Opis
W publikacji dokonano analizy środowiska, w którym realizowana powinna być kontrola zarządcza. W szczególności wykorzystano schematy tworzenia struktury organizacyjnej oraz więzi organizacyjnych wypracowane na gruncie nauki administracji, prawa administracyjnego oraz zarządzania i organizacji w administracji publicznej. Książka będzie przydatna również w praktyce konstruowania wewnętrznych zasad i reguł kontroli zarządczej. Kontrola zarządcza powinna być utożsamiana z czynnościami wspomagającymi kierownictwo jednostki sektora finansów publicznych w zarządzaniu. Następuje to w szczególności poprzez wyznaczenie kluczowych zagadnień determinujących osiągnięcie skutecznego, efektywnego i sprawnego zarządzania jednostką sektora finansów publicznych. To z kolei bezpośrednio wpływa na jakość i efektywność wykonywanych przez nią zadań publicznych. Niezwykle ważne w tym zakresie okazują się standardy kontroli zarządczej, które wyznaczają obszary funkcjonowania jednostki wymagające zainteresowania, ukształtowania, zorganizowania łącznie ze zdefiniowaniem wskazówek co do działań, które należy podjąć lub stanów które trzeba osiągnąć. W opracowaniu przedstawiono m.in.: znaczenie kontroli zarządczej na gruncie ustawy o finansach publicznych; analizę jej atrybutów, takich jak adekwatność, skuteczność i efektywność; standardy kontroli zarządczej i ich wpływ na kształt i rodzaj działań podejmowanych w ramach organizacji i funkcjonowania systemu kontroli zarządczej; rolę kontroli na gruncie nauk o organizacji i zarządzaniu; kwestie związane ze sposobem formułowania celów i ustalaniem mierników ich realizacji; zagadnienia podejmowane w ramach zarządzania publicznego związane z ustaleniem właściwego modelu zarządzania podmiotami publicznymi; wiodące zasady obowiązujące w tworzeniu struktury organizacyjnej oraz metody jej formalizacji; zakres znaczenia pojęcia ryzyka oraz elementy mające wpływ na jego ustalenie; kwestie związane z ustaleniem wiążącego działania w ramach zarządzania ryzykiem; grupę standardów składających się na mechanizmy kontroli; kwestie związane z zapewnieniem pracownikom dostępu do aktualnej informacji niezbędnej do wykonywania zadań oraz zapewnieniem komunikacji zarówno wewnętrznej, jak i zewnętrznej; zagadnienia dotyczące prowadzenia monitoringu i oceny kontroli zarządczej. Adresaci: Książka jest przeznaczona dla osób związanych z sektorem publicznym, zarówno kierowników jednostek sektora finansów publicznych, jak i pracowników, którzy realizując swoje zadania wdrażają i stosują mechanizmy kontroli zarządczej. Spis treściWykaz skrótów 11 Wstęp 13 Rozdział 1 Kontekst normatywny kontroli zarządczej 21 1. Istota kontroli zarządczej – uwagi wstępne 21 2. Normatywne ujęcie kontroli zarządczej 23 3. Cele kontroli zarządczej 31 4. Kryteria oceny kontroli zarządczej 33 4.1. Adekwatność kontroli zarządczej 34 4.2. Skuteczność kontroli zarządczej 35 4.3. Efektywność kontroli zarządczej 37 5. Bariery w realizacji kontroli zarządczej 43 6. Standardy kontroli zarządczej 45 Rozdział 2 Kontrola zarządcza jako element systemu kontroli jednostki finansów publicznych 55 1. Kontrola jako element funkcjonowania władzy publicznej – zagadnienia wstępne 55 2. Znaczenie kontroli w administracji publicznej 57 3. Kontrola na gruncie prawa administracyjnego 58 4. Kontrola wewnętrzna w jednostce organizacyjnej 67 5. Kontrola wewnętrzna a tzw. kontrola kierownicza 69 6. System kontroli wewnętrznej 72 7. Kontrola zarządcza a kontrola finansowa 78 Rozdział 3 Kontrola zarządcza jako instrument zarządzania jednostką finansów publicznych 81 1. Kontrola na gruncie nauk o zarządzaniu organizacją 81 1.1. Kontrola jako funkcja zarządzania organizacją 81 1.2. Kontrola i jej cechy na gruncie nauk o zarządzaniu 84 2. Znaczenie kontroli zarządczej w zarządzaniu jednostką sektora finansów publicznych 88 Rozdział 4 Środowisko wewnętrzne kontroli zarządczej 99 1. Środowisko wewnętrzne jednostki podstawą kontroli zarządczej 99 2. Przestrzeganie wartości etycznych jako podstawa jakości kontroli zarządczej 100 2.1. Przestrzeganie wartości etycznych przy wykonywaniu powierzonych zadań – zagadnienia wstępne 100 2.2. Znaczenie wartości etycznych w działalności jednostki sektora finansów publicznych 103 2.3. Problematyka wyznaczania i wdrożenia wartości etycznych w jednostce finansów publicznych 108 3. Kompetencje zawodowe pracowników warunkiem poprawnego wykonywania zadań 111 3.1. Kompetencje zawodowe pracowników – zagadnienia wstępne 111 3.2. Dbałość o właściwe kompetencje zawodowe pracowników i ich rozwój 113 3.3. Rekrutacja na nowe stanowiska pracy 114 3.4. Rozwój kompetencji zawodowych 118 4. Struktura organizacyjna jako narzędzie zarządzania jednostką 125 4.1. Struktura organizacyjna – zagadnienia wstępne 125 4.2. Adekwatność struktury organizacyjnej jednostki do jej celów i zadań 129 4.3. Formalizacja struktury organizacyjnej jednostki 135 4.4. Delegowanie uprawnień jako forma usprawniająca działalność jednostek 138 Rozdział 5 Cele i zadania jednost