Opis
Autorka wybrała temat niezwykle interesujący, ale też trudny. Badania lingwistyczne nad zjawiskiem, które określa się mianem język telewizji, nie są w polskiej lingwistyce zaawansowane w stopniu nawet zadowalającym. […] Do najważniejszych walorów ocenianej rozprawy zaliczam: sam wybór tematu (trafny bez dyskusji i aktualny oraz ważny z poznawczego punk-tu widzenia); zakres analiz (wręcz imponujący – od kwestii formalnych, a więc wyznaczników bycia tekstem przez semantyczne po pragmatyczne aspekty analizowanych komunikatów); zmiany perspektyw badawczych i dostosowywanie metod opisu do opisywanej problematyki (obecnie chyba jedyna uprawniona postawa, gdy brak jednego paradygmatu poznawczego zapewniającego badawczy sukces); zakres ujawnionego w pracy zaplecza, z którym Autorka radzi sobie znakomicie – w pracy jest praktycznie całe współczesne językoznawstwo: tekstologia (w ujęciu statycznym i dynamicznym), genologia, semantyka zorientowana kulturowo, aksjologia, pragmatyka lingwistyczna. Z recenzji prof. dr hab. Marii Wojtak Praca porusza cały wachlarz zagadnień lingwistycznych, przede wszystkim jednak od strony teoretycznej. W tym zakresie Autorka pokazała swoją wiedzę i erudycję, szeroką znajo-mość literatury lingwistycznej oraz pełną orientację w zagadnieniach z dziedziny komunikacji językowej. Szczególnie interesujący jest rozdział o modalności i metatekście, a także rozdziały na temat funkcji fatycznej oraz językowego obrazu wartości. Z recenzji prof. dr hab. Janiny Labochy Spis treściWstęp 9 Rozdział 1 Przedmiot pracy, metodologia badań, charakterystyka tekstów źródłowych 11 1.1. Przedmiot i cel pracy 11 1.2. Charakterystyka metod badawczych 13 1.3. Charakterystyka zgromadzonych tekstów źródłowych 14 Rozdział 2 Audycja, tekst, dyskurs – rozważania terminologiczne 15 2.1. Koncepcja audycji i jej składowe 15 2.2. Różne rozumienie pojęć tekstu i dyskursu 20 2.3. Kierunek badań 23 2.3.1. Tekstowe następstwo zdań 24 2.3.2. Zamknięta formuła całości tekstu 31 2.3.3. Uporządkowanie struktury tematyczno-rematycznej 32 2.3.4. Komunikacyjny aspekt istnienia tekstu 32 2.3.5. Tekst „bytem o czymś” 33 2.3.6. Audycja jako gatunek integrujący różne poziomy przekazu tekstu 33 Rozdział 3 Konwencja ujawniona w audycji, czyli o temacie i jego realizacji 34 3.1. Wprowadzenie 34 3.2. Charakterystyka tematu 36 3.3. Sposób realizacji tematu – wykładnik modelu 44 Rozdział 4 Językowe wyznaczniki kontaktu między nadawcą i odbiorcą 49 4.1. Funkcja fatyczna w świetle badań nad językiem 49 4.1.1. Działania mowne i funkcje z nimi wiązane 50 4.1.2. Złożoność sytuacji komunikacyjnej 51 4.1.3. Przegląd definicji 52 4.2. Rozróżnienie terminologiczne 54 4.3. Kryteria uporządkowania wyznaczników funkcji fatycznej 55 4.3.1. Charakterystyka materiału 55 4.3.2. Kryteria podziału 55 4.3.3. Sytuacja komunikacyjna 56 4.4. Wykładniki funkcji fatycznej w cyklu audycji „Rower Błażeja” 56 4.4.1. Funkcja fatyczna wyrażona bezpośrednio 56 4.4.2. Funkcja fatyczna wyrażona pośrednio 56 4.4.3. Funkcja quasi-fatyczna 76 4.5. Podsumowanie 77 Rozdział 5 Informacje o postawie intelektualnej nadawcy, czyli o wykładnikach pewności, możliwości i wątpliwości sądów w puentach audycji 78 5.1. Założenia wstępne 78 5.2. Modalność w ujęciu logiki 78 5.3. Modalność w świetle badań lingwistycznych 79 5.4. Metatekst w badaniach językoznawczych 82 5.5. Metatekst a modalność 87 5.6. Nadawca w akcie komunikacji medialnej 87 5.7. Przedmiot opisu 88 5.8. Wykładniki modalności epistemicznej o modalnej funkcji możliwości 90 5.8.1. MMOD możl. w postaci czasownika aktywności intelektualnej ‘myśleć, że…’ 90 5.8.2. MMOD możl. w postaci sfrazeologizowanej konstrukcji ‘mieć nadzieję, że…’ 93 5.8.3. MMOD możl. w postaci czasownika ‘wydawać się, że…’ 95 5.9. Konstrukcje epistemiczne o modalnej funkcji pewności 96 5.9.1. MMOD pewn. w postaci wypowiedzeń typu ‘jest pewne’ 97 5.9.2. MMOD pewn. w postaci wypowiedzeń typu ‘nie ulega / nie ma wątpliwości’ 97 5.9.3. MMOD pewn. w postaci wypowiedzeń typu ‘(jest) jasne, że…’ 98 5.9.4. MMOD pewn. w postaci wypowiedzeń typu ‘jest oczywiste, że…’ 98 5.10. Uwagi końcowe 99 Rozdział 6 Językowo-kulturowy obraz wartości w audycji 101 6.1. Założenia wstępne 101 6.2. Pojęcie językowego obrazu świata 101 6.2.1. Językowy obraz świata w perspektywie historycznej 101 6.2.2. Językowy obraz świata we współczesnej polskiej myśli lingwistycznej 103 6.3. Pojęcie wartości 105 6.3.1. Świat wartości w publikacjach Jadwigi Puzyniny 105 6.3.2. Problematyka aksjologiczna w ujęciu Jerzego Bartmińskiego 106 6.3.3. Wartość w badaniach Tomasza P. Krzeszowskiego 107 6.3.4. Człowiek jako przedmiot wartościowania w ujęciu Stanisława Grabiasa 108 6.3.5. Wartość jako nieodzowny komponent kultury 108 6.3.6. Indeks wyrazów i form wartościujących 109 6.4. Aspekty rozumienia wartości w „Rowerze Błażeja” 110 6.5. Językowy obraz prawdy w audycji 112 6.5.1. Prawda jako instrument wartościowania rzeczywistości 113 6.5.2. Bliskość emocjonalna świadectwem prawdy 114 6.5.3. Prawda w fun