Opis
Monografia przybliża ciekawą historię wysp Dahlak, położonych na Morzu Czerwonym u wybrzeży Erytrei. Ten niemal dziś zapomniany archipelag był niegdyś ważnym punktem na mapie Morza Czerwonego, istotnym nie tylko dla kupców i piratów, lecz także dla ówczesnych władców. Na podstawie źródeł pisanych (greckich, arabskich, judeoarabskich, etiopskich, tureckich i portugalskich) oraz badań prowadzonych na stanowisku archeologicznym Dahlak Kebir (w tym arabskich inskrypcji nagrobnych pochodzących z wysp) autor analizuje charakter polityczny i gospodarczy Dahlaku w VII–XVI wieku. Przedstawia szerszy kontekst jego znaczenia, zwłaszcza w czasach świetności, czyli na przełomie XI-XII wieku. Praca nowatorska, systematycznie ujęta i niezwykle oryginalna. Oceniam ja bardzo wysoko. Na podstawie kompleksowej analizy źródeł autor odtwarza polityczne i gospodarcze znaczenie Dahlak Kebir. (Z recenzji prof. Krzysztofa Kościelniaka) ********* Pirates or Sultans? Dahlak Kebir as a Trade and Political Centre in the Red Sea Between the 7th and 16th Century The monograph shows the history of the Dahlak Archipelago, located in the Red Sea, near Eritrea. On the basis of written sources (Greek, Arabic, Judeo-Arabic, Ethiopian, Turkish and Portuguese) and the research conducted at the Dahlak Kebir archeological site (including Arabic funerary inscriptions from the island), the author analyses political and economic nature of Dahlak between the 7 th and 16th century. ********* Tomasz Barański (ur. 1992) – arabista i archeolog pracujący w Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Jego zainteresowania badawcze koncentrują się wokół historii i archeologii Bliskiego Wschodu i Afryki Północno-Wschodniej w okresie muzułmańskim. Uczestnik badań archeologicznych w Libanie, Egipcie i Sudanie. Jego pasją jest studiowanie arabskich źródeł pisanych, w tym epigraficznych oraz papirologicznych. Spis treściPrzedmowa 7 Wprowadzenie 9 Historia i stan badań 12 ROZDZIAŁ I. Źródła do dziejów Dahlak Kebir 19 1. Źródła pisane 19 A) Grecka nazwa archipelagu 19 B) Arabska nazwa archipelagu 21 C) Źródła arabskie – położenie geograficzne 22 D) Źródła arabskie – wydarzenia historyczne 26 E) Dokumenty judeoarabskie 32 F) Źródła etiopskie 36 G) Relacje podróżników europejskich 38 2. Źródła archeologiczne 41 A) Stanowisko Dahlak Kebir 41 B) Nekropole 43 C) Obszar portowy 51 D) Cysterny 52 3. Epigrafika 56 A) Liczba inskrypcji oraz rodzaj materiału 56 B) Rozmiar, forma, grawerunek i ozdoby 57 C) Zawartość epitafium 62 D) Stele bliźniacze 68 E) Przykłady steli nagrobnych z Dahlaku 70 ROZDZIAŁ II. Dzieje i znaczenie Dahlak Kebir 109 1. Interpretacja źródeł pisanych 109 2. Interpretacja źródeł archeologicznych 112 3. Interpretacja zabytków epigraficznych 115 Konkluzje – piraci czy sułtani? Znaczenie Dahlaku na tle regionu Morza Czerwonego od VII do XVI w. 121 Podsumowanie 126 Wykaz skrótów 129 Bibliogra?ia 130 Spis planów i ilustracji 136 Indeks osób 139 Indeks nazw geogra?icznych 143