Opis
Monografia jest poświęcona ostatniemu okresowi istnienia ZSRR (1985–1991), związanemu z Michaiłem Gorbaczowem i jego pieriestrojką. Autorka ukazuje czasy radzieckiego przełomu, wybrane obszary sytuacji wewnętrznej tego państwa oraz polityki zagranicznej. Przedstawia kulisy bezwzględnej walki o władzę; zmaganie Gorbaczowa na rzecz utrzymania jedności państwa, przerwane puczem sierpniowym, którego skutkiem był upadek imperium. Autorka opisuje sylwetkę Gorbaczowa, człowieka i polityka nietuzinkowego, otwartego, odmiennego od tych, którzy dotąd stali na czele państwa. Miał on w swoich rękach władzę niemal absolutną, chciał reformować system, który pozostawał w stanie kryzysu Pieriestrojka miała być powszechną zmianą myślenia (nowogo myszlenija), systemu politycznego, programu gospodarczego przyspieszenia (uskorienija). Gorbaczowowska jawność (głasnost’) stała się impulsem do wyzwolenia aktywności obywateli, powstawały organizacje społeczne i polityczne, zwiększyła się rola religii, zniesiono cenzurę, rozwijały się media. Gorbaczow doprowadził do zmian w polityce zagranicznej; wycofano wojska z Afganistanu, zacieśniono stosunki ze Stanami Zjednoczonymi i państwami europejskimi (idea wspólnego europejskiego domu). Nie ulega wątpliwości, że jego działania przyczyniły się do rozpadu systemu zimnowojennego, zjednoczenia Niemiec, uzyskania niezależności przez państwa bloku socjalistycznego, a także zwiększenia bezpieczeństwa nuklearnego i rozbrojenia (plan Gorbaczowa). Książka z pewnością zainteresuje wszystkich. Spis treściWykaz skrótów 9 Wstęp 11 Część pierwsza. Michaił Gorbaczow: lata młodości i początki kariery politycznej 17 Rozdział 1. Misza Gorbaczow w kręgu rodzinnym i edukacja w stolicy kraju 19 Rozdział 2. Kariera partyjna: od Kraju Stawropolskiego do Moskwy 53 Część druga. Pieriestrojka w polityce wewnętrznej 81 Rozdział 3. Nowy program, nowi ludzie 83 Rozdział 4. Uskorienije: przyspieszenie w gospodarce 117 Rozdział 5. Głasnost’ i nowe myślenie 157 Rozdział 6. Pieriestrojka w partii. W kierunku pluralizmu partyjnego 197 Część trzecia. Nowe myślenie w polityce zagranicznej 253 Rozdział 7. Stosunki ze Stanami Zjednoczonymi i polityka rozbrojenia 255 Rozdział 8. Idea Europejskiego Wspólnego Domu. Wokół zjednoczenia Niemiec 293 Rozdział 9. Polityka wobec Polski na tle stosunków z innymi europejskimi państwami socjalistycznymi 315 Część czwarta. Ostatni etap rządów Gorbaczowa. Rozpad imperium 347 Rozdział 10. Zaostrzenie konfrontacji politycznej i pucz sierpniowy 1991 r. 349 Rozdział 11. Niejednoznaczne oceny pieriestrojki – zamiast zakończenia 385 Chronologia pieriestrojki 1985–1991 395 Bibliografia 407 ?????? ????????: ???? ? ???????? ??????????? (C?????????) 421 Mikhail Gorbachev: The idea and practice of the perestroika (Summary) 427 Spis tabel 431 Indeks nazwisk 433