Opis
Na 2020 rok, 70 lat po opublikowaniu Deklaracji Schumana, planowane jest rozpoczęcie dwuletniej, szeroko zakrojonej debaty polityczno-obywatelskiej nazywanej Konferencją w sprawie przyszłości Europy. Na plany te nałożyła się pandemia koronawirusa, co spowodowało modyfikację priorytetów w działalności Unii Europejskiej, a zwłaszcza konieczność przeprowadzenia jej reformy ustrojowej. Książka wpisuje się w debatę nad reformą ustroju Unii Europejskiej, ponieważ ukazuje przeprowadzone oraz planowane reformy w kontekście ich ewolucji, powiązań międzyinstytucjonalnych oraz gry interesów państw członkowskich UE, a także sytuację Polski w UE. W opracowaniu przedstawiono zmiany w świetle wyzwań wynikających z zachowania spójności UE, zwłaszcza w odniesieniu do konsolidacji strefy euro i problemu praworządności w niektórych państwach członkowskich. Z tego punktu widzenia poddano analizie: zasadnicze reformy instytucjonalne, w tym w strefie euro, zmiany w relacjach między państwami członkowskimi a UE, w tym zwłaszcza procedury wystąpienia z Unii i nadzorowania przestrzegania praworządności, umocnienie efektywności i spójności UE w następstwie reform unijnego systemu prawnego, konsolidację ustrojowej strefy euro, która rzutuje na reformę całej UE. Adresaci: Publikacja zainteresuje zarówno studentów, jak i wykładowców. Przeznaczona jest również dla prawników stosujących prawo UE oraz politologów, ekonomistów i polityków. Ukazuje bowiem projekty reform ustroju Unii Europejskiej na tle ewolucji w dłuższej perspektywie. Autor od ponad dwudziestu lat zajmuje się tymi zagadnieniami. Książka jest podsumowaniem badań i szczegółowym „poradnikiem” dla dziennikarzy, urzędników, samorządowców, przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego, którzy zaangażują się w dyskusje podczas Konferencji w sprawie przyszłości Europy. Spis treściWykaz skrótów | str. 17 Wstęp | str. 23 CZĘŚĆ I Lizbońska Unia Europejska Rozdział 1 Droga do Traktatu z Lizbony | str. 35 1. Uwagi wstępne | str. 35 2. „Pozostałości z Amsterdamu” (Amsterdam lefts) | str. 36 3. Pakiet nicejski | str. 37 4. Konwent UE i Konferencja Międzyrządowa 2003–2004| str. 48 5. Traktat konstytucyjny – charakter prawny i zakres regulacyjny| str. 51 6. Status Polski w świetle rozwiązań proponowanych przez Traktat konstytucyjny| str. 53 7. Przebieg procedury ratyfikacyjnej Traktatu konstytucyjnego | str. 54 8. Kontynuowanie reformy ustrojowej Unii Europejskiej w warunkach odrzucenia Traktatu konstytucyjnego | str. 55 9. Droga do kompromisu| str. 58 10. Kompromis ustalony podczas spotkania Rady Europejskiej w dniach 21–22.06.2007 r. i Konferencja Międzyrządowa 2007 | str. 60 11. Forma prawna Traktatu z Lizbony | str. 61 12. Traktat z Lizbony a Traktat konstytucyjny | str. 65 13. Przebieg procedury ratyfikacyjnej Traktatu z Lizbony | str. 67 14. Wnioski | str. 73 Rozdział 2 Dyskusja o ratyfikacji w Polsce Traktatu konstytucyjnego i Traktatu z Lizbony | str. 76 1. Uwagi wstępne | str. 76 2. Okres refleksji | str. 77 3. Prace nad nowym traktatem rewizyjnym (okres prezydencji niemieckiej) | str. 78 4. Mandat Konferencji Międzyrządowej | str. 81 5. Okres prac Konferencji Międzyrządowej i kompromis osiągnięty podczas spotkania Rady Europejskiej w dniach 18–19.10.2007 r. | str. 84 6. Przebieg procedury ratyfikacyjnej Traktatu z Lizbony w Polsce | str. 90 6.1. Procedura ratyfikowania traktatów rewizyjnych | str. 90 6.2. Ratyfikacja Traktatu akcesyjnego | str. 91 6.3. Procedura ratyfikacyjna Traktatu konstytucyjnego | str. 92 6.4. Procedura ratyfikacyjna Traktatu z Lizbony | str. 93 6.5. Po referendach w Irlandii | str. 97 7. Wnioski | str. 99 Rozdział 3 Reformy strukturalne ustroju Unii Europejskiej | str. 102 1. Uwagi wstępne | str. 102 2. Zmiana charakteru prawnego i struktury Unii Europejskiej | str. 104 2.1. Przekształcenie Unii Europejskiej w jednolitą organizację międzynarodową | str. 104 2.2. Reformy w dziedzinie „polityk i działań wewnętrznych” | str. 108 2.3. Reformy w dziedzinie „stosunków zewnętrznych” Unii Europejskiej | str. 115 2.3.1. Pojęcie „stosunków zewnętrznych” i systematyka „działań zewnętrznych” Unii Europejskiej | str. 115 2.3.2. Reformy Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa | str. 116 2.3.3. Główne wyzwania | str. 122 2.4. Reforma Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości | str. 124 3. Kompetencje Unii Europejskiej | str. 127 3.1. Sprecyzowanie podziału kompetencji między Unią Europejską a jej państwami członkowskimi | str. 127 3.2. Zasady podziału kompetencji i rodzaje kompetencji Unii Europejskiej | str. 133 3.3. Główne kierunki dyskusji nad reformą podziału kompetencji między Unią Europejską a jej państwami członkowskimi | str. 136 4. Zasada pierwszeństwa prawa Unii Europejskiej wobec prawa krajowego państw członkowskich| str. 139 5. Umocnienie wspólnej aksjologii Unii Europejskiej | str. 143 5.1. Wartości, cele i symbole UE | str. 143 5.2. Procedura nadzorująca przestrzeganie praworządności | str. 148 5.3. Główne kierunki reformy procedury nadz