Opis
Książka Narodziny romantyzmu w Polsce i na świecie gromadzi teksty przedstawione na IV Sympozjum im. Zofii Trojanowiczowej, w dwusetną rocznicę opublikowania Ballad i romansów Adama Mickiewicza. Autorzy tekstów przyglądają się dynamice wyłaniania się romantyzmu nie tylko w Polsce, lecz także w Europie i poza nią. Interesuje ich wielość kontekstów i dyskursów, w które był uwikłany od samego początku istnienia. Proponują namysł nie tyle nad „przełomem” romantycznym czy „pierwiosnkami romantyzmu”, ale nad różnymi początkami samego romantyzmu i zjawiskami, które mu towarzyszyły, takimi jak m.in. przemiany paradygmatu pamięci kulturowej, zmiany w modelu komunikacyjnym i typach edukacji, rola przekładu literackiego. Interesuje ich proces narodzin i kształtowania się romantyzmu (a także jego powtórnych narodzin) związany z poszczególnymi miejscami (np. Wilnem) i instytucjami. Przypominają zarówno wielkie debiuty literackie i genialne dzieła literackie, jak i szeroko rozumiane środowiska twórcze, które przyczyniały się do formułowania nowych pomysłów i koncepcji. Książka poświęcona narodzinom romantyzmu otwiera szerokie możliwości: zachęca do ujęć interdyscyplinarnych i refleksji prowadzonej w rozmaitych kluczach metodologicznych. Szczególnie istotna jest tu perspektywa komparatystyczna w obserwacji narodzin romantyzmów narodowych w Europie (z uwzględnieniem romantyzmów mniej przywoływanych w polonistycznej refleksji) i Nowym Świecie (romantyzm amerykański). Spis treściZOFIA DAMBEK-GIALLELIS, MACIEJ JUNKIERT, KRZYSZTOF TRZYBUŚ Słowo wstępne I. PAMIĘĆ MIASTA MARIA KALINOWSKA (UW) Pamięć miasta utraconego – misteryjna semantyka Wilna w Dziadach Adama Mickiewicza JERZY BOROWCZYK (UAM) Poddać próbie świat i siebie. Historia i podróże w prasie wileńskiej (1819–1822) MICHAŁ KUZIAK (UW) Mickiewicz – dwa razy o początkach romantyzmu i o prowincji (z dodatkiem komentarza) KWIRYNA ZIEMBA (UG) Pierwszy tom Poezji Adama Mickiewicza jako punkt wyjścia KRZYSZTOF TRYBUŚ (UAM) O miejscach, pamięci i śmierci w Balladach i romansach MARIA MAKARUK (UW) Czy Mickiewicz planował napisać dramę? Kilka myśli o teatralności Dziadów części I ELŻBIETA DĄBROWICZ (UwB) Duch liberalny/duch romantyczny w piśmiennictwie warszawskim i wileńskim (1818–1822) II. W POSZUKIWANIU ŹRÓDEŁ PIOTR CHLEBOWSKI (KUL) Beethovena III Symfonia Es-dur op. 55 – na granicy światów JENS HERLTH (UNIWERSYTET FRYBURSKI) Romantyzm a narodziny wyobraźni populistycznej – przypadek Mickiewicza MAREK WILCZYŃSKI (UW) Problematyczne narodziny romantyzmu w Stanach Zjednoczonych BERNADETTA KUCZERA-CHACHULSKA (IBL PAN) Nie tylko Ballady i romanse (jeszcze o początkach romantyzmu polskiego w 1822 roku) JERZY FIEĆKO (UAM) Hymn na dzień Zwiastowania N. P. Maryi i metafizyka ZOFIA DAMBEK-GIALLELIS (UAM) Maria Antoniego Malczewskiego jako książka. Rekonesans MICHAEL DÜRING (UNIWERSYTET W KILONII) Przyjaźń i przekład: Sonety krymskie jako „mała proza” w twórczości Piotra Wiaziemskiego CHRISTIAN ZEHNDER (UNIWERSYTET W BAMBERGU) Narodziny romantyzmu z ducha przekładu. Mickiewiczowska Rękawiczka a gest poetycki MATEUSZ STRÓŻYŃSKI (UAM) Platon, Katon i Tadeusz Rejtan: tyrania i metafizyka u Jacques’a Delille’a i Adama Mickiewicza JERZY KAŁĄŻNY (UAM) Ponowne narodziny, czyli dziedzictwo wczesnego romantyzmu we współczesnej literaturze niemieckiej INDEKS OSOBOWY