Opis
Pamięć zbiorowa stanowi od kilkudziesięciu lat ważny przedmiot zainteresowania nauk społecznych, zarazem jednak problematyka roli pamięci w stosunkach międzynarodowych nie była do tej pory przedmiotem pogłębionych i wszechstronnych badań. Niniejsza publikacja, powstała z udziałem czołowych polskich i francuskich specjalistów, ma na celu wypełnienie tej luki. Kamieniem węgielnym refleksji na temat pamięci w stosunkach międzynarodowych pozostaje Holokaust, a w bardziej ograniczonym zakresie – również inne zbrodnie o charakterze czystek etnicznych i ludobójstwa dokonane w XX wieku. Drugą – po zbrodniach – kategorią zasługującą na uwagę jest pojednanie i sposoby jego realizacji. Kolejny ważny obszar badawczy to rola wspomnień historycznych – zarówno pozytywnych (sentymenty), jak i negatywnych (rozczarowania) – w polityce zagranicznej. Ostatnią istotną kategorią jest problematyka migrantów, którzy żyją pomiędzy starą a nową ojczyzną, uważając się za kustoszy pamięci tej pierwszej – zwłaszcza gdy ojczysty kraj znajduje się pod obcą dominacją lub nieakceptowanymi autorytarnymi rządami. The book is devoted to the role of memory in international relations. The point of departure for this reflection is the Holocaust, and to some extent also other crimes resembling ethnic cleansing and 20th-century homicide. The book concerns also other topics, such as reconciliation and ways of achieving it, the role of historical memories, the issues of migrants living between the old and the new homeland. Spis treściWPROWADZENIE. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 Nicolas Maslowski: Pamięć jako konflikt a pamięć jako droga do pojednania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 PAMIĘĆ ZBIOROWA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 Barbara Szacka: Pamięć zbiorowa i perspektywa pojednania. . . . . 25 PAMIĘĆ O MASOWYCH ZBRODNIACH . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37 Annette Wieviorka: Shoah w stosunkach międzynarodowych. . . 39 Grzegorz Motyka: Wołyń ’43: polsko-ukraiński konflikt pamięci. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51 Ahmet Insel: Uznanie ludobójstwa na Ormianach w Turcji: postępy i przeszkody. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 71 KONFLIKTY I POJEDNANIE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83 Sandrine Lefranc: Globalizacja pamięci? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85 Stanisław Parzymies: Zbieżności i rozbieżności między Polakami i Francuzami w ocenie wzajemnych stosunków na przestrzeni historii. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 101 Ewa Tartakowsky: Dwustronne komisje podręcznikowe w Polsce: pojednanie, budowanie dobrego sąsiedztwa, promocja europejskości. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 117 PAMIĘĆ EMIGRANTÓW. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143 Aneta Nisiobęcka: Rola pamięci i tożsamości w środowisku emigrantów i reemigrantów na przykładzie Polski i Francji. . . . . . 145 6 Spis treści Cécile Vaissié: Państwo rosyjskie wobec francuskich potomków białych Rosjan: instrumentalizacja geopolityczna, konflikty pamięci i sabotowanie pojednania. Przypadek cerkwi i cmentarza rosyjskiego w Nicei . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 165 PODSUMOWANIE. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 189 Andrzej Szeptycki: Pamiętać o przeszłości, myśleć o przyszłości. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 191