Opis
Książka prezentuje problemy współczesnej edukacji w sytuacji przyspieszonych przemian kulturowych. Omawia procesy związane z umasowieniem treści kulturowych, ich unifikacją i globalizacją. Traktuje o wyzwaniach edukacyjnych ze strony kultury popularnej, o nowych perspektywach pedagogiki kultury, przemianach w obrębie kanonu. Analizuje również zjawiska i problemy we współczesnej kulturze, które implikują problemy pedagogiczne: wirtualizację rzeczywistości, wkraczanie zabawy (karnawału) jako imperatywu w codzienne życie człowieka, presję mód i trendów, powodującą odchodzenie od myślenia o edukacji kategoriami trwałych wzorów. Wskazuje też na nowe relacje sztuki i kultury współczesnej, prowadzące do redefinicji teorii wychowania estetycznego. Książka adresowana do studentów i wykładowców akademickich wydziałów pedagogicznych, a także do nauczycieli i pracowników oświaty. Spis treściWstęp. Zmiany w świecie współczesnym i problemy wychowania 9 CZĘŚĆ I. Kultura i edukacja – nowe problemy, nowe zadania 19 ROZDZIAŁ 1. Wychowanie w czasach popkultury 21 1.1. Pojęcie i zakres popkultury 22 1.2. Naukowe stanowiska wobec popkultury 24 1.3. Nostalgiczny paradygmat kultury 27 1.4. Przemiany w obrębie kanonu 30 1.5. Następne kierunki przemian i środki zaradcze 32 Zakończenie 35 ROZDZIAŁ 2. Pedagogika kultury wobec zjawiska globalizacji 36 2.1. Humanistyczny vs antropologiczny dyskurs kultury 39 2.2. Pytania o wartości kultur narodowych 43 2.3. Znajomość wielokulturowych kodów 47 2.4. Nowe wspólnoty kulturowe 51 ROZDZIAŁ 3. Kanon w procesie przemian kulturowych 54 3.1. Kanon szkolny w procesie przemian 57 3.2. Współczesny sposób istnienia kanonu 59 3.3. Kanon jako proces na osi czasu 61 3.4. Kanon kultury narodowej 65 3.5. Szkoła jako ostatni bastion kanonu? 68 ROZDZIAŁ 4. Myśl klasyków a postępująca liberalizacja wychowania 70 4.1. Nauczanie wychowujące – stanowisko historyczne 71 4.2. Progressive Education – i co dalej? 73 4.3. Nauczanie wychowujące – ujęcie antropologiczne 75 4.4. Antypedagogika a prefiguracja 77 4.5. Warunki wychowania dziś 78 4.6. Ważne zadania, szanse i możliwości 81 CZĘŚĆ II. Wychowanie w świecie przyspieszonych zmian 83 ROZDZIAŁ 1. Rzeczywistość zapośredniczona 85 1.1. Fikcja i rzeczywistość zapośredniczona 87 1.2. Problem: mimesis czy kreacja 90 1.3. Medialna narkotyzacja i kompetencje odbioru 92 1.4. Atawistyczne formy percepcji i współczesna wizualizacja 95 Zakończenie 97 ROZDZIAŁ 2. Karnawalizacja codzienności i zabawa 100 2.1. Transfer karnawału w życie codzienne 102 2.2. Sacrum i profanum – czas zhomogenizowany 105 2.3. Zjawisko zabawy i jej funkcje 107 2.4. Imperatyw i zniewolenie zabawą 111 ROZDZIAŁ 3. Współczesna przestrzeń – między utopią a dystopią 117 Zakończenie 125 ROZDZIAŁ 4. Zjawisko mody a wychowanie 126 4.1. Moda jako problem pedagogiczny 127 4.2. Cechy konstytuujące zjawisko mody 129 4.3. Funkcje mody 135 Konkluzja 138 ROZDZIAŁ 5. Przeszłość jako teren niechciany 140 5.1. Przeszłość jako teren postmodernistycznych spekulacji intelektualnych 141 5.2. Tyrania chwili a konieczność postrzegania zjawisk w procesie 143 5.3. Wypchnięcie przeszłości poza nawias a kształtowanie tożsamości 144 5.4. Przeszłość jako teren wykluczonych 146 5.5. Przeszłość jako turyzm 148 5.6. Przywrócić światu przeszłość 151 CZĘŚĆ III. Sztuka a współczesna edukacja estetyczna 155 ROZDZIAŁ 1. Miejsce sztuki w kulturze współczesnej 157 1.1. Spór o pojęcie i funkcje sztuki – czyli jak odróżnić sztukę od niesztuki 158 1.2. XX wiek – nowa sytuacja kulturowa 163 1.3. Sztuka a postmodernizm 166 ROZDZIAŁ 2. Teoria wychowania estetycznego w procesie przemian 169 ROZDZIAŁ 3. Współczesna estetyka – inspiracje pedagogiczne 180 ROZDZIAŁ 4. Między słowem a znaczeniem 192 ROZDZIAŁ 5. Sztuka w edukacji międzykulturowej 206 5.1. Edukacja międzykulturowa warunkiem koniecznym we współczesnym świecie 206 5.2. Sztuka – komunikacja – porozumienie 208 5.3. W poszukiwaniu uniwersalnego języka porozumienia 211 Zakończenie 217 Bibliografia 219