Opis
Bezpieczeństwo pozostaje od zawsze centralną kwestią zarówno w optyce jednostek, jak i zbiorowości. Poszukiwanie rozwiązań, które uwolnią nas od zagrożeń, zarówno tych realnych, jak i wyobrażonych, względnie zminimalizują ich negatywne następstwa, inspiruje także badaczy. Zrozumienie źródeł niebezpieczeństw, formułowanie recept, to domena różnych studiów, w tym - od niedawna - nauk o bezpieczeństwie. Pogłębiające się poczucie deficytu w tym obszarze, związane zarówno z powiększającą się liczbą różnego rodzaju konfliktów, jak i z rozszerzającą się gamą zagrożeń, zmusza do nieustannego uzupełniania i rewidowania wiedzy na ten temat. Lista wątpliwości i pytań pozostaje długa - w tej książce autorzy próbują odpowiedzieć przynajmniej na kilka: • Jakie są główne uwarunkowania i kierunki zmian w środowisku bezpieczeństwa? • Jak ponadnarodowy charakter zagrożeń wpływa na sprawność państw w obszarze bezpieczeństwa? • Jakie jest znaczenie kultury dla bezpieczeństwa w wymiarze narodowym i międzynarodowym? • Jak politycy postrzegają zmiany zachodzące w płaszczyźnie bezpieczeństwa? • Jak zmieniają się paradygmaty myślenia o bezpieczeństwie w związku z postulatami "human security"? • Jakich narzędzi używać do analizy zagrożeń bezpieczeństwa wewnętrznego państwa? • Jaka jest rola obywatela w procesie zapewniania bezpieczeństwa ustrojowego w państwie demokratycznym? Te i inne pytania, które pozwalają lepiej zrozumieć istotę współczesnych zmagań z problemem deficytów bezpieczeństwa w różnych jego wymiarach - od globalnego po personalne, od międzynarodowego po wewnętrzne, od politycznego po militarne... Spis treściWstęp 9 CZĘŚĆ I BEZPIECZEŃSTWO WEWNĘTRZNE A STOSUNKI MIĘDZYNARODOWE Rozdział 1 Bezpieczeństwo kulturowe Europy – Radosław Zenderowski 13 1.1. Przyczyny zwiększającego się zainteresowania problematyką bezpieczeństwa 13 1.2. Rola kultury w teoriach bezpieczeństwa 18 1.3. Wielokulturowość Europy a bezpieczeństwo 20 1.4. Dyfuzja/integracja kulturowa czy „wojna kultur” i „zderzenie cywilizacji”? 23 1.5. Zagrożone bezpieczeństwo kulturowe Europy 24 Pytania na zakończenie 25 Bibliografia 26 Rozdział 2 Udział polskiej Policji Państwowej w pracach International Criminal Police Comission w latach 1923-1939 – Bolesław Sprengel 27 Bibliografia 43 Rozdział 3 Międzynarodowe uwarunkowania zmian w środowisku bezpieczeństwa – Marek Paszkowski 45 3.1. Bezpieczeństwo i jego wymiary 46 3.2. Zagrożenia bezpieczeństwa – kryteria 47 3.3. Globalizacja – główne zagrożenie bezpieczeństwa 50 3.4. Terroryzm nowym wyzwaniem dla bezpieczeństwa 52 3.5. Kierunki zmian w środowisku bezpieczeństwa 53 Konkluzje 55 Bibliografia 57 Rozdział 4 Problematyka bezpieczeństwa w sejmowej debacie z 18.04.2013 r. nad informacją dla Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w pracach Unii Europejskiej w okresie lipiec-grudzień 2012 r. podczas prezydencji cypryjskiej – Krzysztof Cebul 59 Bibliografia 73 Rozdział 5 Międzynarodowy handel kobietami jako wyzwanie dla współczesnego bezpieczeństwa w Ameryce Łacińskiej – Jędrzej Kotarski 75 5.1. Bezpieczeństwo wewnętrzne w Ameryce Łacińskiej 76 5.2. Charakterystyka ogólna zjawiska handlu kobietami 79 5.2.1. Mechanizmy pozyskiwania ofiar 80 5.3. Światowe rynki handlu kobietami – kierunki i charakter handlu w Ameryce Łacińskiej 80 5.3.1. Trudności w ocenie skali zjawiska 81 5.3.2. Trasy przerzutowe 81 5.4. Podstawy trudności w walce z handlem kobietami 82 5.4.1. Zjawiska ułatwiające rozwój handlu 83 5.4.2. Najważniejsze elementy decydujące o nasileniu zjawiska 83 5.5. Handel kobietami a bezpieczeństwo wewnętrzne 84 Bibliografia 86 Rozdział 6 Bezpieczeństwo wewnętrzne państwa w warunkach późnowestfalskiego ładu międzynarodowego – Ewelina Kotarba 89 6.1. Istota bezpieczeństwa 90 6.2. Bezpieczeństwo wewnętrzne jako domena państwa 91 6.3. Specyfika późnowestfalskiego środowiska międzynarodowego – transformacja państwa, jego funkcji oraz nowy wymiar suwerenności 94 6.4. Zagrożenia bezpieczeństwa wewnętrznego w warunkach późnowestfalskiego ładu międzynarodowego 96 6.5. Adaptacja państwa do nowych warunków środowiska międzynarodowego 98 Bibliografia 100 Rozdział 7 Porównanie fundamentalnych zasobów militarnych Polski i Białorusi w kontekście potencjalnego konfliktu zbrojnego – Bartosz Koziński 103 7.1. Istotne zagadnienia stosunków polsko-białoruskich 104 7.2. Fundamentalne aspekty sił zbrojnych obydwu państw 106 7.2.1. Sytuacja geopolityczna 107 7.2.2. Sytuacja gospodarcza 109 7.2.3. Sytuacja wojskowa 111 7.3. Próba prognozy uwarunkowań potencjalnego konfliktu zbrojnego 113 7.3.1. Wariant białoruski ze wspomaganiem rosyjskim 113 7.3.2. Wariant polski 114 7.3.3. Wariant rosyjski z wykorzystaniem Białorusi 114 Bibliografia 115 CZĘŚĆ II BEZPIECZEŃSTWO WEWNĘTRZNE PAŃSTWA: TEORIE, DYLEMATY, PERSPEKTYWY Rozdział 8 Badanie uwarunkowań dla bezpieczeństwa wewnętrznego. Zastosowanie analizy strategicznej w naukach o bezpieczeństwie – Piotr Daniluk 119 8.1. Uwarunkowania historyczne analizy strategiczne