Opis
Publikacja pt. Medycyna w Europie w XIX wieku jest kontynuacją wcześniejszych książek, które ukazały się w 2020 i 2023 r. i zostały zatytułowane: Medycyna w czasach antycznych i średniowiecznych oraz Medycyna w Europie w XVI, XVII i XVIII wieku, a zgodnie z zamiarem autora miały charakter podręcznika dla studentów medycyny. Prezentowana książka ma podobny profil i cel poznawczy. Jej treść obejmuje zagadnienia medyczne i związane z nimi wydarzenia, które przypadły w wieku XIX oraz XX przed wybuchem I wojny światowej. Tylko niektóre wątki rozważań przekraczały wspomniane ramy chronologiczne, mając na celu objaśnienie problemów występujących w stuleciu XVIII i dalszych latach XX, a powiązanych z głównym tematem książki. W XIX w. wystąpiło w Europie przyspieszenie rozwoju nauk przyrodniczych. Powstała nowoczesna fizyka, z osiemnastowiecznej alchemii wyrosła chemia nieorganiczna i organiczna, olbrzymi postęp wkroczył do szeroko rozumianej biologii. Medycyna była kształtowana i tworzona przez plejadę wybitnych uczonych, odkrywców i wynalazców. Ich nazwiska, krótkie biogramy i zasługi zostały przypomniane i syntetycznie przedstawione przez autora pracy. Książka przybliża czytelnikowi ówczesną organizację ochrony zdrowia, jej stopniowe przekształcenia i rozwój, trudności związane z jej tworzeniem oraz niewątpliwe sukcesy. Ukazuje osiągnięcia w zakresie bakteriologii, higieny, medycyny zabiegowej i nowych specjalizacji lekarskich. Spis treściWstęp 9 Szkic historyczny stulecia od 1815 do 1914 r. 11 I. Najważniejsze nauki podstawowe medycyny 15 1. Fizjologia i jej przedstawiciele 15 2. Patofizjologia i jej przedstawiciele 19 II. Bakteriologia 23 1. Bakteriologia Pasteura i Kocha 23 2. Uczniowie Kocha i Pasteura 28 3. Choroby trapiące Europejczyków 35 III. Diagnostyka 43 1. Auskultacja 43 2. Ciśnienie krwi 43 3. Temperatura ciała 44 4. Rentgenologia 45 5. Sedymentacja erytrocytów 47 6. Diagnostyka laboratoryjna 48 7. Diagnostyka mikroskopowa 49 8. Odczyny immunologiczne 49 9. Instrumenty diagnostyczne 50 10. Objawy diagnostyczne (przykłady) 50 IV. Leczenie 53 1. Terapia krwią 53 2. Metody immunologiczno-serologiczne 54 3. Strzykawka lekarska 55 4. Witaminy 56 5. Radioterapia 57 6. Metaloterapia 57 7. Prąd indukcyjny 58 8. Akupunktura mechaniczna 58 9. Odma 58 10. Diatermia 59 11. Gimnastyka 59 12. Masaże 59 13. Hydroterapia 60 14. Zakłady kąpielowe 62 15. Sanatoria 64 16. Hipnoza i sugestia 66 17. Leki farmaceutyczne 67 18. Homeopatia 69 V. Druga wiedeńska szkoła medyczna 71 VI. Higiena 73 Działalność Williama Farra, Johna Simona i Southooda Smitha 73 Poglądy i osiągnięcia Maxa von Pettenkofera 74 Carl Flügge oraz inni higieniści niemieccy 75 Szczególny przypadek – Alfred Ploetz 76 VII. Chirurgia 79 1. Antyseptyka i aseptyka 79 2. Anestezja 83 3. Wybitni chirurdzy i ich osiągnięcia 87 VIII. Medycyna zabiegowa u kobiet i urologia 95 1. Ginekologia 95 2. Położnictwo 98 3. Urologia 100 IX. Nowe specjalizacje lekarskie 103 1. Okulistyka 103 2. Laryngologia 105 3. Pediatria 108 X. Neurologia i psychiatria 113 1. Neurologia 113 2. Psychiatria 116 Wykaz najważniejszych pozycji źródłowych 123 Indeks nazwisk 127 Aneks 135