Opis
Monografia stanowi wszechstronną i kompleksową analizę kryterium pracowniczego podporządkowania, które w literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądowym od samego początku prawa pracy stanowiło nieodłączny (konieczny) element stosunku pracy (najbardziej podstawową konstrukcyjną cechę tego stosunku), odróżniający go od pozostałych form zatrudnienia, zwłaszcza tych o charakterze cywilnoprawnym i wyznaczający zakres wykorzystania stosunku pracy. Autor rozprawy zdecydował się na charakterystykę tego kryterium w nietypowym ujęciu, konfrontując tę cechę stosunku pracy ze szczególną sytuacją pracowników zajmujących stanowiska kierownicze w organizacjach, którzy działają w warunkach daleko idącej niezależności i autonomii. Taka perspektywa ma wymiar uniwersalny. Pozwala bowiem zastanowić się nad minimalnym zakresem podporządkowania („rdzeniem”), który musi wystąpić w przypadku każdej osoby, aby możliwe było jej zatrudnienie na podstawie stosunku pracy. W tym kontekście, niniejsza monografia stanowi głos w debacie nad kształtem podporządkowania, a także przyszłym modelem stosunku pracy. Spis treściWykaz najważniejszych skrótów Wprowadzenie Część I. Podporządkowanie jako konstytutywna cecha stosunku pracy – charakterystyka ogólna Rozdział 1. Kształtowanie się pojęcia podporządkowania w przepisach prawa pracy 1.1. Podporządkowanie w świetle prawa międzynarodowego i unijnego 1.2. Podporządkowanie w świetle prawa polskiego – ujęcie ewolucyjne 1.2.1. Okres międzywojenny 1.2.2. Okres PRL do 1974 r. 1.2.3. Okres obowiązywania Kodeksu pracy 1.2.4. Projekt nowego Kodeksu pracy Rozdział 2. Podporządkowanie pracownika – charakterystyka ogólna 2.1. Uzasadnienie dla pracowniczego podporządkowania jako cechy charakterystycznej stosunku pracy 2.2. Definicja pracowniczego podporządkowania a kierownictwo pracodawcy 2.3. Klasyfikacje pracowniczego podporządkowania 2.4. Doniosłość pracowniczego podporządkowania w kontekście wyznaczenia granic wykorzystania stosunku pracy 2.5. Uwagi podsumowujące – propozycja definicji pracowniczego podporządkowania Rozdział 3. Zakres przedmiotowy pracowniczego podporządkowania 3.1. Podporządkowanie co do przedmiotu świadczenia pracownika 3.1.1 Uwagi wprowadzające 3.1.2. Podporządkowanie co do rodzaju pracy 3.1.2.1. Pojęcie rodzaju pracy 3.1.2.2. Istota podporządkowania co do rodzaju pracy 3.1.2.3. Przejściowe powierzenie pracownikowi innej pracy niż umówiona 3.1.3. Podporządkowanie co do sposobu wykonywania pracy 3.2. Podporządkowanie co do miejsca świadczenia pracy 3.2.1. Pojęcie miejsca pracy 3.2.2. Istota podporządkowania co do miejsca pracy 3.2.3. Przejściowe zmiany miejsca świadczenia pracy 3.3. Podporządkowanie co do czasu pracy oraz organizacji i porządku pracy 3.3.1. Podporządkowanie co do czasu pracy 3.3.1.1. Pojęcie czasu pracy – pozostawanie w dyspozycji pracodawcy 3.3.1.2. Podporządkowanie organizacji czasu pracy 3.3.1.3. Uprawnienia kierownicze pracodawcy w przedmiocie czasu pracy 3.3.1.4. Inne elementy podporządkowania w zakresie organizacji czasu pracy 3.3.2. Podporządkowanie co do organizacji i porządku pracy Rozdział 4. Instrumenty służące realizacji pracowniczego podporządkowania 4.1. Uwagi wprowadzające 4.2. Instrumenty o charakterze dyrektywnym 4.2.1. Polecenia konkretyzujące proces pracy 4.2.1.1. Uwagi wprowadzające 4.2.1.2. Pojęcie i charakter prawny polecenia 4.2.1.3. Forma i treść polecenia 4.2.1.4. Granice legalności polecenia 4.2.2. Zakres czynności oraz wykaz zadań kluczowych 4.2.3. Instrumenty w zakresie kontroli i oceny pracowników 4.3. Instrumenty o charakterze reglamentacyjnym 4.3.1. Regulaminy pracy 4.3.2. Obwieszczenia 4.3.3. Plany urlopów 4.3.4. Inne akty wewnątrzzakładowe 4.4. Instrumenty o charakterze represyjnym – stosowanie kar porządkowych Część II. Pracownicy zajmujący stanowiska kierownicze w organizacjach jako podmioty podporządkowania Rozdział 1. Pojęcie i klasyfi kacja osób zajmujących stanowiska kierownicze 1.1. Pojęcie i klasyfi kacja kadry kierowniczej na gruncie nauki z zakresu organizacji i zarządzania 1.1.1. Pojęcie kadry kierowniczej 1.1.2. Klasyfikacja kadry kierowniczej – problem wewnętrznej dyferencjacji 1.2. Pojęcie i klasyfikacja kadry kierowniczej na gruncie prawa pracy 1.2.1. Kadra kierownicza w przepisach prawa pracy – ujęcie ewolucyjne 1.2.2. Pojęcie kadry kierowniczej – charakterystyka szczegółowa 1.2.2.1. Pojęcie pracownika (osoby) zarządzającego w imieniu pracodawcy zakładem pracy 1.2.2.2. Pojęcie kierownika wyodrębnionej komórki organizacyjnej 1.2.2.3. Pojęcie osoby kierującej pracownikami 1.2.2.4. Pojęcie kadry kierowniczej na gruncie ustawy o związkach zawodowych 1.2.3. Klasyfikacja kadry kierowniczej na gruncie prawa pracy Rozdział 2. Pracownicy zajmujący stanowiska kierownicze – specyfika pełnionej funkcji 2.1. Pracownicy zajmujący stanowiska kierownicze najwyższego szczebla zarządzania 2.1.1. Zakres podmiotowy 2.1.2. Specyfika funkcji kierowniczej 2.2. Pracownicy zajmujący stanowiska kierownicze średniego szczebla zarządzania 2.2.1. Z