Opis
Książka stanowi monograficzne opracowanie koncepcji "skargi zbiorowej" w prawie ochrony środowiska - rozumianej jako instytucja prawna mająca na celu ochronę środowiska stanowiącego "dobro wspólne". Koncepcja ta ukazana została w szerszym kontekście problematyki ochrony środowiska jako przedmiotu regulacji prawnej. W opracowaniu nawiązano do systemu gwarancji prawnych ochrony środowiska, przy równoczesnym założeniu zasadniczego rozróżnienia: z jednej strony - koncepcji tzw. egoistycznej ochrony środowiska, z drugiej - koncepcji tzw. altruistycznej ochrony środowiska oraz wynikającego stad niezbędnego zróżnicowania stosowanych w tej dziedzinie rozwiązań materialno- oraz formalnoprawnych. W publikacji obok aspektów teoretycznych zostały przedstawione podstawowe zagadnienia praktyczne z zakresu omawianej problematyki. Zaprezentowano także dorobek polskiej i zagranicznej doktryny prawniczej, przepisy prawa krajowego, unijnego i międzynarodowego oraz orzecznictwo sadów polskich i europejskich. Adresaci: Książka przeznaczona jest przede wszystkim dla osób i instytucji zainteresowanych prawna problematyka ochrony środowiska, w tym szczególnie dla pracowników naukowych oraz pracowników administracji publicznej i organizacji ekologicznych posiadających status prawnych rzeczników ochrony środowiska. Spis treściWykaz skrótów str. 17 Wprowadzenie str. 27 Rozdział I "Środowisko" jako przedmiot regulacji prawnej str. 37 1. Uwagi wprowadzające str. 37 2. Środowisko jako przedmiot regulacji prawnej na gruncie prawa polskiego str. 40 2.1. "Przyroda" i "ochrona przyrody" w ujęciu ochrony konserwatorskiej i kompleksowej str. 42 2.2. "Środowisko" (naturalne) i "ochrona środowiska" w ujęciu polskiej koncepcji ochrony środowiska i ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska str. 44 2.3. "Środowisko" jako przedmiot regulacji prawnej w aktualnym stanie prawnym (po wejściu w życie ustawy - Prawo ochrony środowiska) str. 49 3. Pojęcie środowiska na gruncie prawa Unii Europejskiej str. 56 3.1. Pojęcie środowiska w prawie pozytywnym str. 56 3.2. Pojęcie środowiska w literaturze prawniczej dotyczącej prawa unijnego str. 59 4. Zakres przestrzenny/terytorialny pojęcia środowiska jako przedmiotu regulacji prawnej str. 61 5. Motywy ochrony str. 67 5.1. "Środowisko" jako przedmiot refleksji współczesnej filozofii moralnej str. 67 5.2. Motywy ochrony środowiska w prawie ochrony środowiska str. 71 6. Podsumowanie str. 84 Rozdział II Środowisko jako dobro publiczne i jako dobro wspólne str. 87 1. Środowisko z punktu widzenia koncepcji prawnej tzw. rzeczy (dóbr) publicznych str. 87 1.1. Środowisko jako dobro (publiczne) w ujęciu ekonomii str. 88 1.2. Środowisko z punktu widzenia koncepcji prawnej tzw. rzeczy (dóbr) publicznych str. 91 1.2.1. Koncepcja prawna tzw. rzeczy (dóbr) publicznych w polskiej i obcej nauce prawa publicznego str. 91 1.2.2. Środowisko z punktu widzenia koncepcji prawnej tzw. rzeczy (dóbr) publicznych oraz zasady korzystania ze środowiska i jego ochrony str. 99 2. Środowisko jako wartość obiektywna, stanowiąca dobro wspólne str. 105 2.1 Pojęcie dobra wspólnego w doktrynie prawa i orzecznictwie str. 105 2.2. Środowisko i ochrona środowiska jako wartość obiektywna, stanowiąca dobro wspólne str. 114 3. Pojęcia obowiązku, uprawnienia i kompetencji str. 129 4. Podsumowanie str. 138 Rozdział III Ochrona środowiska jako kompetencja organów władzy publicznej (uprawnienie i obowiązek) str. 142 1. Uwagi wprowadzające str. 142 2. Ochrona środowiska jako kompetencja władzy ustawodawczej str. 144 3. Ochrona środowiska jako kompetencja organów administracji publicznej str. 150 3.1. Pojęcie administracji publicznej oraz typy jednostek organizacyjnych administracji publicznej str. 150 3.2. Ochrona środowiska jako kompetencja organów ochrony środowiska str. 156 3.3. Prywatyzacja zadań publicznych z zakresu ochrony środowiska a prywatyzacja środowiska jako dobra wspólnego str. 162 4. Ochrona środowiska jako kompetencja organów władzy sądowniczej str. 166 5. Ochrona środowiska jako kompetencja instytucji, organów lub jednostek organizacyjnych Unii Europejskiej str. 168 6. Podsumowanie str. 173 Rozdział IV Ochrona środowiska jako powinność podmiotu korzystającego ze środowiska i obowiązek powszechny str. 177 1. Ochrona środowiska jako powinność podmiotu korzystającego ze środowiska i obowiązek powszechny str. 177 2. Podsumowanie str. 185 Rozdział V Ochrona środowiska jako możność prawna (uprawnienie) str. 187 1. Uwagi wprowadzające str. 187 2. Koncepcja tzw. egoistycznej ochrony środowiska str. 190 2.1. Uwagi wprowadzające str. 190 2.2. Koncepcja egoistycznej ochrony środowiska w prawie międzynarodowym str. 194 2.3. Koncepcja egoistycznej ochrony środowiska w prawie Unii Europejskiej str. 206 2.3.1. Uwagi wprowadzające str. 206 2.3.2. Egoistyczna ochrona środowiska przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej str. 208 2.3.3. Europeizacja egoistycznej ochrony środowiska na poziomie państw członkowskich str. 223