Opis
Swoją rozprawą habilitacyjną A. Domagała udowodniła, że jest nie tylko znakomitą badaczką, ale także osobą niezwykle empatyczną, zwracającą uwagę na podmiotowość pacjenta [...]. Jej monografia wyznacza nowe drogi badawcze w poznawaniu problemów lingwistycznych osób z otępieniem alzheimerowskim i z pewnością będzie podstawowym punktem odniesienia w dalszych badaniach tej skomplikowanej problematyki. [...] Nie do przecenienia są także walory praktyczne recenzowanej pracy. Opracowana przez autorkę "Skala pewności narracyjnych" może być znakomitym narzędziem logopedycznym do diagnozowania zaburzeń mowy u pacjentów z otępieniem oraz wyznaczania optymalnych sposobów postępowania postdiagnostycznego w odniesieniu zarówno do terapii bezpośredniej, jak i pośredniej. [...] Będzie ona bez wątpienia podstawową lekturą dla logopedów chcących specjalizować się z zakresu rodzącej się właśnie gerontologopedii. Zainteresują się nią zapewne także neurolodzy, neuropsycholodzy i inni specjaliści, którzy w kręgu swoich zainteresowań umieszczają osoby z otępieniem, nie tylko alzheimerowskim. Z recenzji profesora Uniwersytetu Gdańskiego dra hab. Stanisława Milewskiego Spis treściWstęp 11 Rozdział I Otępienie alzheimerowskie w perspektywie logopedycznej 17 1. Otępienie 17 1.1. Terminologia 17 1.2. Definiowanie 21 1.2.1. Na gruncie nauk medycznych 21 1.2.2. Na gruncie neuropsychologii 29 1.2.3. W perspektywie logopedycznej 36 2. Choroba Alzheimera jako przyczyna otępienia 44 2.1. W perspektywie historycznej 44 2.2. Koncepcje i ustalenia współczesne 50 2.2.1. Defi nicja. Postaci choroby Alzheimera 50 2.2.2. Epidemiologia, czynniki ryzyka i czynniki protekcyjne 52 2.2.3. Neurodegeneracja w chorobie Alzheimera 58 2.2.3.1. Etiopatogeneza 58 2.2.3.2. Neuropatologia 60 2.2.3.3. Stadia przebiegu choroby 63 3. Charakterystyka otępienia alzheimerowskiego 68 3.1. Kryteria kliniczne otępienia alzheimerowskiego 68 3.2. Obraz kliniczny otępienia alzheimerowskiego. Dynamika zaburzeń, fazy otępienia 72 4. Charakterystyka zaburzeń mowy w otępieniu alzheimerowskim 82 4.1. Zaburzenia mowy w otępieniu alzheimerowskim – terminologia i ujęcia koncepcyjne 82 4.2. Symptomatologia zaburzeń mowy w ujęciu stadialnym 89 4.2.1. Mowa osób z otępieniem alzheimerowskim w fazie łagodnej 89 4.2.2. Mowa osób z otępieniem alzheimerowskim w fazie umiarkowanej 100 4.2.3. Rozpad mowy jako ostateczny rezultat procesu otępiennego 102 Rozdział II Sprawności narracyjne w diagnozie logopedycznej w warunkach otępienia 105 1. Zachowania językowe w otępieniu alzheimerowskim 105 2. Narracja – ujęcia koncepcyjne 107 3. Strukturyzacja wypowiedzi 113 3.1. Poziomy strukturyzacji wypowiedzi 113 3.2. Struktura wypowiedzi determinowanych gatunkowo 116 3.2.1. Opowiadanie i jego struktura 116 3.2.2. Opis i jego struktura 119 Rozdział III Metodologia badań własnych 127 1. Problematyka i cele badań 127 2. Procedura badania. Etapy postępowania badawczego 130 3. Skala sprawności narracyjnych 132 4. Przebieg badań empirycznych 135 5. Charakterystyka badanej populacji 139 6. Opis materiału empirycznego 144 Rozdział IV Wypowiedź w otępieniu alzheimerowskim. Ocena językowych sprawności systemowych 149 1. Sprawności leksykalne 149 1.1. Sprawności leksykalne. Wyniki ogólne 149 1.1.1. Rejestr trudności leksykalnych. Charakterystyka zjawisk 149 1.1.2. Wyniki analizy ilościowej 207 1.2. Sprawności leksykalne w populacji osób w łagodnej oraz umiarkowanej fazie otępienia. Wyniki analizy porównawczej 212 1.3. Sprawności leksykalne w populacji kobiet oraz w populacji mężczyzn. Wyniki analizy porównawczej 217 2. Sprawności fleksyjne. Wyniki ogólne i analiza porównawcza międzygrupowa 222 2.1. Charakterystyka trudności 222 2.2. Wyniki analizy ilościowej 228 3. Podsumowanie i wnioski 229 Rozdział V Sprawności narracyjne – na poziomie makrostruktury oraz superstruktury wypowiedzi 237 1. Konstruowanie wypowiedzi na temat osób – ocena sprawności pacjentów 237 1.1. Rejestr normatywnych i niepożądanych zachowań językowych. Charakterystyka jakościowa i ilościowa zjawisk – wyniki ogólne 237 1.1.1. Określanie tematu wypowiedzi 237 1.1.2. Normatywne i niepożądane zachowania językowe odnośnie do makrostruktury wypowiedzi 239 1.1.3. Wypowiedź w aspekcie superstrukturalnym 266 1.2. Konstruowanie wypowiedzi na temat osób – ocena sprawności pacjentów w łagodnej oraz umiarkowanej fazie otępienia. Wyniki analizy porównawczej 276 1.2.1. Określanie tematu wypowiedzi 276 1.2.2. Normatywne i niepożądane zachowania językowe odnośnie do makrostruktury wypowiedzi 277 1.2.3. Wypowiedź w aspekcie superstrukturalnym 283 1.3. Konstruowanie wypowiedzi na temat osób – ocena sprawności w populacji kobiet oraz w populacji mężczyzn. Wyniki analizy porównawczej 285 1.3.1. Określanie tematu wypowiedzi 285 1.3.2. Normatywne i niepożądane zachowania językowe odnośnie do makrostruktury wypowiedzi 286 1.3.3. Wypowiedź w aspekcie superstrukturalnym 292 1.4. Konstruowanie wypowiedzi na temat osób – podsumowanie i wnioski 293 2. Konstruowanie wypo