Opis
W esejach składających się na książkę mistrz współczesnej prozy chińskiej Yan Lianke przedstawia swoje poglądy na literaturę, najważniejsze dzieła, które zmieniły jej bieg, oraz historię realizmu w Chinach. Zestawia dyskusje na temat pisarstwa realistycznego spod znaku Lwa Tołstoja i Lu Xuna z modernizmem Franza Kafki oraz realizmem magicznym Gabriela Garcíi Márqueza, ukazując związek między przyczynowością, prawdą (a raczej różnymi poziomami prawdy) i rodzajami realizmu. Bezpardonowo opisuje „prawdę sterowaną”, co tłumaczka Joanna Krenz w posłowiu określa jako „z pewnością najodważniejszy, nieomal kaskaderski element Yanowej opowieści o powieści”. Autor czyni to nie tylko w ujęciu historycznym, obnaża również mechanizmy gospodarki kapitalistycznej, wprzęgnięte w służbę socjalistycznej ideologii i skutkujące cenzurą tyleż subtelną, co skuteczną. Omawia także swoje podejście do pisania, które nazywa „mitorealizmem” – sposobem uchwycenia ukrytej prawdy o rzeczywistości i człowieku poprzez oparcie się na mitach, snach i poszukiwaniu wewnętrznej przyczynowości. Ta odkrywcza i pouczająca książka daje czytelnikom wyjątkowy wgląd w umysł i sztukę literackiego giganta, a jego manifest literacki pozwala odczytywać także jako akt wiary w zdolność ludzkości do przetrwania szaleństwa świata. Ta publikacja spełnia wymagania dostępności zgodnie z dyrektywą EAA. Spis treściSPIS TREŚCI Rozdział pierwszy. Poziomy prawdy w realizmie........... 5 1. Jestem marnotrawnym synem realizmu ................... 5 2. Prawda sterowana .......................................................... 7 3. Prawda powszechna .................................................... 12 4. Prawda egzystencjalna ................................................ 21 5. Prawda głębi duchowej................................................ 31 6. Interakcje między poszczególnymi rodzajami prawdy ........................................................................... 40 7. Czy jesteśmy w stanie zejść na najgłębszy poziom realizmu? .........................................................47 Rozdział drugi. Zerowa przyczynowość ........................ 53 1. Pierwszy problem Gregora, czyli o władzy i pozycji autora w tekście ............................................ 53 2. Drugi problem Gregora, czyli dwukierunkowa przyczynowość ..............................................................58 3. Trzeci problem Gregora, czyli zerowa przyczynowość ..............................................................63 4. Czarna dziura sensu w pisarstwie akauzalnym ....67 Rozdział trzeci. Pełna przyczynowość ...........................73 1. Pełna przyczynowość ................................................. 73 2. Ograniczenia pełnej przyczynowości ......................79 Rozdział czwarty. Półprzyczynowość ............................83 1. Półprzyczynowość........................................................83 2. Konsensualność półprzyczynowości ......................88 190 3. Półprzyczynowość wobec relacji między światem przedstawionym a rzeczywistym .............92 4. Wspólnotowy wymiar półprzyczynowości ...........99 5. Geneza półprzyczynowości ...................................... 105 Rozdział piąty. Wewnętrzna przyczynowość ..............115 1. Prawda wewnętrzna i prawda zewnętrzna .............115 2. Wewnętrzna przyczynowość ....................................120 3. Potencjał wewnętrznej przyczynowości.................123 4. Dodatkowe uwagi o wewnętrznej przyczynowości...........................................................134 Rozdział szósty. Mitorealizm ........................................ 137 1. Prosta definicja mitorealizmu ................................. 137 2. Gleba rzeczywistości wytwarzana przez mitorealizm oraz wewnętrzne sprzeczności tegoż ..................................................................................138 3. Współczesne powieści mitorealistyczne ...............144 4. Tradycja mitorealizmu ...............................................151 5. Wyjątkowość mitorealizmu ..................................... 156 6. Reguły i wróżby mitorealizmu ................................ 162 Przypisy .............................................................................170 YAN LIANKE I JEGO OPOWIEŚĆ O POWIEŚCI .... 173 Widmo realizmu.............................................................. 174 Czymże jest prawda?.......................................................180 Mitorealizm w działaniu ...............................................186