Opis
Podejmowany w monografii temat wpisuje się w ważny obszar współczesnej dydaktyki języków obcych, jakim jest nauczanie/uczenie się wspomagane przez komputer. Głównym przedmiotem rozważań są możliwości organizowania w przestrzeni wirtualnej zadań wykonywanych w grupie, w których uczący się podejmują działania konstruowania wiedzy. W centrum naszej uwagi znajdują się działania inicjowania i prowadzenia interakcji online odpowiadającej gatunkowym właściwościom dyskusji rzeczowej w dwóch kontekstach: na platformie do nauczania zdalnego (interakcja prowadzona wewnątrz grupy uczniowskiej) i na internetowych portalach medialnych. Celem przedstawianego w pracy badania było zaproponowanie modelu dyskusji rzeczowej, uwzględniającego specyfikę procesów konstruowania znaczeń w komunikacji pisemnej i asynchronicznej i dostosowanego do celów kształcenia na studiach filologicznych. W ramach badania w działaniu, które przeprowadziliśmy w Instytucie Filologii Romańskiej UAM podjęliśmy się ustalenia źródeł trudności, jakie napotykają studenci na etapie wdrożenia do pracy online, i zaproponowaliśmy zadania, które pozwolić mogą partnerom dydaktycznym skuteczniej negocjować swoje wyobrażenia zadania oraz lepiej dostosować swoje działania do wymagań dyskusji rzeczowej. Formułowane wnioski potwierdzają słuszność diagnozy u podstaw interwencji dydaktycznej i wspierają budowanie wiedzy osobistej przez nauczyciela-badacza. Spis treściWstęp 9 Rozdział 1. Nauczanie / uczenie się wspomagane przez komputer a potrzeby współczesnej glottodydaktyki 19 1.1. Nauczanie / uczenie się języków obcych wspomagane przez komputer 21 1.1.1. Terminologia stosowana w piśmiennictwie glottodydaktycznym 24 1.1.2. Komunikacja zapośredniczona przez komputer jako obszar badań we współczesnej dydaktyce akademickiej 26 1.1.3. Współczesne badania nad doskonaleniem kompetencji komunikacyjnej w projektach opartych o współpracę na odległość 28 1.1.4. Tendencje i prognozy w rozwoju i stosowaniu nowych technologii w kształceniu akademickim 31 1.2. Kompetencja medialna i umiejętności informacyjne jako składowe kompetencji komunikacyjnej 36 1.2.1. Doskonalenie kompetencji medialnej w epoce dominacji internetu 40 1.2.2. Rozwijanie umiejętności informacyjnych w założeniach współczesnej edukacji medialnej 41 1.3. Kompetencje zawodowe nauczycieli w zakresie korzystania z technologii informacyjno-komunikacyjnych 42 1.3.1. Model kompetencji zawodowych Compton 43 1.3.2. Model kompetencji zawodowych Guichona 45 1.3.3. Model profesjonalnych kompetencji medialnych, informacyjnych i cyfrowych (MEMIC) 46 1.3.4. Stosowanie technologii informacyjno-komunikacyjnych jako element kompetencji zawodowej nauczycieli akademickich 47 1.4. Podsumowanie 49 Rozdział 2. Stosowanie narzędzia forum w zdalnych i mieszanych modelach kształcenia 51 2.1. Mieszane modele nauczania / uczenia się w kontekście kształcenia instytucjonalnego 52 2.1.1. B-learning w europejskim kształceniu akademickim 54 2.1.2. Typologia kursów hybrydowych 57 2.2. Innowacyjny charakter mieszanych form kształcenia 60 2.3. Uczniowskie interakcje na forum jako przedmiot badań 63 2.3.1. Forum jako narzędzie komunikacji o specyficznych możliwościach 64 2.3.2. Forum jako miejsce interakcji uczniowskich 66 2.3.3. Forum jako miejsce uczenia się 67 2.3.4. Obserwacja interakcji na forum w świetle wyzwań metodologicznych 68 2.4. Narzędzie forum w pracy nauczyciela 71 2.5. Forum ogólne jako przestrzeń komunikacji na platformie edukacyjnej 75 2.5.1. Formy i cele interakcji dydaktycznych na forum ogólnym 76 2.5.2. Zakres odpowiedzialności osoby nauczającej na forum ogólnym 77 2.6. Zarządzanie procesami uczenia się w pisemnej i asynchronicznej komunikacji online 79 2.6.1. Teoria dystansu transakcyjnego a wyznaczniki skutecznej interakcji w zadaniach online 79 2.6.2. Uczestnictwo w interakcji online jako kategoria opisowa 82 2.6.3. Regulowanie obecności rozmówców w pracy online 86 2.7. Podsumowanie 92 Rozdział 3. Konceptualizowanie procesów uczenia się w interakcjach grupowych 93 3.1. Założenia dydaktyki konstruktywistycznej 94 3.1.1. Sytuacja konfliktu społeczno-kognitywnego u podstaw uczenia się w interakcji 98 3.1.2. Współpraca w zadaniach grupowych 98 3.2. Postawy uczących się a formy ich aktywności 99 3.2.1. Rozwijanie kompetencji strategicznej jako działanie upodmiotowienia 103 3.2.2. Wspieranie i rozwijanie autonomii u osób uczących się 104 3.2.3. Myślenie krytyczne jako forma działania oraz jako postawa 106 3.3. Doświadczenie interakcji w pracy grupowej 108 3.3.1. Praca w grupie w kontekście kształcenia instytucjonalnego 108 3.3.2. Formy interakcji a działania negocjowania znaczeń 111 3.3.3. Uczenie się w zadaniach opartych na komunikacji zapośredniczonej 113 3.4. Współczesne kierunki badań nad argumentacją 115 3.5. Pojęcie gatunku a cele rozwijania kompetencji komunikacyjnej 121 3.5.1. Pojęcie wzorca gatunkowego oraz planowanie sekwencji dydaktycznych w perspektywie dyskursywnej 123 3.6. Specyfika gatunkowa wybranych realizacji zad