Opis
Książka zawiera szesnaście esejów. Prawie wszystkie poruszają wprost lub pośrednio temat doświadczenia. Doświadczenia doznawanego w życiu wewnętrznym oraz w relacjach międzyludzkich. Wyrażanego w twórczości artystycznej i naukowej, a także w życiu codziennym. Doświadczenie, także jednostkowe, jest zawsze doświadczeniem kulturowym. Nie ma bowiem człowieka bez kultury, podobnie jak nie ma kultury bez człowieka. Aby doświadczenie mogło być przedmiotem badania filozofii kultury, musi być wyrażone, czyli upublicznione. Nie mamy bezpośredniego dostępu do wewnętrznego doświadczenia człowieka. I tylko wtedy, kiedy jest ono wyrażone — słowem, dźwiękiem czy gestem — stanowi dokument kulturowy. Poddany rozumieniu i interpretacji powiększa uniwersum ludzkiego dyskursu. Publikowane eseje nie pretendują do episteme, nie proponują teorii, w której mogłaby się przeglądać niefilozoficzna praktyka. One jedynie rozjaśniają egzystencję przez to, że zwracają uwagę, że tzw. obszary pozakulturowe są zanurzone w kulturze, w „świecie życia” w taki sam sposób, jak są w nim zakorzenione uznawane potocznie dziedziny kultury. Spis treściSłowo wiążące. Rozeznanie aksjologiczne /7 Filozofia kultury jako „filozofia spraw ludzkich” /12 Definiowanie fenomenu kultury — 13; Filozofia kultury jako filozofia praktyczna — 18; Filozofia kultury jako hermeneutyka — 20; Antropologiczna filozofia kultury — 27 Wrażliwość aksjologiczna /35 Praca pamięci /49 Metafory pamięci /72 Psychotyzacja kultury /97 Doświadczenie mistyczne. Patologia czy nadnormalność? /118 Pytanie o człowieka — 120; Pytanie o racjonalność i irracjonalność — 121; Metaracjonalność — 123; Pytanie o prawdę. Doświadczenie pierwszo- i trzecioosobowe — 129; Pytanie o zdrowie i chorobę — 131 Doświadczenie emigracyjne. Tożsamość — pamięć i melancholia /135 Emigracja — 136; Doświadczenie emigracyjne — 136; Melancholia — 142; Pamięć — 145 Doświadczenie schizofrenii — doświadczenie ludzkie /150 Psychoterapeutyczna rola modlitwy /174 Psychoterapia a modlitwa — 174; Doświadczenie wiary — 177; Doświadczenie modlitewne — 183; Modlitwa — kontemplacja — medytacja — magia — 193 Henryk Elzenberg. Mistyka i mistagogia, czyli doświadczenie i refleksja/ 200 Niewyrażalność — 207; Poznawalność — 209 Wertykalność duszy Brunona Schulza /218 Freud i Husserl. „Obszary zahaczania” /237 Spór o metapsychologię Sigmunda Freuda /266 Obecność intuicji /292 Poezja i depresja jako formy uobecniania duchowego życia Herberta3 /07 Uobecnianie doświadczenia świata przeszłego — 312; Uobecnianie doświadczenia „stawania się” — 314 Nadzieja radykalna, czyli postawa apofatyczna w życiu codziennym / 323 Noty bibliograficzne /335 Indeks osób/ 337