Opis
Potrzeba sprawowania nadzoru nad przedsiębiorstwem wynika z konfliktu interesów między uczestnikami struktury korporacyjnej, mającego swoje korzenie w oddzieleniu własności spółki od zarządzania nią. Odpowiednio skonstruowany system nadzoru korporacyjnego to taki, który dysponuje właściwymi mechanizmami oraz standardami postępowania skutecznie łagodzącymi skutki rozdziału własności od zarządzania, a w konsekwencji prowadzącymi do tego, że decyzje podejmowane przez zarząd są zbieżne z celami i interesami akcjonariuszy oraz innych interesariuszy. Niniejsza publikacja jest kompleksowym opracowaniem poświęconym zagadnieniom związanym z prowadzeniem nadzoru i kontroli nie tylko w spółkach notowanych na giełdzie, ale również w przedsiębiorstwach tak specyficznych jak spółki z udziałem Skarbu Państwa czy przedsiębiorstwa rodzinne. W książce: - podjęta została próba uporządkowania terminologicznego pojęć nadzoru korporacyjnego i właścicielskiego oraz wskazano na złożoność pojęcia corporate governance, - przedstawiono mechanizmy, funkcje i cele nadzoru nad przedsiębiorstwem oraz scharakteryzowano jego podstawowe modele teoretyczne, na których tle ukazany został system nadzoru funkcjonujący w Polsce, - omówiono krajowe i międzynarodowe standardy nadzoru w spółkach giełdowych, a także przedstawiono zasady i procedury nadzoru właścicielskiego wypracowane w Ministerstwie Skarbu Państwa, na tle międzynarodowych standardów OECD dotyczących nadzoru nad podmiotami państwowymi, - pokazano, w jaki sposób cały skomplikowany układ powiązań rodzinnych i ekonomicznych występujący w przedsiębiorstwach rodzinnych determinuje obszar sprawowania nadzoru właścicielskiego w tego rodzaju podmiotach, - ukazano rolę informacji w procesie sprawowania nadzoru nad przedsiębiorstwem, a w związku z tym i znaczenie reform w obszarze systemu rachunkowości (będącym nie tylko narzędziem pomiaru i komunikowania sytuacji finansowej podmiotu oraz jego osiągnięć, ale także instrumentem oceny i rozliczania kierownictwa z zarządzania kapitałem powierzonym mu przez jego właścicieli) oraz rewizji finansowej, mających na celu zwiększanie przejrzystości i wiarygodności informacji finansowej, - omówiono znaczenie transparentności informacji w spółkach notowanych na giełdzie, przedsiębiorstwach rodzinnych oraz zidentyfikowano wymagania informacyjne na potrzeby systemu monitoringu i oceny działalności ekonomicznej i finansowej podmiotów z udziałem państwowym. Książka adresowana jest do studentów wyższych uczelni o profilu ekonomicznym, a także do menedżerów przedsiębiorstw i członków rad nadzorczych (także tych kierujących przedsiębiorstwami tak specyficznymi jak te z udziałem Skarbu Państwa czy przedsiębiorstwa rodzinne) zainteresowanych skutecznym wypełnianiem nałożonych obowiązków i zadań. Spis treściWprowadzenie Rozdział 1Istota nadzoru nad działalnością przedsiębiorstwa1.1. Ewolucja terminologiczna nadzoru - nadzór korporacyjny a nadzórwłaścicielski1.1.1. Własność w ujęciu ekonomiczno-prawnym1.1.2. Nadzór a kontrola1.1.3. Corporate govemance - ewolucja pojęcia i ujęcia definicyjnew zagranicznej literaturze przedmiotu1.1.4. Corporate governance w krajowej literaturze przedmiotu1.1.5. Nadzór korporacyjny i nadzór właścicielskiwe współczesnej literaturze przedmiotu1.2. Mechanizmy nadzoru nad przedsiębiorstwem1.2.1. Zewnętrzne mechanizmy nadzoru korporacyjnego1.2.2. Wewnętrzne mechanizmy nadzoru korporacyj nego1.2.3. Regulacyjne mechanizmy nadzoru korporacyjnego1.3. Typologia modeli nadzoru nad przedsiębiorstwem1.3.1. Model monistyczny i dualistyczny nadzoru korporacyjnego1.3.2. Model zewnętrzny i wewnętrzny nadzoru korporacyjnego1.3.3. Model finansowy i społeczny przedsiębiorstwa1.3.4. Modele: autorytarny, autonomizowany, rynkowy, kooperacyjny.1.4. Charakterystyka podstawowych systemów nadzorunad przedsiębiorstwem1.4.1. Stany Zjednoczone (amerykański system nadzorunad przedsiębiorstwem)1.4.2. Wielka Brytania (brytyjski system nadzorunad przedsiębiorstwem)1.4.3. Niemcy (germański system nadzoru nad przedsiębiorstwem)1.4.4. Japonia (japoński system nadzoru nad przedsiębiorstwem)1.4.5. Konwergencja systemów nadzoru nad przedsiębiorstwem1.5. Polski system nadzoru nad przedsiębiorstwem Rozdział 2Specyficzne formy sprawowania nadzorui kontroli nad przedsiębiorstwem2.1. Nadzór korporacyjny w spółkach notowanych na giełdzie2.1.1. Kodeksy dobrych praktyk na świecie2.1.2. Standardy międzynarodowe nadzoru korporacyjnego2.2. Krajowa kodyfikacja dobrych praktyk - rewizja zasadw praktyce spółek notowanych na giełdzie2.2.1. Dobre praktyki na polskim rynku kapitałowym2.2.2. Mechanizm sprawozdania o stosowaniu dobrych praktykprzez spółki notowane na giełdzie2.2.3. Przestrzeganie zasad ładu korporacyjnegow praktyce polskich spółek giełdowych2.3. Nadzór właścicielski nad spółkami z udziałem Skarbu Państwa,jego słabości i próby uzdrawiania systemu - ujęcie ewolucyjne2.3.1. Zarządzanie majątkiem Skarbu Państwa - podstawy prawne2.3.2. Ewolucja nadzoru właścicielskiego