Opis
Dzieło Onga jest jednym z kamieni węgielnych w zakresie problematyki oralności i piśmienności, ujętej w wymiarze antropologicznym i teoretycznoliterackim. Przedstawia podstawową charakterystykę literackiej oralności, rozpatruje znaczenie pisma dla przekształceń świadomości, rolę druku, zmianę kulturowej orientacji ze słyszenia na widzenie. Uwzględnia problematykę narracji, budowy fabuły i postaci w literaturze ustnej i pisanej. Odnosi się do głównych kierunków metodologicznych w literaturoznawstwie dwudziestowiecznym, od strukturalizmu i amerykańskiej Nowej Krytyki, poprzez teorię aktów mowy i jej teoretycznoliterackie konsekwencje po dekonstrukcjonizm. Słowem - prezentuje komplet zagadnień z dziedziny oralności i piśmienności, ta jak zostały one ujęte u początków badań nad tą problematyką. (Z recenzji Małgorzaty Czermińskiej) Praca nad nową edycją tekstu naukowego może stanowić źródło satysfakcji. Radość sprawia konstatacja, że potrzeba wznowienia książki wynikła stąd, że wydanie wcześniejsze zostało zaczytane, zniknęło z obiegu, a więc obudziło zainteresowanie; w tym przypadku na pewno ponad oczekiwania sceptyków. Zarazem to szczęsna okazja, by poprawić wyłowione błędy, których, jak mówią, ustrzec się niepodobna w żadnym ludzkim wytworze. (Józefa Japola, Nowe wydanie – uwagi tłumacza ********* Orality and Literacy. The Technologizing of the Word Translated A key publication concerning the theory of orality and literacy, one of the most important conceptions to emerge in cultural studies in the second half of the 20th century. It presents the fundamental characteristics of literary orality in its anthropological and theoretical sense. It discusses the importance of writing for changes in thought, the role of print and the transition from the world of sound to the world of sight. It considers the issue of narrative, the plot structure and the characters in oral and written literature. It refers to the main methodological trends in 20th century literary studies, from structuralism and New Criticism, through speech act theory and its literary consequences to deconstruction. ********* Walter Jackson Ong (1912-2003) – amerykański jezuita, profesor Saint Louis University, przywiązany do duchowości swego zakonu i katolicyzmu (Hopkins, the Self, and God, 1986), a równocześnie pasjonat wielu dziedzin wiedzy i niezwykły erudyta, wydawca ("Knowledge and the Future of Man", 1968; "Fighting for Life", 1981). Jego publikacje książkowe i liczne artykuły są wpisywane w nurt ramistyczny ("Ramus, Method, and the Decay of Dialogue", 1958), religijny ("Frontiers in American Catholicism", 1957; "The Presence of the Word", 1967), kulturoznawczy ("In the Human Grain", 1967; "Rhetoric, Romance, and Technology", 1971) i komunikacyjny ("Interfaces of the Word", 1977). Ale Ong nie daje się kwalifikować, o czym świadczą tomy "Faith and Contexts" (1992-1999), "An Ong Reader" (2002). Chociaż mocno zapracowany, bywał turystą górskim, wędkarzem, niekiedy organistą i... ogrodnikiem odpowiedzialnym (z własnej woli) za los wszystkich przepięknych roślin zgromadzonych na rozległym patio na XIII piętrze klasztoru jezuitów w Saint Louis w stanie Missouri. Spis treściNowe wydanie – uwagi tłumacza 9 Od tłumacza 17 Podziękowania 27 Wprowadzenie 29 1. Oralność języka 33 Myślenie człowieka piśmiennego a przeszłość oralna 33 Powiedzieliście „literatura oralna”? 41 2. Odkrycie pierwotnych kultur oralnych 49 Początki poznawania tradycji oralnej 49 Kwestia homerycka 50 Odkrycie Milmana Parry’ego 53 Kontynuacja badań 62 3. Nieco o psychodynamice oralności 69 Siła i działanie słowa dźwiękowego 69 Wiem to, co mogę przywołać: mnemonika i formuły 72 Kolejne cechy charakteryzujące myśl i wyrażenie oralne 75 (a) Addytywność zamiast upodrzędnienia 76 (b) Nagromadzenie zamiast analizy 78 (c) Redundancja lub obfitość 79 (d) Zachowawczość czy tradycjonalizm 81 (e) Blisko ludzkiego świata 83 (f) Zabarwienie agonistyczne 85 (g) Empatia i zaangażowanie zamiast dystansu obiektywizującego 88 (h) Homeostaza 89 (i) Sytuacja zamiast abstrakcji 92 Zapamiętywanie oralne 103 Werbomotoryczny sposób bycia 117 Role noetyczne „ciężkiej” postaci heroicznej oraz dziwności 120 Wnętrze dźwięku 121 Oralność, społeczność a sacrum 125 Słowo nie jest znakiem 127 4. Pismo przekształca świadomość 131 Nowy świat dyskursu autonomicznego 131 Platon, pismo i komputery 132 Pismo jest technologią 135 Czym jest „pismo” lub „zapis”? 138 Wiele zapisów i tylko jeden alfabet 140 Narodziny piśmienności 149 Od pamięci do pisanych dokumentów 154 Nad dynamiką tekstowości 160 Dystans, precyzja, grafolekt i wielki słownik 163 Retoryka i miejsca – zależności 170 Języki wyuczone – zależności 175 Trwałość oralności 178 5. Druk, przestrzeń i zamknięcie 181 Dominacja słyszenia ustępuje dominacji widzenia 181 Przestrzeń i znaczenie 188 (a) Skorowidze 188 (b) Książki, spisy treści, nagłówki 192 (c) Powierzchnia znacząca 192 (d) Przestrzeń typografi czna 194 Skutki rozproszone 197 Druk i zamknięcie: intertekstow