Opis
W napisanej w języku francuskim monografii Hybrydyczność francuskiej powieści o narracji pierwszoosobowej (1789-1820) gatunek powieściowy poddano systematyczno-diachronicznej analizie ze szczególnym uwzględnieniem relacji pomiędzy różnymi formami narracyjnymi (list, pamiętnik i dziennik intymny). Pojęcie hybrydyczności jest tu rozumiane jako zatarcie granic gatunkowych w obrębie powieści stanowiące efekt ewolucji omawianego gatunku w epice XVIII wieku. Nasilenie tego zjawiska uwidacznia się we francuskiej prozie narracyjnej z przełomu XVIII i XIX wieku, a więc w okresie burzliwym zarówno pod względem historycznym, jak i politycznym. Powieść francuska o narracji pierwszoosobowej przybiera wówczas hybrydyczną formę wypowiedzi prowadzącą do jej fragmentaryczności, a także uświadomienia czytelnikowi, że zwyczajny człowiek może stać się ośrodkiem i obserwatorem najistotniejszych wydarzeń historycznych (co znajduje wyraz w epice czasów rewolucyjnych) oraz podmiotem autorefleksji i autoanalizy (charakterystycznych dla utworów z okresu pierwszego romantyzmu). Książka stanowi opracowanie i uzupełnienie badań dotyczących powieści francuskiej z przełomu XVIII i XIX wieku, okresu określanego w literaturze mianem no man’s land z uwagi na ciągle niezbadany, trudny do zdefiniowania i niejednorodny charakter. Hybrydyczność powieści francuskiej w latach 1789-1820 jest także czymś więcej niż tylko kontynuacją tendencji widocznej w epice od lat 80. XVIII wieku. Zacieranie granic gatunkowych oraz łączenie różnorakich form narracyjnych to zapowiedź nowych dążeń estetycznych, które rozwiną się w epoce romantyzmu. Analiza hybrydycznego charakteru powieści o narracji w pierwszej osobie umożliwia zatem zrozumienie zmian, które nastąpiły w powieści francuskiej i europejskiej po 1820 roku. Spis treściSommaire Introduction / 9 Premiere partie. Le roman français a la premiere personne dans l'espace littéraire au déclin des Lumieres Chapitre 1. Le tournant des Lumieres / 23 Les limites temporelles / 24 Les denominations de l’epoque / 30 Le paysage litteraire de l’epoque etudiee / 32 Chapitre 2. L’hybridation du roman francais a la premiere personne / 36 Quelques occurrences et emplois du terme « hybridite » / 39 L’hybridite de forme dans le roman des Lumieres (Marivaux, Diderot, Madame d’Epinay) /44 La Vie de Marianne de Marivaux / 45 La Religieuse de Diderot / 47 Histoire de Madame de Montbrillant de Madame d’Epinay / 49 Vers une impasse de roman au tournant des Lumieres / 50 La question du vraisemblable et de la verite historique / 51 La multiplication de formes au sein du genre romanes que / 54 Chapitre 3. Variations generiques ou les formules discursives dans le roman a la premiere personne / 61 Question du narrateur / 62 L’interference des formules discursives dans le roman a la premiere personne / 72 Le roman-memoires / 76 Le roman par lettres / 81 Le roman-journal intime / 88 Deuxieme partie: Les stratégies du discours péritextuel Chapitre 1. La situation de communication litteraire / 95 « Ceci n’est pas un roman » ou les echos des Lumieres dans le discours peritextuel / 97 La Vie de Marianne et le discours peritextuel / 99 Un jeu peritextuel dans La Religieuse de Diderot / 102 Le paradoxe peritextuel dans l’Histoire de Madame de Montbrillant / 106 Chapitre 2. Le discours peritextuel dans le roman a la premiere personne au tournant des Lumieres / 112 La Revolution dans le discours peritextuel et le rapport de la fiction a la realite / 115 Le debat sur le genre romanesque / 127 La question du romanesque et de son absence dans le roman / 139 Troisieme partie: L’hybridité thématique Chapitre 1. Les questions generiques du roman a la premiere personne / 155 Chapitre 2. Le roman personnel / 158 Le roman du moi et la tradition des Lumieres / 159 Oberman ou le motif du voyage dans le roman personnel / 162 Vers le roman autobiographique / 164 Chapitre 3. Le roman sentimental / 169 Chapitre 4. Le roman du libertinage / 177 Vers le libelle pornographique / 181 Madame de Morency : une auteure reconnue du roman de libertinage / 186 Chapitre 5. Reflexions sur la Revolution : de la question socjale au roman noir / 190 Chapitre 6. Aline et Valcour de Sade ou le roman qui echappe a toute tentative de classification / 196 En guise de conclusion / 207 Bibliographie / 215 Corpus de base / 215 Autres romans et oeuvres narratives / 217 Ouvrages generaux. Theorie et critique litteraire / 218 Principaux articles, chapitres et periodiques portant sur les genres, auteurs et oeuvres etudies / 220 Etudes critiques sur la litterature francaise du XVIIIe et du XIXe siecles / 228 Repertoires bibliographiques / 232 Dictionnaires / 232 Index des noms / 233 Streszczenie / 239 Summary / 241