Opis
Książka jest ciekawą syntezą historii polskiej kultury politycznej. Autor poprzez średniowiecze, gdzie wyodrębnił okresy monarchii patrymonialnej i stanowej, ukazał przemiany polityczne i kulturowe, składające się na tworzenie, scalanie i ugruntowanie polskiej państwowości. Na tle państw europejskich Polska była monolitem od XIV wieku i nie odstawała cywilizacyjnie od innych państw kontynentu. Następnie w pracy scharakteryzowano czasy I Rzeczypospolitej wyodrębniając dwa okresy: 1. Demokracji szlacheckiej, która do historii przeszła, przynajmniej w XVI wieku, jako „Złoty Wiek”, a trwała do 1652 r.; 2. Oligarchii magnackiej zapoczątkowanej aktem liberum veto w 1652 r. przez posła Władysława Sicińskiego. Czasy te naznaczone są anarchią, sobiepaństwem, zanikiem obywatelskiej kultury politycznej, warcholstwem magnatów i szlachty. Wynikiem tego były rozbiory i upadek państwa w 1795 r. Dalej przedstawiono czasy niewoli w trzech częściach podzielonej Polski: zaborze rosyjskim, austriackim i pruskim przez pryzmat „państw” powstających w różnych konfiguracjach ładu międzynarodowego. Kolejna część prezentuje wyłanianie się Polski z chaosu po I wojnie i tworzenie oraz funkcjonowanie II Rzeczypospolitej. Wyeksponowano wielkie sukcesy, ale pokazano też sprawy natury wstydliwej z oglądu kultury politycznej oraz kwestie nierozwiązane, które przyciemniają blask państwa i jego elit. Całość wykładu prezentowana jest od X do XX wieku poprzez: 1. Model przywództwa politycznego; 2. Funkcjonowanie społeczeństwa; 3. Organizację państwa; 4. Relacje w stosunkach międzynarodowych; 5. Zwyczaje i obyczaje. W pracy możemy znaleźć wiele przyczynków, ciekawostek, a nicią przewodnią jest stan polskiej kultury politycznej w poszczególnych epokach. Wszystko razem tworzy ponadczasowy polski charakter narodowy. Każdy z 20 podrozdziałów oraz wstęp książki opatrzony został stosownym mottem, pro memoria. Spis treściWstęp 9 Rozdział I. Dawne państwo patrymonialne i monarchia stanowa (966–1505) 33 1. Model przywództwa politycznego 33 2. Społeczeństwo 49 3. Organizacja państwa 57 4. Stosunki międzynarodowe 74 5. Zwyczaje i obyczaje 86 Rozdział II. I Rzeczpospolita (1506–1795) 99 1. Model przywództwa politycznego 99 2. Społeczeństwo 121 3. Organizacja państwa 138 4. Stosunki międzynarodowe 157 5. Zwyczaje i obyczaje 178 Rozdział III. Czasy zaborów (1795–1918) 201 1. Model przywództwa politycznego 201 2. Społeczeństwo 223 3. Organizacja państwa 250 4. Stosunki międzynarodowe 293 5. Zwyczaje i obyczaje 339 Rozdział IV. II Rzeczpospolita (1918–1939) 373 1. Model przywództwa politycznego 373 2. Społeczeństwo 402 3. Organizacja państwa 445 4. Stosunki międzynarodowe 484 5. Zwyczaje i obyczaje 509 Zakończenie 535 Bibliografia 541 Indeks osobowy 559 Spis tabel i schematów 571