Opis
Kolejny numer kwartalnika „Kronos”, poświęcony Tadeuszowi Kościuszce, jego republikańskiej religii i nadludzkiej charyzmie. Kim jest bohater historyczny? I czy ta postać (a właściwie te różne postacie) są w ogóle tematem filozofii? Czy filozofia ma w kwestii bohatera historycznego coś do powiedzenia? Filozof powinien zacząć od problemu metody. Decyzją filozoficzną jest rozstrzygnięcie, czy bohatera historycznego należy traktować w porządku subiektywnym, czy obiektywnym. W pierwszej chwili widzimy w nim pewne indywiduum psychiczne. Bohater, uważamy, jest jednostką, której życie wewnętrzne wyraża się w zewnętrznych działaniach. Ta jednostka jest następnie w trybie psychologicznym uznawana za bohatera przez inne indywidua. Bohaterstwo byłoby więc czymś subiektywnym. Rzeczą uznania. Kwestią opinii. Chwiejnych, jak chwiejna – niestała i zmienna – jest sfera naszych mniemań i wyobrażeń. Taki pogląd łatwo obalić. Nie mamy bezpośredniego dostępu do życia wewnętrznego postaci historycznych. Są nam dane jedynie – w porządku całkowicie obiektywnym, który bada obiektywna nauka historii – fakty i dokumenty świadczące (już pośrednio) o intencjach i poglądach tych postaci. Także uznanie kogoś za bohatera nie jest kwestią naszej dobrej woli lub swobodnej opinii. Pytanie, kim był Kościuszko, jaki jest sens tej postaci, jest w ostatecznym rachunku pytaniem o to, kim my sami jesteśmy i co chcemy ze sobą uczynić. Spis treściPREZENTACJE Marian Skrzypek, Tadeusz Kościuszko wśród oświeconych i romantyków Jules Michelet, Kościuszko Józef Pawlikowski, Sprostowanie pism względem Kościuszki Teofil Lenartowicz, O polskim Naczelniku Kościuszce i o racławickiej bitwie dnia 4 kwietnia 1794 roku Kornel Ujejski, Pogrzeb Kościuszki Jan Paweł Woronicz, Przemowa przy złożeniu do grobu śmiertelnych zwłoków ś.p. Tadeusza Kościuszki Marian Skrzypek, Republikańskie wyznanie wiary Tadeusza Kościuszki ESEJE Hannah Arendt, Kłamstwo w polityce. Refleksje nad „teczkami Pentagonu” Hannah Arendt, Rozważania o polityce i rewolucji Piotr Nowak, Republikanka. Komentarz do republikańskich pism Hannah Arendt Hannah Arendt, Augustyn i protestantyzm Margaret Canovan, Konserwatyzm Hannah Arendt Paulina Sosnowska, „Wciąż to samo: pominięcie ludzi”. Hannah Arendt i Carl Schmitt Giorgio Agamben, O granicach przemocy Giorgio Agamben, Rzecz sama Paweł Rzewuski, Filozofia Józefa Piłsudskiego ARCHIWUM FILOZOFII POLSKIEJ Paweł Rzewuski, Chrystus jest w Polsce – Mereżkowski a sprawa Polska Dymitr Mereżkowski, Józef Piłsudski ANTYKWARIAT Konrad Wyszkowski, Tadeusz Kościuszko jako „wielki człowiek” i „nowoczesny Polak” RECENZJE I POLEMIKI Jakub Wolak, Albert Lautman, filozof i matematyk platoński z XX wieku