Opis
Prezentowana książka jest pierwszą na polskim rynku wydawniczym monografią w całości poświęconą zagadnieniu traktatu brytyjsko-irlandzkiego z 1921 r. Było to jedno z przełomowych wydarzeń w historii Irlandii, wyznaczające początek końca brytyjskiego panowania nad wyspą. Choć kwestia ta wspominana jest w licznych opracowaniach dotyczących procesu odzyskiwania przez Irlandię niezależności – zarówno na polskim, jak i anglosaskim rynku wydawniczym – to jednak nigdy jako całość, z uwzględnieniem nie tylko analizy negocjacji, ale również przebiegu procesu ratyfikacji traktatu, związanych z nim narracji prasowych oraz wpływu zawartego porozumienia na życie mieszkańców Wielkiej Brytanii i Irlandii. W monografii skontrastowane zostały brytyjskie i irlandzkie (zarówno republikańskie, jak i unionistyczne) punkty widzenia, tworząc skomplikowaną sieć determinantów, które wpłynęły na osiągnięcie ostatecznego porozumienia, a także jego społeczne, ekonomiczne i polityczne skutki. * Książka stanowi wartościowe i poznawczo interesujące dzieło poświęcone nie tylko samemu traktatowi, ale również powstaniu państwa irlandzkiego i stosunkom brytyjsko-irlandzkim w końcowym okresie panowania Wielkiej Brytanii nad wyspą. Prof. dr hab. Jacek Tebinka Warto było podjąć tę tematykę, gdyż jest ona jednym z przykładów negocjowania niepodległości w kontekście konfliktu hybrydalnego o niskiej intensywności. Dzięki tej pracy możemy zrozumieć co było niezbędne do osiągnięcia kompromisu. Prof. dr hab. Michał Leśniewski Spis treściWstęp 9 Rozdział I. Rewolucja irlandzka – tło społeczne i polityczne konfliktu 19 Wprowadzenie 19 Nacjonalizm i republikanizm irlandzki 19 Irlandzkie podziemne państwo i jego struktury 25 Początki irlandzkiej dyplomacji 40 Odrębność Irlandii Północnej 56 Podsumowanie 74 Rozdział II. Kontekst międzynarodowy, imperialny i wewnętrzny negocjacji brytyjsko-irlandzkich 77 Wprowadzenie 77 Różne wizje pokoju światowego 78 Dominia 82 Bliski Wschód 86 Indie 90 Problem Rosji Sowieckiej 95 Sytuacja wewnętrzna 99 Podsumowanie 104 Rozdział III. Negocjacje 109 Wprowadzenie 109 Droga do rozmów 110 Sylwetki negocjatorów 127 Przebieg negocjacji: strategie i cele 143 Pierwsze wrażenia 146 Działania komisji do spraw rozejmu 148 Zagadnienia związane z polityką fiskalną oraz handlem 150 Kwestia obrony 153 Dominium 156 Rola Éamona de Valery 159 Strategia Lloyda George’a 161 Kwestia Irlandii Północnej 163 Wierność Koronie 167 Opinia irlandzkiego rządu 171 Długie nocne rozmowy 172 Podsumowanie 175 Rozdział IV. Treść traktatu 179 Wprowadzenie 179 Status porozumienia 180 Kwestie konstytucjonalne 181 Kwestie finansowe 184 Kwestie wojskowe 186 Irlandia Północna 190 Ratyfikacja i jej podstawa prawna 196 Podsumowanie 198 Rozdział V. Debaty nad ratyfikacją 201 Wprowadzenie 201 Proces ratyfikacji w Izbie Gmin parlamentu brytyjskiego 202 Proces ratyfikacji w Dáil Éireann 215 Argumenty i strategie strony antytraktatowej 222 Argumenty i strategie strony protraktatowej 232 Podział głosów i wsparcie dla stronnictw 236 Dokument nr 2/ 240 Głos Irlandii Północnej 252 Podsumowanie 258 Rozdział VI. Społeczny odbiór traktatu 261 Wprowadzenie 261 Dziennikarskie narracje. Konflikt, negocjacje i traktat na łamach prasy 262 Prasa brytyjska a kwestia irlandzka 263 Prasa irlandzka wobec negocjacji i procesu ratyfikacji 275 Opinia publiczna 286 Podsumowanie 298 Zakończenie 301 Bibliografia 311 Indeks osób 325