Opis
Problematyka migracji, szczególnie migracji zagranicznych, jest stałym obiektem zainteresowań badaczy z różnych dziedzin nauki, zarówno tych, których przedmiot stanowi opis i analiza liczebności populacji, jak demografia czy geografia, jak i innych nauk społecznych, tj. ekonomii, socjologii, nauk politycznych, historii czy psychologii (Górny, Kaczmarczyk, 2003). Badania przedstawione w pracy mają charakter kwestionariuszowy, a ich celem jest określenie uwarunkowań otwartości na karierę międzynarodową. Problem pracy dotyczy określenia związków pomiędzy wybranymi zmiennymi osobowościowymi i środowiskowymi (kontekstualnymi) u studentów studiów dziennych IV i V roku a ich otwartością na karierę międzynarodową. Przeprowadzone badania mają dać odpowiedź na pytanie, czy osoby otwarte na karierę międzynarodową prezentują określony zestaw charakterystyk osobowościowych i środowiskowych, który różni je od tych, które są na nią zamknięte. Ponadto podjęto próbę poszukiwań typów studentów w różnym stopniu otwartych na karierę międzynarodową. Spis treściWstęp 11 Rozdział 1. Relacje jednostki i środowiska w cyklu życia jednostki 15 1.1. Stanowiska i kontrowersje psychologiczne dotyczące wzajemnej zależności jednostki i środowiska 15 1.2. Osobowość jako zadanie i cel rozwoju jednostki 18 1.2.1. Teorie rozwoju osobowości 18 1.2.2. Rozwój osobowości we wczesnej dorosłości 21 1.2.3. „Wschodząca dorosłość” jako problem rozwoju osobowości na progu dorosłości (kończenia studiów) 23 1.2.4. Krystalizacja tożsamości jako zadanie rozwojowe 25 1.3. Środowiskowe konteksty rozwoju jednostki w cyklu życia 27 1.3.1. Środowisko życia jako kontekst rozwoju jednostki 27 1.3.2. Wybrane koncepcje kontekstu rozwoju w psychologii 28 1.3.2.1. Koncepcja Wygotskiego 29 1.3.2.2. Koncepcja Bronfenbrennera 30 1.3.2.3. Koncepcja Horowitz 32 1.3.2.4. Koncepcja kontekstualizmu Lernera 33 1.3.3. Znaczenie środowiska jako kontekstu rozwoju w okresie wczesnej dorosłości (kończenia studiów) 34 1.3.3.1. Poziomy powiązań między rozwojem a otoczeniem jednostki w okresie wczesnej dorosłości 34 1.3.3.2. Przejście z edukacji do rynku pracy jako podstawowe zadanie i źródło kryzysu normatywnego w okresie wczesnej dorosłości 36 1.3.4. Wybrane koncepcje kontekstu jako teorie rozwoju kariery z perspektywy tranzycji rozwojowej do dorosłości 39 1.3.4.1. Poznawcze podejście do podejmowania decyzji związanych z karierą według Petersona, Sampsona, Jr., Lenza i Reardona 39 1.3.4.2. Teoria wyboru zawodu jako dopasowania jednostki i środowiska według Hollanda 40 1.3.4.3. Teoria odpowiedniości osoba – środowisko według Dawisa 42 1.3.4.4. Teoria life-spanu, life-space’u według Supera 45 1.3.4.5. Teoria wartości zawodowych i kulturowych według Browna 48 1.3.4.6. Społeczna teoria uczenia się w zakresie podejmowania decyzji o karierze według Krumboltza 51 1.3.4.7. Społeczno-poznawcza teoria kariery Lenta, Browna i Hackett 54 1.3.4.8. Teorie rozwoju kariery jako teorie wyboru ścieżki i stylu życia (konstruktywistyczna teoria kariery Savickasa) 56 Rozdział 2. Kariera jako problem psychologiczny w cyklu życia 59 2.1. Pojęcie kariery w psychologii współczesnej 59 2.1.1. Tradycyjne i współczesne pojęcie kariery 59 2.1.2. Zadanie rozwojowe wyboru kariery jako wyboru zawodu 63 2.1.3. Zadanie życiowe wyboru kariery jako wyboru przestrzeni i koncepcji życia 65 2.2. Przestrzenny i kulturowy kontekst wyboru kariery 65 2.2.1. Kariera krajowa (w wymiarze narodowym) jako tradycyjna perspektywa tożsamości indywidualnej i społecznej 66 2.2.2. Kariera międzynarodowa jako forma „kariery bez granic” 67 2.2.2.1. Narodowość i transnarodowość (transnationalism) jako problem psychologiczny 67 2.2.2.2. Pojęcie kariery bez granic 72 2.2.2.3. Specyfika karier bez granic w kontekście międzynarodowym 73 Rozdział 3. Otwartość na przemieszczenia przestrzenne i (e)migracje jako źródło i skutek adaptacji do zmian we współczesnych kontekstach rozwoju jednostki 76 3.1. Otwartość na przemieszczenia przestrzenne w perspektywie kontekstu rozwoju jednostki dawniej i dzisiaj 76 3.1.1. Przemieszczenia przestrzenne jako nowa forma przystosowania w epoce industrialnej 77 3.1.2. Przemieszczenia przestrzenne jako nowa forma przystosowania w dobie globalizacji pracy i kariery 78 3.2. Otwartość na przemieszczenia przestrzenne w typologii podróżników 80 3.3. Otwartość na przemieszczenia z perspektywy czynników indywidualnych 81 3.3.1. Otwartość na przemieszczenia przestrzenne z perspektywy zmiennych osobowościowych („osobowość migranta”) – badania Bonevy i Frieze 82 3.3.2. Otwartość na przemieszczenia przestrzenne z perspektywy nastawień i oczekiwanych korzyści – badania Tharenou 85 3.3.3. Otwartość na przemieszczenia przestrzenne z perspektywy motywacji emigracyjnej jako ekspresji podstawowych motywacji i wartości – badania Tartakovsky’ego i Schwartza 89 3.4. Otwartość na przemieszczenia przestrzenne z perspektywy procesu podejmowania decyzji 91 3.5. Otwartość na przemieszczenia przestrzenne z perspektywy wyboru tożsamości 92