Opis
– wydaje im się, że mają swojego poetę. A ja odczekuję ironiczną, gorzką chwilę, krzywię się i tryumfalnie zaprzeczam. Marcin Świetlicki, Polska, z tomu Zimne kraje 1992 Literatura służy Świetlickiemu nie tyle do utwierdzania własnej tożsamości, ile raczej do przekształcania, poprawiania i przepisywania własnego życia w wielu równoległych wariantach. Pozwala zwielokrotniać możliwości, których pozbawia życie, gdy każe wybierać coś, kosztem czegoś innego. Rekompensuje stratę, która w porządku egzystencji jest nie do odkupienia. Z rozdziału I kto to mówi? Autor opowiada o twórczości Marcina Świetlickiego, omawiając kolejne książki poety, które czyta jak rozdziały rozpisanej na setki wierszy historii, niezwykle konsekwentnej „lirycznej autobiografii”. Kunz wydobywa dla Czytelnika tę „tekstową” biografię, pod wieloma względami niezależną od biografii pisarza. Lustro literatury autokreacyjnej nie ukazuje tu realnego twórcy, ale pewien projekt osobowości, zwielokrotniony i niemożliwy do jednoznacznego zdefiniowania. Opowieść o tej osobnej twórczości snuje autor na tle rekonstruowanego kulturowego i społeczno-historycznego kontekstu, analizy głosów krytyki, najważniejszych sporów toczonych wokół Świetlickiego i najbardziej rozpowszechnionych sposobów jego odbioru. Nie zapomina także o innogatunkowych odmianach jego działalności pisarskiej (powieściach, piosenkach czy „mówionej autobiografii”) ani o pozaliterackich, głównie muzycznych, formach jego aktywności twórczej. Wszystkie one składają się na jedyny w swoim rodzaju, fascynujący wizerunek łączący w sobie elementy quasi-autobiograficznej figury tekstowej, realnej osoby i medialnej kreacji. Spis treści9 Wykaz skrótów 11 I kto to mówi? 19 Przed debiutem 27 Dla Jana Polkowskiego 36 Debiut. Zimne kraje (1993) 38 Narodziny 45 Dzieciństwo 53 Służba wojskowa 58 Po debiucie 67 Poróżnienia. Schizma (1994) 83 Scena obrotowa 91 Ówdzie. Trzecia połowa i 37 wierszy o wódce i papierosach (1996) 101 Zredukowany i redukujący. Pieśni profana (1998) 116 Nicowanie. Czynny do odwołania (2001) 129 Wypadnięty z istnienia. Nieczynny (2003) 139 Ujść sobie. Muzyka środka (2006) 153 Mistrz. Dwanaście (2006) 162 Jedna z wielu wersji. Trzynaście (2007) i Nieoczywiste. 77 wierszy religijnych Marcina Świetlickiego według Wojciecha Bonowicza (2007) 168 Z czego robi się poezję? Niskie pobudki (2009) 183 Całość. Wiersze (2011) 191 Osobność osobliwa. Jeden (2013) 201 Porządkowanie świata. Delta Dietla (2015) 211 Fochy co do Ojczyzny. Drobna zmiana (2016) i Polska (2018) 224 Życie na wierzchu. Nieprzysiadalność. Autobiografia (2017) 227 Muzycznie 233 Martwy sezon. Ale o co ci chodzi? (2019) 239 Kompletnie inna całość. Wybór (2021) 242 Świetlicki na głos. Wiersze (autor, lektor i przypadkowe lafiryndy) (2022) 246 Napisy końcowe. Sierotka (2023) 255 Bez zakończenia 257 Nota edytorska 259 Bibliografia 271 Indeks osób