Opis
Stan prawny na 1.05.2008 r. Książka zawiera gruntowną analizę problemówwykładni i stosowania instytucji obrony koniecznej,opartą na poglądach doktryny i orzecznictwie SąduNajwyższego oraz Sądów Apelacyjnych z okresuobowiązywania aż trzech kodeksów karnych: z 1932,1969 i 1997 r. Autor podkreśla uniwersalizm i "ponadczasowy"charakter instytucji obrony koniecznej,a zarazem zwraca uwagę na zmienne tendencje - liberalizujące (okres międzywojenny), albozaostrzające (czasy PRL) warunki jej stosowania.Popiera aktualną tendencję do uchylenia karalnościekscesu polegającego na przekroczeniu granicobrony koniecznej w wyniku strachu lub wzburzeniausprawiedliwionego okolicznościami zamachu.Stąd postulat de lege ferenda, aby taką sytuacjęobjąć klauzulą niekaralności, powodującą umorzeniepostępowania karnego. Do tekstu autorskiegodołączono zbiór tez orzecznictwa Sądu Najwyższegoi Sądów Apelacyjnych wraz z informacją o miejscuich publikacji. Powinno to ułatwiać Czytelnikowidotarcie do interesujących go orzeczeń. Książka dostępna także w wersji elektronicznej. Kliknij i sprawdź ---> Spis treściWykaz skrótów str. 7 Przedmowa str. 9 Rozdział I. Pojęcie i funkcje obrony koniecznej str. 11 1. Kilka uwag o rozwoju instytucji str. 11 2. Społeczna funkcja obrony koniecznej str. 16 3. Obrona konieczna jako kontratyp przestępstwa str. 20 Rozdział II Warunki obrony koniecznej str. 30 1. Pojęcie warunków obrony koniecznej str. 30 2. Zamach na dobro chronione prawem str. 34 2.1. Pojęcie zamachu str. 34 2.2. Zakres dóbr chronionych str. 42 2.3. Bezprawność i rzeczywisty charakter zamachu str. 45 2.4. Bezpośredniość zamachu str. 57 3. Odpieranie zamachu (obrona) str. 66 3.1. Pojęcie odpierania zamachu (obrony) i treść działań obronnych str. 66 3.2. Podmiotowe (subiektywne) elementy obrony koniecznej str. 71 4. Obrona konieczna w wypadku bójki lub pobicia str. 75 Rozdział III Granice obrony koniecznej str. 87 1. Zagadnienie konieczności obrony str. 87 1.1. Konieczność a współmierność obrony str. 87 1.2. Samoistność a subsydiarność jako wyznaczniki konieczności obrony str. 90 2. Zagadnienie współmierności obrony do niebezpieczeństwa zamachu str. 98 2.1. Wyznaczniki współmierności obrony do zamachu str. 98 2.2. Współmierność obrony a jej skuteczność str. 106 Rozdział IV Przekroczenie granic obrony koniecznej i jego prawne konsekwencje str. 119 1. Przekroczenie granic obrony koniecznej str. 119 1.1. Uwagi ogólne str. 119 1.2. Niewspółmierność sposobu obrony do niebezpieczeństwa zamachu jako eksces intensywny str. 126 1.3. Niewspółczesność obrony do zamachu jako eksces ekstensywny str. 134 2. Ocena i skutki prawne przekroczenia granic obrony koniecznej str. 143 2.1. Ocena prawna czynu będącego przekroczeniem granic obrony koniecznej str. 143 2.2. Nadzwyczajne złagodzenie kary lub odstąpienie od jej wymierzenia str. 149 2.3. Odstąpienie od karalności sprawcy przekroczenia granic obrony koniecznej w wyniku strachu lub wzburzenia str. 157 2.4. Propozycje zmian de lege ferenda str. 165 Bibliografia str. 169 Wykaz orzecznictwa str. 177