Opis
Celem głównym publikacji jest dokonanie kompleksowej i wielopłaszczyznowej analizy polityki Federacji Rosyjskiej wobec trzech państw Europy Wschodniej. Jednocześnie określone zostały cele szczegółowe, potrzebne do przedstawienia istoty i specyfiki badanego problemu. Do najważniejszych celów szczegółowych należy zaliczyć, po pierwsze, zdefiniowanie terminu „Europa Wschodnia” w ujęciu różnych dyscyplin naukowych – podejście wielodyscyplinarne; po drugie, określenie specyfiki działań Rosji w stosunku do Ukrainy, Białorusi i Mołdawii na płaszczyznach: polityczno-militarnej, ekonomicznej i społeczno-kulturalnej. Spis treściWykaz akronimów i skrótów 7 Wstęp 9 Rozdział 1. Europa Wschodnia w przestrzeni polityki Federacji Rosyjskiej 23 1.1. Zakres Europy Wschodniej jako przestrzeni polityki Federacji Rosyjskiej 23 1.1.1. Zakres Europy Wschodniej jako przestrzeni historycznej 25 1.1.2. Zakres Europy Wschodniej jako przestrzeni geograficznej 31 1.1.3. Zakres Europy Wschodniej jako przestrzeni gospodarczej 36 1.1.4. Zakres Europy Wschodniej jako przestrzeni kulturowej 39 1.1.5. Zakres Europy Wschodniej jako przestrzeni politycznej 42 1.2. Specyfika Europy Wschodniej jako przestrzeni polityki Federacji Rosyjskiej 60 Rozdział 2. Uwarunkowania polityki Federacji Rosyjskiej wobec państw Europy Wschodniej 75 2.1. Uwarunkowania historyczne 76 2.2. Uwarunkowania polityczno-militarne 93 2.3. Uwarunkowania ekonomiczne 107 2.4. Uwarunkowania społeczno-kulturalne 120 Rozdział 3. Koncepcje polityki Federacji Rosyjskiej wobec państw Europy Wschodniej 131 3.1. Interesy Federacji Rosyjskiej w państwach Europy Wschodniej 132 3.2. Państwa Europy Wschodniej w koncepcjach środowisk politycznych i naukowych 139 3.3. Państwa Europy Wschodniej w koncepcjach władz federalnych 162 Rozdział 4. Działania Federacji Rosyjskiej wobec państw Europy Wschodniej na płaszczyźnie polityczno-militarnej 193 4.1. Budowa wspólnych przestrzeni politycznych i bezpieczeństwa 194 4.2. Walka o wpływy polityczne w państwach Europy Wschodniej 205 4.3. Rywalizacja z Zachodem 215 4.4. Wygaszanie i rozwiązywanie sporów i konfliktów 225 4.5. Obecność wojskowa i współpraca militarna 233 Rozdział 5. Działania Federacji Rosyjskiej wobec państw Europy Wschodniej na płaszczyźnie ekonomicznej 245 5.1. Budowa wspólnej przestrzeni gospodarczej 246 5.2. Współpraca ekonomiczna 254 5.3. Wykorzystanie instrumentów energetycznych 263 Rozdział 6. Działania Federacji Rosyjskiej wobec państw Europy Wschodniej na płaszczyźnie społeczno-kulturowej 283 6.1. Współpraca naukowa i kulturalna 284 6.2. Ochrona diaspory rosyjskiej 293 6.3. Popularyzacja języka rosyjskiego i kultury narodów Federacji Rosyjskiej 301 6.4. Wsparcie dla Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej 305 Zakończenie 319 Wykaz źródeł 325