Opis
Podręcznik prezentuje ogół zagadnień składających się na akademicki wykład prawa konstytucyjnego, w szczególności: • zasady i analizę stale kształtującej się praktyki ustrojowej, • modelowe i koncepcyjne założenia i rozwiązania systemowe, • wolności i prawa jednostki, • stany nadzwyczajne, • problemy i wątpliwości związane z praktycznym tworzeniem oraz stosowaniem postanowień Konstytucji i aktów rozwijających jej postanowienia w polskim porządku prawnym. Publikacja uwzględnia orzecznictwo organów władzy sądowniczej i innych organów rozstrzygających, krajowych i międzynarodowych. Przeanalizowano również mechanizmy funkcjonowania państwa oraz tworzenia prawa uwzględniające 25-letnie obowiązywanie Konstytucji RP, z odniesieniem się do sytuacji wynikającej ze specyfiki prawodawstwa antycovidowego. Systematyka podręcznika pomaga stopniowo zdobywać i pogłębiać potrzebną wiedzę z obszaru prawa konstytucyjnego przez studentów wydziałów prawa i administracji, pomoże również usystematyzować wiedzę wszystkim zainteresowanym omawianymi zagadnieniami. Autorami są pracownicy Katedry Prawa Konstytucyjnego Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego. Doświadczeni dydaktycy, autorzy wielu opracowań dotyczących różnych zagadnień z obszaru prawa konstytucyjnego, mający doświadczenie praktyczne związane z piastowaniem funkcji publicznych i wykonywaniem prawniczych zawodów zaufania publicznego. Spis treściWykaz skrótów | str. 15 Literatura podstawowa | str. 19 Przedmowa | str. 21 Rozdział I Polski konstytucjonalizm i jego źródła | str. 25 1. Pojęcie konstytucjonalizmu (Michał Bernaczyk) | str. 25 1.1. Wprowadzenie | str. 25 1.2. Definiowanie konstytucjonalizmu | str. 26 1.3. Konstytucjonalizm a rządy prawa | str. 31 2. Geneza i ewolucja ustawodawstwa konstytucyjnego (Artur Ławniczak) | str. 37 2.1. Powstawanie polskiego ustawodawstwa konstytucyjnego | str. 37 2.2. Konstytucja (Ustawa Rządowa) z 3.05.1791 r | str. 39 2.3. Między Konstytucją 3 maja a konstytucjami II Rzeczypospolitej | str. 43 3. Sformalizowany ustrój polityczny po II wojnie światowej (Artur Ławniczak | str. 44 3.1. Powojenne konstytucyjne przemiany | str. 44 3.2. Inkorporacja rozwiązań obcych | str. 46 Rozdział II Materialne a formalne obowiązywanie Konstytucji RP | str. 49 1. Pojęcie i klasyfikacja konstytucji (Michał Bernaczyk | str. 50 2. Procedura uchwalania i zmiany konstytucji (Mariusz Jabłoński) | str. 64 2.1. Pojęcie i rodzaje zmian konstytucji | str. 64 2.2. Gwarancje ustrojowe stabilności konstytucji | str. 69 2.3. Wymogi formalne | str. 70 2.3.1. Znaczenie systematyki konstytucji w kontekście modyfikacji jej treści | str. 70 2.3.2. Wniesienie projektu i uchwalenie ustawy | str. 70 2.3.3. Przeprowadzenie referendum w sprawie przyjęcia ustawy o zmianie Konstytucji | str. 73 2.3.4. Dopuszczalność przeprowadzenia referendum przedkonstytucyjnego | str. 76 3. Zagadnienie „przełamywania” postanowień Konstytucji RP (Mariusz Jabłoński | str. 78 4. Wykładnia (interpretacja) Konstytucji RP (Michał Bernaczyk) | str. 84 5. Konstytucyjne aspekty akcesji Polski do Unii Europejskiej (Ryszard Balicki) | str. 93 Rozdział III Zasady ustrojowe w ustawie zasadniczej | str. 97 1. Forma państwa a system rządów (Artur Ławniczak) | str. 100 2. Ustrój państwowy | str. 102 2.1. Wprowadzenie (Ryszard Balicki) | str. 102 2.2. Dobro wspólne (Mariusz Jabłoński) | str. 103 2.3. Demokratyczne państwo prawne (Anna Śledzińska-Simon) | str. 107 2.3.1. Wprowadzenie | str. 107 2.3.2. Formalne i materialne rozumienie demokratycznego państwa prawnego | str. 110 2.3.3. Praworządność w ujęciu porównawczym | str. 112 2.4. Zasada państwa jednolitego (unitarnego) (Ryszard Balicki) | str. 113 2.5. Zasada zwierzchnictwa Narodu (Olga Hałub-Kowalczyk) | str. 114 2.6. Zasada republikańskiej formy rządów (Małgorzata Masternak--Kubiak) | str. 115 2.7. Zasada zrównoważonego rozwoju (Małgorzata Masternak-Kubiak) | str. 118 2.8. Zasada legalizmu (Mariusz Jabłoński, Olga Hałub-Kowalczyk) | str. 121 2.9. Zasada nadrzędności konstytucji (Michał Bernaczyk) | str. 122 2.10. Przestrzeganie prawa międzynarodowego (Małgorzata Masternak--Kubiak) | str. 128 2.11. Zasada podziału władzy (Krzysztof Wygoda) | str. 133 2.12. Pluralizm polityczny (Artur Ławniczak) | str. 135 2.13. Społeczeństwo obywatelskie (Mariusz Jabłoński) | str. 136 2.13.1. Definiowanie społeczeństwa obywatelskiego | str. 136 2.13.2. Determinanty definiowania treści konstytucyjnej zasady | str. 137 2.14. Zakaz istnienia organizacji totalitarnych i autorytarnych (Krzysztof Wygoda) | str. 140 2.15. Wolność mediów (Sylwia Jarosz-Żukowska) | str. 141 2.16. Konstytucyjne determinanty decentralizacji i samorządności (Mariusz Jabłoński) | str. 145 3. Zasady ustroju społeczno-gospodarczego w Konstytucji RP (Sylwia Jarosz-Żukowska) | str. 148 3.1. Wprowadzenie | str. 148 3.2. Zasada społecznej gospodarki rynkowej | str. 149 3.3. Ochrona własności i dziedziczenia | str. 153 3.3.1. Konstytucjonalizacja własności – wprowadzenie | str. 1