Opis
Głównym celem przygotowanej monografii jest wykazanie trwałości kwestii agrarnej poprzez przedstawienie różnorodności poglądów na temat jej miejsca w teorii ekonomii w kontekście zmieniających się uwarunkowań, wynikających z globalizacji i wymogów zrównoważonego rozwoju oraz postępu biologicznego i technologicznego. W związku z powyższym w pracy przedstawiono wyniki badań w zakresie: 1) miejsca kwestii agrarnej w naukach społecznych, w tym w ekonomii oraz polityce społecznej, w różnych epokach historycznych i szkołach myślenia; 2) istoty kwestii agrarnej z perspektywy historycznej; 3) mechanizmu powstawania kwestii agrarnej; 4) konsekwencji funkcjonowania kwestii agrarnej z perspektywy rozwoju społeczno-gospodarczego, w tym głównie rolnictwa, rolników oraz konsumentów; 5) zadań stawianych przed rolnictwem w związku z wdrażaniem koncepcji zrównoważonego rozwoju. (fragment wstępu) Spis treściWSTĘP Rozdział 1 KWESTIA AGRARNA W UJĘCIU KLASYCZNYM 1.1. Kwestia agrarna we wczesnych teoriach ekonomicznych 1.2. Rolnictwo w teorii Karola Marksa i jego kontynuatorów 1.3. Kwestia agrarna według Karla Kautskiego 1.4. Werner Sombart: rolnictwo - zanikający wyjątek 1.5. Aleksander Wasiliewicz Czajanow: cykl życia rodziny chłopskiej a kwestia agrarna 1.6. Podsumowanie Rozdział 2 KWESTIA AGRARNA W POLSKIEJ MYŚLI EKONOMICZNEJ PIERWSZEJ POŁOWY XX WIEKU 2.1. Ludwik Krzywicki: kwestia agrarna jako następstwo konkurencji rolnictwa Nowego Świata 2.2. Bolesław Limanowski: unarodowienie ziemi rozwiązaniem kwestii agrarnej 2.3. Zdzisław Ludkiewicz: kwestia agrarna jako powszechny stan patologiczny 2.4. Władysław Grabski: kwestia agrarna jako konsekwencja (nie)wydolności gospodarstwa rolnego i możliwe naturalne źródło przewagi gospodarstw małych nad dużymi 2.5. Stanisław Miłkowski: „nie" dla prawa koncentracji w rolnictwie, czyli przewaga małych gospodarstw nad dużymi 2.6. ?Stanisław Grabski: małe zawsze było piękne 2.7. Julian Baltazar Marchlewski: przede wszystkim wielkoobszarowa gospodarka uspołeczniona 2.8. Franciszek Bujak: kwestia agrarna częścią kwestii społecznej 2.9. Jan Lutosławski: kwestię agrarną wyeliminuje tylko uprzemysłowienie rolnictwa 2.10. Władysław Studnicki: parcelacja majątków ziemskich nie rozwiązuje problemu kwestii agrarnej 2.11. Wiktor Bronikowski: kapitalizm jako szansa i wyzwanie dla rolnictwa 2.12. Podsumowanie Rozdział 3 KWESTIA AGRARNA W MYŚLI EKONOMICZNEJ DRUGIEJ POŁOWY XX WIEKU 3.1. William Arthur Lewis: potrzeba symbiozy i równoległego rozwoju rolnictwa i przemysłu 3.2. Theodore William Schulz: potrzeba zmiany statusu rolnictwa postrzeganego jako „wydajne, lecz biedne" 3.3. Joseph Eugene Stiglitz: niekompletność rynków rolnych przyczyną interwencji państwa 3.4. Jerzy Tepicht: rolnictwo źródłem pierwotnej akumulacji socjalistycznej 3.5. Henryk Chołaj: kwestia agrarna jako część teorii ekonomii 3.6. Poglądy innych polskich badaczy 3.7. Podsumowanie Rozdział 4 KWESTIA AGRARNA W WARUNKACH GLOBALIZACJI 4.1. Globalizacja rolnictwa - charakterystyka procesu 4.2. Wpływ globalizacji na zmianę podejścia do marginalnych warunków produkcji rolnej 4.3. Wpływ globalizacji na zatrudnienie w rolnictwie 4.4. Wpływ globalizacji na podejście do samowystarczalności żywnościowej 4.5. Podsumowanie Rozdział 5 PRZYSZŁOŚĆ KWESTII AGRARNEJ 5.1. Ewolucja źródeł i konsekwencji kwestii agrarnej w czasie 5.2. Różnice w definiowaniu kwestii agrarnej 5.3. Warianty przejawiania się kwestii agrarnej 5.4. Wymogi zrównoważonego rozwoju jako determinanta kwestii agrarnej w XXI wieku 5.5. Podsumowanie ZAKOŃCZENIE Bibliografia Spis fotografii