Opis
Książka Christopha Sowady jest pierwszą na polskim rynku, która ukazuje problemy funkcjonowania i zmian systemu zdrowotnego w pełni jego teoretycznej i praktycznej złożoności. Jednocześnie pozbawia złudzeń co do tego, że istnieje jedno remedium i możliwe są szybkie i zasadnicze przeobrażenia tego systemu. (…) Szczególnie wartościowe w tej pracy jest to, że ogólne rozważania na temat łączenia rynku i państwa (public – private mix) w systemie zdrowotnym są konfrontowane z doświadczeniami wieloletniego reformowania tych systemów w trzech krajach, które świadomie wybrały poszukiwanie odpowiednich proporcji w działaniu zróżnicowanych mechanizmów: Szwajcarii, Niemiec i Holandii. (…) Oryginalnym elementem tych rozważań jest potraktowanie solidaryzmu; nie tyle jako wartości (celu), a de facto – jako instrumentu ładu społeczno-gospodarczego, obok rynku i państwa. Prof. dr hab. Stanisława Golinowska Uniwersytet Jagielloński w Krakowie Christoph Sowada (ur. w roku 1966), absolwent uniwersytetu Justusa Liebiga w Giessen (Niemcy), uzyskał stopień doktora nauk ekonomicznych na uniwersytecie w Poczdamie (Niemcy). Od roku 2000 pracownik Instytutu Zdrowia Publicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego, współtwórca pierwszego w Polsce zespołu ekonomiki zdrowia. W pracy naukowej i dydaktyce zajmuje się głównie problemami finansowania w ochronie zdrowia. Współautor raportów Finansowanie ochrony zdrowia w Polsce – Zielona Księga I i Zielona Księga II, autor kilkudziesięciu publikacji naukowych. Spis treściWprowadzenie 11 Część pierwsza Rozdział I Normatywne i metodologiczne założenia koncepcji SMSM 23 1.1. Społeczna gospodarka rynkowa 24 1.2. Racjonalność homo oeconomicus i metodologiczny indywidualizm 28 1.3. Struktura nadrzędnych celów społeczeństwa otwartego 32 1.3.1. Pokój 33 1.3.2. Wolność 34 1.3.3. Sprawiedliwość 36 1.3.4. Dobrobyt 42 1.4. Cele pośrednie realizowane przez system finansowego zabezpieczenia opieki zdrowotnej 42 1.4.1. Funkcjonalny cel zdrowotny – zabezpieczenie finansowe świadczeń w momencie wystąpienia potrzeby zdrowotnej 43 1.4.1.1. Indywidualny wymiar celu zdrowotnego 44 1.4.1.2. Społeczny wymiar celu zdrowotnego 46 1.4.2. Funkcjonalny cel bezpieczeństwa – zabezpieczenie finansowe potencjalnie potrzebnych świadczeń 52 1.4.2.1. Indywidualny wymiar celu bezpieczeństwa 52 1.4.2.2. Społeczny wymiar celu bezpieczeństwa 53 1.4.3. Efektywna alokacja i kapitał społeczny 54 1.5. Harmonia/balans celów 57 Rozdział II Podstawowe instrumenty realizacji celów 62 2.1. Instrumenty realizacji celów w modelu społeczeństwa otwartego 63 2.2. Rynek 66 2.2.1. Zasadnicze elementy mechanizmu rynkowego 67 2.2.1.1. Konkurencja 68 2.2.1.2. Mechanizm cenowy 71 2.2.2. Zawodność instrumentu rynku – perspektywa teorii pozytywnej i normatywnej 72 2.2.2.1. Dobra publiczne i dobra społeczne 73 2.2.2.2. Efekty zewnętrzne 77 2.2.2.3. Rosnące efekty (korzyści) skali i monopole 79 2.2.2.4. Ograniczona suwerenność konsumencka 81 2.2.2.5. Niekompletność informacji i asymetrie informacyjne 86 2.2.3. Rynek a sprawiedliwość 94 2.3. Państwo 96 2.3.1. Zadania państwa w społeczeństwie otwartym 97 2.3.2. Zawodność państwa 99 2.3.2.1. Konkurencja partyjna i cel wygrania wyborów 100 2.3.2.2. Biurokracja 101 2.3.2.3. Grupy interesu 102 2.4. Solidaryzm 105 2.4.1. Istota narzędzia solidaryzmu 106 2.4.2. Solidaryzm a sprawiedliwość 109 2.4.3. Zawodność solidaryzmu 110 2.4.3.1. Zawodność solidaryzmu a wielkość grupy solidarnej 110 2.4.3.2. Normatywna zawodność solidaryzmu 114 2.5. Narzędzia rynku, państwa i solidaryzmu – wstępne wnioski 115 Rozdział III Techniki finansowania opieki zdrowotnej 117 3.1. Źródła i techniki finansowania a instrumenty realizacji celów 117 3.2. Finansowanie bezpośrednie (out of pocket) 119 3.3. Finansowanie budżetowe 120 3.4. Finansowanie ubezpieczeniowe 122 3.4.1. Prywatne ubezpieczenia zdrowotne 124 3.4.2. Parafiskalne ubezpieczenie zdrowotne 126 3.4.3. Solidarne ubezpieczenie zdrowotne 129 3.5. Inne techniki finansowania 131 3.5.1. Organizacja pomocy ex post 131 3.5.2. Medyczne/zdrowotne konta oszczędnościowe 131 3.5.3. Bon zdrowotny 133 Część druga Rozdział IV Podmiotowy i przedmiotowy zakres ubezpieczenia zdrowotnego w koncepcji SMSM 137 4.1. Systemy referencyjne 138 4.1.1. Szkic rozwoju niemieckiego systemu finansowania opieki zdrowotnej 138 4.1.2. Szkic rozwoju szwajcarskiego systemu finansowania opieki zdrowotnej 140 4.1.3. Szkic rozwoju holenderskiego systemu finansowania opieki zdrowotnej 141 4.2. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego 142 4.2.1. Powszechność zabezpieczenia a obowiązek ubezpieczenia 142 4.2.2. Obowiązek ubezpieczenia w Niemczech, Szwajcarii i Holandii 145 4.2.2.1. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego w Niemczech 146 4.2.2.2. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego w Szwajcarii 151 4.2.2.3. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego w Holandii 152 4.2.2.4. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego – wnioski 154 4.3. Zakres świadczeń gwarantowanych przez obowiązkowe ubezpieczenie 155 4.3.1. Uzasadnienie ograniczeń gwarantowanego kos