Opis
Pod koniec maja 1905 roku Warszawą wstrząsnęła kolejna fala przemocy, znana jako pogrom domów publicznych. Przez kilka dni warszawscy robotnicy i rzemieślnicy, w większości Żydzi, napadali na członków miejscowego półświatka – stręczycieli, złodziei, oszustów i paserów – niszcząc jednocześnie lokale związane ze środowiskiem przestępczym i oferujące płatne usługi seksualne: kawiarnie, szynki, domy publiczne, domy schadzek oraz prywatne mieszkania. Zebrane w niniejszej książce źródła, wpisując te wydarzenia w różne konteksty – rewolucji 1905 roku, prostytucji, przestępczości i marginesu społecznego, ruchu robotniczego – pozwalają na przedstawienie zamieszek w całej ich złożoności. Przedrukowane teksty ukazują, w jaki sposób różne grupy społeczne reagowały na nową rzeczywistość: dołączając do grup przestępczych lub masowego ruchu robotniczego, stosując lub odrzucając przemoc, tworząc nową tożsamość, nawołując do głębokich przemian społecznych czy też wspierając grupy postrzegane jako potrzebujące pomocy. Ze względu na złożone tło wydarzeń publikacja jest kierowana zarówno do badaczy, jak i do szerokiego grona osób zainteresowanych nie tylko rewolucją 1905 roku, lecz także kulturą robotniczą, życiemcodziennym w Polsce pod zaborami, marginesem społecznym, prostytucją i mentalnością społeczeństwa ziem polskich na początku XX wieku. ********* The Brothels Pogrom in Warsaw In late May 1905, Warsaw was shaken by a wave of violence, known as the Brothels Pogrom. For several days, the city’s workers and artisans, most of them Jewish, assaulted members of the local underworld – procurers, thieves, swindlers, and profiteers – and ransacked establishments associated with the criminal circles and/or selling sex: cafes, inns, brothels, hookup spots as well as private apartments. The sources collected in this volume put those events in different contexts (the 1905 Revolution, prostitution, crime and the underworld, the workers’ movement) and in doing so, allow for a comprehensive presentation of the May 1905 riots. Spis treściWprowadzenie 9 Warszawa początków XX wieku 12 Kontekst: rewolucja 1905 roku 15 Kontekst: prostytucja 21 Kontekst: przestępczość i margines społeczny 29 Kontekst: przemoc zbiorowa 32 Wybór źródeł i zasady ich edycji 35 Nota edytorska 46 Nota dotycząca tłumaczeń 47 Podziękowania 48 Teksty źródłowe Źródła prasowe 51 Prasa polska 51 Prasa żydowska 109 Druki ulotne 157 Źródła urzędowe i dokumenty dyplomatyczne 164 Literatura wspomnieniowa i relacje fabularyzowane 174 Ikonografia 254 Bibliografia 263 Spis przedrukowanych źródeł 270 Indeks osobowy 273 Obiekty ataków uczestników pogromu domów publicznych 276