Opis
Autorzy przedstawiają wybrane efekty wieloletniego projektu badań stosowanych „Ostrołęckie obserwatorium oświatowe” realizowanego na potrzeby lokalnej polityki oświatowej. Projekt ten jest elementem współpracy zainicjowanej w 2019 roku przez Prezydenta Ostrołęki i Wydział Pedagogiczny Uniwersytetu Warszawskiego. W omawianych badaniach uwzględniono stan wiedzy naukowej w zakresie analizowanych zjawisk i wykorzystano metody badań naukowych, jednak ich celem nie jest rozwój teorii, lecz ewaluacja ex-ante i rozwiązywanie konkretnych problemów. Projekt stanowi przykład badań stosowanych zgodnych z podejściem evidence-based policy, tzn. wykorzystania wyników badań oświatowych w tworzeniu skutecznej lokalnej polityki edukacyjnej. ********* An Education Observatory in Ostrołęka – Education Research Supporting Local Policy The authors present the results of “An Education Observatory in Ostrołęka”, a long-standing applied research project aimed at local education needs. The discussed material refers to the current state of scientific knowledge about the analysed phenomena and uses scientific research methods, which do not aim at developing theory, but evaluate ex-ante and solve particular problems. The project is an example of the evidence-based policy research, i.e. the use of education research results in creating effective local education policy. ********* Dr hab. Roman Dolata (ORCID 0000-0002-7967-9022) – pedagog, kierownik Katedry Polityki Oświaty i Społecznych Badań nad Edukacją na Wydziale Pedagogicznym Uniwersytetu Warszawskiego. Specjalizuje się w pomiarze edukacyjnym, ewaluacji instytucji edukacyjnych i problemach nierówności społecznych w edukacji. Kierował pracami zespołów badawczych, które rozwijały metodologię edukacyjnej wartości dodanej na potrzeby polskiego systemu oświaty. Były członek zespołów badawczych realizujących w Polsce międzynarodowe badania edukacyjne PISA, PIRLS, TIMSS. Opublikował ponad 40 recenzowanych artykułów, monografii i rozdziałów w publikacjach naukowych z zakresu pedagogiki i socjologii edukacji. Dr Aleksandra Jasińska-Maciążek (ORCID 0000-0001-9975-4141) – pedagog, adiunkt w Katedrze Polityki Oświaty i Społecznych Badań nad Edukacją na Wydziale Pedagogicznym Uniwersytetu Warszawskiego. Kieruje projektem „Ostrołęckie obserwatorium oświatowe”. Realizowała międzynarodowe i krajowe projekty badawcze, m.in. RESL.eu, TEDS-M, EWD, SUEK. Główne obszary jej zainteresowań naukowych to: uwarunkowania efektów kształcenia, ewaluacja instytucji edukacyjnych, pomiar edukacyjny. Autorka i współautorka kilkunastu artykułów i monografii naukowych. Dr Marek Smulczyk (ORCID 0000-0003-2850-4027) – psycholog i pedagog, adiunkt w Katedrze Polityki Oświaty i Społecznych Badań nad Edukacją na Wydziale Pedagogicznym Uniwersytetu Warszawskiego. Zajmuje się nierównościami edukacyjnymi i zjawiskiem academic resilience. Realizuje krajowe i międzynarodowe badania dotyczące jakości edukacji, pomiaru kompetencji oraz monitorowania osiągnięć szkolnych. Wykładowca akademicki i trener z obszaru psychologii społecznej i pedagogiki. Autor kilkunastu artykułów naukowych i rozdziałów w monografiach naukowych. Mgr Joanna Stelmach (ORCID 0000-0002-0273-9429) – biofizyczka molekularna, absolwentka Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego, magistrantka kierunku polityka oświatowa na Wydziale Pedagogicznym UW, początkująca nauczycielka matematyki i debiutująca badaczka. Należy do zespołu realizującego projekt „Ostrołęckie obserwatorium oświatowe”. Naukowo interesuje się zagadnieniami z obszaru pomiaru edukacyjnego, nierówności edukacyjnych i systemu egzaminacyjnego. Spis treściWprowadzenie 9 ROZDZIAŁ 1. Badania naukowe a lokalna polityka edukacyjna 15 1.1. Jak (i czy) wprowadzać zmiany w edukacji? 16 1.2. Polityka publiczna w obszarze edukacyjnym 19 1.3. Polityka publiczna a przywództwo edukacyjne 21 1.4. Poziomy kształtowania i realizacji polityk publicznych 23 1.5. Polityka oparta na dowodach – evidence-based policy 28 1.6. Polityka oparta na dowodach w edukacji 32 1.7. EBP na przykładzie zjawiska nierówności edukacyjnych 35 1.8. Rozwój badań ewaluacyjnych 40 1.9. Nauki o zarządzaniu a polityki edukacyjne 46 1.10. W poszukiwaniu wskaźników oświatowych 50 1.11. Poszukiwanie efektywnych metod kształcenia 53 1.12. W poszukiwaniu mocnych dowodów 55 1.13. Dlaczego na poziomie lokalnym potrzebne są badania stosowane? 59 ROZDZIAŁ 2. Ostrołęcka edukacja w świetle dostępnych danych i dokumentów 64 2.1. Wprowadzenie 64 2.2. Egzaminacyjna charakterystyka szkół w Ostrołęce 65 2.3. Edukacja w Ostrołęce na podstawie dokumentów źródłowych 89 2.4. Podsumowanie 99 ROZDZIAŁ 3. Koncepcja projektu „Ostrołęckie obserwatorium oświatowe” i metodologia badania 100 3.1. Kontekst i cel badania 100 3.2. Osoby badane 103 3.3. Realizacja badania 103 3.4. Narzędzia badawcze 108 3.5. Podsumowanie najważniejszych założeń metodologicznych badania 117 ROZDZIAŁ 4. Szkoła publiczna wobec problemu spójności społecznej 119 4.1. Jak minimalizować wpływ poc