Opis
Obszerny, a zarazem lapidarny w ujęciu poszczególnych zagadnień podręcznik biologii (genetyki) molekularnej. Wyjątkowy wśród innych tego typu pozycji, bo nie tylko prezentuje fakty, ale też stawia pytania badawcze i opisuje eksperymentalne podejścia prowadzące do uzyskania odpowiedzi. Znakomicie zilustrowany – dzięki kolorowym zdjęciom oraz doskonale skonstruowanym schematom i rycinom przebieg poszczególnych procesów staje się jasny i zrozumiały. Książka zawiera: ramki „Choroby” – zawierają opis chorób genetycznych człowieka, u których podstaw leżą zaburzenia poszczególnych procesów zachodzących w komórkach, ramki „Narzędzia” – omawiają najważniejsze metody i techniki biologii molekularnej, ramki „Warto wiedzieć” – podają dodatkowe informacje o poszczególnych zagadnieniach, dokładniej opisują strategie eksperymentalne i wskazują możliwości dalszego zgłębiania wiedzy, podsumowania kolejnych rozdziałów – pomagają uporządkować świeżo zebraną wiedzę i ułatwiają szybkie jej odtworzenie, kiedy zachodzi taka potrzeba, pytania kontrolne zamieszczone na końcu każdego rozdziału – umożliwiają sprawdzenie własnej wiedzy na określone tematy, spis literatury do każdego rozdziału – ułatwia dotarcie do dodatkowych lektur poświęconych wybranym zagadnieniom, słowniczek terminów na końcu książki – podaje definicje pojęć, których wyjaśnienie może okazać się przydatne w trakcie lektury podręcznika. Academic textbook presenting topics from the field of molecular biology. The author discusses fundamental concepts and processes from genetics, such as siRNA, genomic imprinting, structures of DNA, RNA, RNA as catalyst, etc. She presents the key methods and techniques of molecular biology. The textbook includes a description of human genetic diseases, which are caused by dysfunctions of particular processes taking place in the cells. The text is illustrated with numerous photographs, diagrams and figures. Spis treściPrzedmowa XVIII Przedmowa do wydania polskiego XXIII 1 Wprowadzenie do biologii molekularnej 1 1.1 Wstęp 1 1.2 Perspektywa historyczna 1 Zasady dziedziczenia na podstawie analiz okrągłych i pomarszczonych ziaren grochu: genetyka mendlowska 2 Natura materiału dziedzicznego: doświadczenie Fredericka Griffitha 5 Pomysłowość w podejściu eksperymentalnym doprowadza do sformułowania hipotezy jeden gen–jeden enzym 7 Waga postępu technologicznego: doświadczenie Hersheya–Chase 7 Model budowy DNA: dwuniciowa helisa DNA 9 Podsumowanie rozdziału 10 Pytania kontrolne 10 Literatura uzupełniająca 11 2 Budowa DNA 13 2.1 Wstęp 13 2.2 Podstawowy budulec: składniki kwasów nukleinowych 14 Pięciowęglowe cukry 14 Zasady azotowe 15 Grupy fosforanowe 15 Nukleozydy i nukleotydy 16 2.3 Znaczenie końców 5' i 3' 17 2.4 Nazewnictwo nukleotydów 17 2.5 Długość RNA i DNA 18 2.6 Struktura drugorzędowa DNA 18 Między zasadami powstają wiązania wodorowe 18 Oddziaływania warstwowe stabilizują dwuniciową helisę DNA 18 Model dwuniciowej helisy Watsona–Cricka 20 Cechy charakterystyczne różnych form strukturalnych dwuniciowej helisy DNA 22 Dwuniciowa cząsteczka DNA może podlegać odwracalnemu rozpleceniu do pojedynczych nici 24 2.7 Nietypowe struktury drugorzędowe DNA 26 Struktury zawierające wybrzuszenia 26 Struktury krzyżowe 27 Trójniciowa helisa DNA 28 Choroby. Ramka 2.1. Ataksja Friedreicha a trójniciowa helisa DNA 27 2.8 Trzeciorzędowa struktura DNA 29 Superhelikalne formy DNA 30 Topoizomerazy odpowiadają za relaksację struktur superhelikalnych DNA 31 Znaczenie obecności struktur superhelikalnych in vivo 33 Choroby. Ramka 2.2. Leki przeciwnowotworowe a topoizomerazy 33 Podsumowanie rozdziału 34 Pytania kontrolne 35 Literatura uzupełniająca 35 3 Organizacja genomu: od nukleotydów do chromatyny 37 3.1 Wstęp 37 3.2 Genom eukariotyczny 38 Budowa chromatyny: perspektywa historyczna 38 Histony 39 Nukleosomy 39 Paciorki nanizane na sznurek: chromatyna (włókno) 10 nm 41 Chromatyna (włókno) 30 nm 42 Wypętlenia tworzące domeny 42 Chromosomy metafazowe 43 Alternatywne struktury chromatyny 44 3.3 Genom bakteryjny 44 3.4 Plazmidy 45 3.5 Bakteriofagi i wirusy DNA ssaków 45 Bakteriofagi 46 Wirusy DNA ssaków 46 3.6 Genomy organellowe: chloroplasty i mitochondria 47 DNA chloroplastów (cpDNA) 47 DNA mitochondriów (mtDNA) 48 Choroby. Ramka 3.1. DNA mitochondrialny a choroby 48 3.7 Genomy zbudowane z RNA 48 Eukariotyczne wirusy RNA 48 Retrowirusy 50 Wiroidy 51 Inne patogeny towarzyszące wirusom 51 Choroby. Ramka 3.2. Ptasia grypa 50 Podsumowanie rozdziału 51 Pytania kontrolne 52 Literatura uzupełniająca 52 4 RNA – cząsteczka o wielu funkcjach 54 4.1 Wstęp 54 4.2 Struktura drugorzędowa RNA 55 Motywy struktury drugorzędowej RNA 55 Dwuniciowy RNA przyjmuje formę helisy typu A 56 Helisy RNA często zawierają nietypowe pary zasad 56 4.3 Struktura trzeciorzędowa RNA 57 Struktura tRNA: cząsteczka ważna w poznaniu podstawowych motywów strukturalnych RNA 58 Najczęstsze motywy struktury trzeciorzędowej RNA 60 4.4 Kinetyka zwijania RNA 65 4.5 Cząsteczki RNA biorą udział w różnorodnych proc