Opis
Publikacja przybliżając sięgającą początków chrześcijaństwa niezwykle cenną i bogatą tradycję pedagogii Kościoła w zakresie formacji kapłańskiej, wypełnia lukę w historii edukacji kapłańskiej i odsłania potrzebą badań nad kościelną funkcją wychowawczą . Bardzo dobrze wpisuje się w chwilę obecną, w której tak wiele mówi się o potrzebie nowej ewangelizacji. Spis treściWykaz skrótów biblijnych 10 Wstęp 13 Część I. Pedagogia Jezus a wobec Dwunastu i jej kontynuacja w Kościele pierwotnym 33 Rozdział I. Wzór wychowawczy Jezusa z Nazaretu 36 1. Jezus jako Pedagog, Mistrz i Nauczyciel 38 1.1. Działalność nauczycielska Jezusa w kontekście żydowskiej tradycji edukacyjnej 40 1.2. Wyjątkowy charakter nauczania Jezusa 49 2. Wybór Dwunastu 53 3. Elementy pedagogii Jezusa wobec Dwunastu 59 3.1. Powołanie i powierzenie misji 59 3.2. Kategoryczny charakter wezwania 61 3.3. Konsekwencje pójścia za Jezusem 63 3.4. Życie we wspólnocie wybranych 64 4. Misja Jezusa – misją Kościoła 71 Rozdział II. Dzieło formacyjne Pawła Apostoła 77 1. Paweł Apostoł w roli wychowawcy swoich współpracowników i następców 78 2. Przełożeni wspólnoty Kościoła 89 3. Kwalifikacje kandydatów na biskupów-prezbiterów i diakonów 95 4. Wzór pasterza na przykładzie Pawła Apostoła 105 Rozdział III. Ewolucja pierwotnych modeli formacyjnych 111 1. Model hierarchiczny kapłaństwa według Ignacego z Antiochii i Pseudo-Dionizego Areopagity 114 2. Cele formacyjne wynikające z przyjętej eklezjologii 119 3. Rozwój terminologii w obrębie urzędowej posługi kapłańskiej 122 Część II. Formacja duchownych w strukturach i prawodawstwie Kościoła pierwszych wieków 129 Rozdział I. Uformowanie się stopni i funkcji święceń 134 1. Duchowni wyższych święceń 136 2. Duchowni niższych święceń 141 3. Wzrost kompetencji prezbiterów i ich pozycji w ramach sacerdotium 147 Rozdział II. Wymogi stawiane kandydatom do święceń 159 1. Wiek święceń 160 2. Wymogi fizyczne i zdrowotne 162 3. Predyspozycje duchowo-moralne 165 4. Wymogi związane z wykształceniem 174 5. Szczegółowe zalecenia dyscyplinarno-obyczajowe 176 6. Obowiązek celibatu 180 7. Problem symonii 190 Rozdział III. Kształcenie i przygotowanie duchownych w kontekście hellenistycznej tradycji edukacyjnej 194 1. Chrześcijaństwo wobec szkoły i kultury klasycznej 195 2. Przygotowanie podstawowe – formacja lektorów 209 3. Przygotowanie ogólne i teologiczne duchownych – między ideałem a rzeczywistością 213 4. Przygotowanie kaznodziejskie i katechetyczne 219 Część III. Powstanie i rozwój monastycznych wzorców formacji kapłańskiej 227 Rozdział I. Formacja w środowisku monastycznym na Wschodzie 229 1. Źródła monastycyzmu chrześcijańskiego – ascetyzm 229 2. Życie monastyczne we wspólnotach anachoreckich 233 3. Formacja mnichów w pachomiańskich wspólnotach cenobitycznych 238 4. Pedagogia Ojców Pustyni – kierownictwo duchowe 244 5. Formacja we wspólnotach bazyliańskich 253 6. Wychowanie w klasztorze – oblati 260 Rozdział II. Formacja na Zachodzie pod wpływem ideału monastycznego 266 1. Monasterium clericorum Euzebiusza z Vercelli i podobne fundacje w Italii 268 2. Formacja duchownych na terenie Galii 273 2.1. Presbyterium Hilarego z Poitiers 274 2.2. Formacja mnicha-kapłana-duszpasterza według Marcina z Tours 275 2.3. Adaptacja wschodniego ascetyzmu do mentalności zachodniej – Jan Kasjan 279 2.4. Troska o nauczanie wiernych – Cezary z Arles 284 3. Doświadczenie życia monastycznego i formacja mnicha-prezbitera u św. Augustyna 293 3.1. Przyjęcie zakonnego stylu życia – „klasztor w ogrodzie” 294 3.2. Klasztor duchownych w domu biskupim – powstanie diecezjalno-monastycznej formuły przygotowania do kapłaństwa 297 3.3. Elementy formacyjne w augustyńskiej Regule monastycznej 302 4. Klasztor jako „szkoła służby Pańskiej” według Benedykta z Nursji 306 Część IV. Troska o formację i przygotowanie duchownych na przykładzie świadectwa życia i pism wybranych Ojców Kościoła 311 Rozdział I. Wzór formacyjny kapłana w traktacie Obowiązki duchownych Ambrożego z Mediolanu 314 1. Świadectwo życia Ambrożego 316 2. Posługa prezbiterów w Kościele mediolańskim 323 3. Wymogi formacyjne i duszpasterskie 326 3.1. Przyjęcie i odczytanie powołania 327 3.2. Godność prezbiterów 331 3.3. Funkcje prezbiterów 336 4. Szczegółowe cele formacji w porządku naturalnym i nadprzyrodzonym 343 4.1. Kształtowanie dojrzałości ludzkiej – cnoty kardynalne i przymioty moralne 344 4.2. Kształtowanie dojrzałości kapłańskiej – cnoty religijne 354 Rozdział II. Przygotowanie kapłana-kaznodziei na podstawie Rozprawy o kapłaństwie Grzegorza z Nazjanzu 367 1. Świadectwo życia Grzegorza 368 2. Przygotowanie intelektualne kapłana-kaznodziei 377 2.1. Wiedza z zakresu enkyklios paideia 378 2.2. Wiedza z zakresu filozofii 379 2.3. Wiedza z zakresu psychologii pastoralnej 380 2.4. Wiedza biblijna – kapłan jako głosiciel słowa Bożego 383 2.5. Wiedza ściśle teologiczna 387 3. Formacja duchowa kapłana-kaznodziei: walka z wadami i nabywanie cnót 390 Rozdział III. Droga formacji do kapłaństwa na przykładzie Jana C