwykłym. To nie tylko czytanie o historii – to słuchanie historii, która sama do nas mówi. I pyta o teraźniejszość. Weźmy stulecie niepodległości: ten numer wydania specjalnego otwiera pisany na jedną z poprzednich jej rocznic tekst Eugeniusza Kwiatkowskiego, legendarnego wicepremiera II Rzeczypospolitej, budowniczego Gdyni i twórcy koncepcji Centralnego Okręgu Przemysłowego. Tekst trzeźwo analizujący sytuację, w której przyszło działać Ojcom Założycielom tamtego państwa, wykonującym – jak się uważnie wczytać – misję niemożliwą. A przecież odnoszącym sukces. I Kwiatkowski, i kolejni autorzy nie mają złudzeń: to nie była i nie jest Rzeczpospolita idealna (najwięcej o tym mówi może cytowany w tekście Czesława Miłosza wiersz Józefa Łobodowskiego), a zarazem zawsze było to państwo, którego obywatele – zacytujmy Kwiatkowskiego – w chwilach najcięższych wyzwalali tyle zapobiegliwej pracowitości, samorzutnej dyscypliny i zdumiewającej inicjatywy, że wszystkie trudności udawało się przezwyciężyć. To nie jest tylko opowieść o roku 1918. Wybierając teksty do tego wydania, szukaliśmy przede wszystkim takich, które – nawet jeśli mówiły o historii – zachowały aktualność. I które uczyły współpracy ponad podziałami, szacunku dla siebie nawzajem i dla najróżniejszych wizji ojczyzny, w tych najlepszych chwilach (czy jedną z nich nie było tworzenie konstytucji III RP, której preambułę Tadeusz Mazowiecki pisał, inspirując się tekstem również tu przypomnianym?), przekraczających horyzont myślenia w kategoriach partyjnych, etnicznych czy religijnych. Chcieliśmy także pokazać „Tygodnikowy” styl myślenia: realizmu politycznego Stefana Kisielewskiego, otwarcia zarówno na Europę, o której pisał Władysław Bartoszewski, jak i na małe ojczyzny, o czym mówił Ryszard Koziołek, nade wszystko zaś: odniesienia do rzeczywistości pozaziemskiej, co zawsze cechowało pisarstwo ks. Józefa Tischnera czy Jerzego Turowicza. Na dwie części tego wydania wypada zwrócić szczególną uwagę: ostatnia, zatytułowana „Rok 2018”, to próba krytycznej analizy naszego tu i teraz, ale problemy opisywane przez jej autorów chyba nie różnią się tak bardzo od tamtych sprzed stu lat. Część „Polska jest kobietą” to z kolei hołd dla tych, których rolę historia często pomija, choć dzięki ich mocy i niezłomności stanowienie Niepodległej mogło stać się faktem. Zapraszam do lektury. Sami Państwo zobaczą, jak bardzo nie jest to antologia tekstów historycznych. Spis treściROK 1918 Eugeniusz Kwiatkowski: Jeden dzień w historii Polski Wojciech Roszkowski: Godzina zero Jacek Majchrowski: Mit nieskalanego początku Tadeusz A. Olszański: Bo ni z tego, ni z owego Remigiusz Okraska: Lewicowe początki polskiej niepodległości Tomasz Nałęcz: Niepodległość bez Marszałka? Czesław Miłosz: Piłsudski POLSKA JEST KOBIETĄ Jadwiga Jaraczewska: Piękne wczoraj Zofia Lipska-Celińska: Koleżanki z mojej klasy Patrycja Bukalska: Elżbiety Dziębowskiej patriotyzm nieplanowany Józefa Hennelowa: Ulica Zamkowa, numer 8 Grzegorz Olszański: Świrszczyńska, baba na barykadzie Halina Birenbaum: Sypie się ze mnie Elżbieta Moczarska: Życie dla niepodległości Marek Maskiewicz: Danuta Wałęsowa, kobieta z własną historią Małgorzata Szpakowska: Monotonne ruchy ścierek SŁOWA SĄ WAŻNE Ks. Józef Tischner: Polska jest Ojczyzną Marcin Król: Ojczyzna Tadeusz Sławek: Solidarność, którą oddychamy Ks. Józef Tischner: Nieszczęsny dar wolności Władysław Stróżewski: Patriotyzm, przemienieni kołodzieje Stefan Wilkanowicz: Moja prywatna preambuła Zdzisław Najder: Niepodległość za jeden grosz Marek Edelman: Najważniejsze jest życie Jerzy Turowicz: Miłość to najpiękniejsze słowo świata W TYM MIEJSCU EUROPY Jerzy Turowicz: Drogi do Europy Stefan Kisielewski: W tym miejscu Europy Andrzej Brzeziecki: Tadeusza Mazowieckiego droga do Krzyżowej Władysław Bartoszewski: Średniak z potencjałem Janusz Tazbir: Obcy i swoi Ryszard Koziołek: Ja, wybierając los mój, wybrałem… śląski ROK 2018 Bartłomiej Sienkiewicz: U siebie i na swoim Paweł Bravo: Co mnie obchodzi Polska Magdalena Nowicka: Byliśmy głusi Rafał Matyja: Dziecięca rewolucja Michał Łuczewski, Michał Bilewicz: Łączy nas Smoleńsk Magdalena Tulli: Tajemnicza rana Marcin Napiórkowski: Do przyjaciół patriotów Ks. Adam Boniecki: Na 11 listopada