Opis
W prezentowanej publikacji autorka podjęła problem kompensaty państwowej dla ofiar przestępstw w Polsce. Omówiła jedną z najważniejszych instytucji służących finansowemu wspieraniu ofiar przestępstw. Na tle międzynarodowych rozwiązań przedstawiła polskie regulacje prawne oraz praktykę ich stosowania w latach 2005-2009. Wykazała, że zarówno obowiązującą ustawę, jak i orzecznictwo cechują istotne mankamenty. Swoje rozważania autorka zilustrowała licznymi przykładami z praktyki, które opatrzyła komentarzami ujawniającymi nieprawidłowości. Wyniki jej badań prowadzą do wniosku, że obowiązujące prawo wymaga natychmiastowej zmiany. Konieczne jest również upowszechnienie wiedzy na temat kompensaty oraz jej znaczenia w sferze niwelowania negatywnych skutków przestępstw i przywracania naruszonego w ich wyniku ładu społecznego. Książkę autorka kieruje do: sędziów, prokuratorów, adwokatów, radców prawnych, aplikantów, studentów, a także policjantów, pracowników organizacji wspierających ofiary przestępstw oraz innych osób stykających się w pracy zawodowej z pokrzywdzonymi. Spis treściWykaz skrótów str. 15 Wstęp str. 19 Rozdział I Geneza i rozwój idei kompensacji państwowej str. 25 1. Kompensacja dla ofiar - ujęcie historyczne str. 25 2. Początki państwowych mechanizmów kompensacyjnych dla ofiar przestępstw str. 43 3. Wpływ wiktymologii na powstawanie systemów kompensacji państwowej dla ofiar przestępstw str. 46 Rozdział II Międzynarodowe zasady kształtowania systemów kompensacyjnych dla ofiar przestępstw i ich odzwierciedlenie w krajowych regulacjach prawnych str. 52 1. Zasady tworzenia mechanizmów kompensacyjnych w świetle dokumentów międzynarodowych str. 52 1.1. Deklaracja Narodów Zjednoczonych o podstawowych zasadach sprawiedliwości dla ofiar przestępstw i nadużyć władzy z 1985 r. str. 55 1.2. Rezolucja (77)27 Komitetu Ministrów Rady Europy w sprawie kompensacji dla ofiar przestępstw z 1977 r. str. 57 1.3. Europejska Konwencja o kompensacji dla ofiar przestępstw popełnionych z użyciem przemocy z 1983 r. str. 61 1.4. Rekomendacja Rady Europy w sprawie pozycji ofiary w prawie i procesie karnym z 1985 r. str. 63 1.5. Rekomendacja Komitetu Ministrów [Rady Europy] dla państw członkowskich o mediacji w sprawach karnych z 1999 r. str. 64 1.6. Rekomendacja Komitetu Ministrów w sprawie pomocy dla ofiar przestępstw z 2006 r. str. 64 1.7. Decyzja ramowa Rady z dnia 15 marca 2001 r. w sprawie pozycji ofiar w postępowaniu karnym str. 65 1.8. Dyrektywa Rady 2004/80/WE odnosząca się do kompensaty dla ofiar przestępstw str. 67 1.9. Projekt Konwencji Narodów Zjednoczonych o sprawiedliwości oraz wsparciu dla ofiar przestępstw i nadużyć władzy z dnia 8 lutego 2010 r. str. 70 1.10. Europe Victim Support str. 72 1.11. Podsumowanie str. 73 2. Powstawanie i rozwój systemów kompensacyjnych dla ofiar przestępstw w niektórych państwach Unii Europejskiej str. 74 2.1. Wielka Brytania str. 77 2.2. Austria str. 79 2.3. Belgia str. 81 2.4. Dania str. 82 2.5. Finlandia str. 83 2.6. Francja str. 84 2.7. Niemcy str. 85 2.8. Irlandia str. 87 2.9. Hiszpania str. 87 2.10. Holandia str. 89 2.11. Norwegia str. 89 2.12. Szwecja str. 91 2.13. Estonia str. 92 2.14. Czechy str. 93 Rozdział III Kompensacja od sprawcy przestępstwa w świetle polskich regulacji karnych i cywilnych str. 100 1. Kształtowanie się funkcji kompensacyjnej polskiego prawa karnego str. 100 2. Dochodzenie roszczeń od sprawcy przestępstwa na drodze prawa karnego i cywilnego str. 109 3. Regulacje cywilne str. 115 3.1. Pojęcie szkody str. 115 3.2. Odpowiedzialność z tytułu czynów niedozwolonych str. 119 4. Obowiązujące regulacje karne dotyczące naprawienia szkody str. 120 4.1. Środek karny w postaci obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę str. 123 4.2. Nawiązka na rzecz pokrzywdzonego i innych podmiotów str. 126 4.3. Obowiązek naprawienia szkody jako obowiązek probacyjny str. 128 4.4. Powództwo cywilne (adhezyjne) str. 130 4.5. Odszkodowanie z urzędu str. 131 4.6. Porozumienie się w kwestii naprawienia szkody lub zadośćuczynienia str. 132 4.7. Mediacja str. 133 4.8. Działania prokuratora na rzecz zaspokojenia interesów pokrzywdzonego str. 134 4.9. Działanie sądu na rzecz zaspokojenia interesów pokrzywdzonego str. 136 5. Przyczyny niewykorzystywania w praktyce instytucji kompensacyjnych str. 137 Rozdział IV Geneza państwowego mechanizmu kompensacyjnego dla ofiar przestępstw w Polsce str. 141 1. Postulaty i propozycje dotyczące utworzenia państwowego funduszu kompensacyjnego str. 141 2. Regulacje prawne poprzedzające utworzenie państwowego systemu kompensacyjnego str. 147 2.1. Fundusz Pomocy Postpenitencjarnej str. 147 2.2. Fundusz alimentacyjny str. 148 2.3. Fundacja Pomocy Ofiarom Przestępstw str. 150 2.4. Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej str. 153 3. Pierwsze projekty ustawy kompensacyjnej str. 156 Rozdział V Obowiązująca regulacja prawna w odniesieniu do kompensaty państwowej dla ofiar przestępstw str. 162 1. Ustawa z dnia 7 lipca 200