Opis
W prezentowanej książce przedstawiony został zarys problematyki ewolucji przyimków wtórnych w polszczyźnie. Różnorodne podłoże genetyczne zadecydowało o tym, że przyimki stanowią grupę niejednolitą i trudną do scharakteryzowania. Toteż – choć wiele już ukazało się prac poświęconych rozwojowi tej klasy – w dalszym ciągu jest to zagadnienie wymagające dopełnienia. Zadaniem monografii było nie tylko zebranie dotychczasowego stanu badań, ale przede wszystkim w wielu wypadkach zaproponowanie innego spojrzenia na opisywane zjawiska. Autorce zależało na wskazaniu najważniejszych kierunków ewolucji tej klasy, przedstawieniu mechanizmów, które pozwalają przejść wyrazowi z jednej klasy leksemów do drugiej. Szczególne miejsce zajmuje w pracy analiza związków zachodzących między przyimkami a przysłówkami i rzeczownikami. Nieco odrębnym zagadnieniem poruszanym w monografii jest problem rozbudowywania form przyimkowych. Spis treściSpis treści Wstęp / 7 1. Status przyimka. Granice klasy przyimków wtórnych / 15 1.1. Uwagi wstępne / 15 1.2. Status przyimka / 15 1.3. Znaczenie przyimka / 18 1.4. Metody wyodrębnienia przyimków wtórnych we współczesnym języku / 20 1.5. Klasa przyimków wtórnych w historii. Problemy interpretacyjne / 26 2. Podłoże kształtowania się przyimków wtórnych. Przyimki a inne części mowy / 35 2.1. Uwagi wstępne / 35 2.2. Wokół przysłówkowej genezy przyimków wtórnych / 42 2.2.1. Typy podstaw przysłówkowych / 43 2.2.2. Mechanizmy przekształcenia przysłówka w przyimek / 48 2.2.3. Dyskusyjna pochodność adwerbialna / 59 2.3. Przyimki wtórne o proweniencji rzeczownikowej / 63 2.3.1. Formy przypadkowe rzeczowników / 64 2.3.2. Przyimki powstałe od wyrażeń przyimkowych / 68 2.4. Związki genetyczne przyimków z innymi częściami mowy / 71 3. Procesy rozbudowywania przyimków wtórnych w polszczyźnie / 77 3.1. Uwagi wstępne / 77 3.2. Rozszerzanie składu przyimków wtórnych / 79 3.2.1. Konstrukcje synonimiczne / 79 3.2.2. Rozbudowane przyimki wtórne o nowych znaczeniach / 89 3.3. Kształtowanie się przyimków złożonych typu znad, popod, spod / 90 3.3.1. Zasób przyimków złożonych w polszczyźnie / 91 3.3.2. Czas powstania / 93 3.3.3. Mechanizmy kształtowania przyimków złożonych / 97 Zakończenie / 107 Bibliografia / 113 Summary / 119 ?????? / 120