Opis
Historię regionu Europy Środkowo-Wschodniej, choć nie dla wszystkich jest to oczywiste, w znacznej mierze tworzyły mądre, zdolne i silne kobiety, zarówno anonimowe, jak i te, których nazwiska są dobrze znane szerokim kręgom. […] Biografie dziesiątek nieprzeciętnych kobiet – świętych i heretyczek, łamiących stereotypy i śmiało wykraczających poza ustanowione dla nich role społeczne, zainspirowały nas do podjęcia szerszej refleksji na temat ich roli w kulturze oraz życiu społeczno-politycznym Polski, a także krajów regionu na przestrzeni dziejów. Co wyznaczało kobiecą tożsamość w różnych okresach historii Polski i Europy? Jakie były kulturoznawcze i historyczne konceptualizacje kobiety i kobiecości? Jak zmieniały się postrzeganie, status i rola społeczna kobiet? W jaki sposób kobiecość werbalizuje się w literaturze i języku? To tylko niektóre z wielu trudnych pytań, na które odpowiedzi poszukujemy wraz z autorkami i autorami tekstów zamieszczonych w niniejszej monografii. […] Jesteśmy przekonane, że studia zebrane w niniejszym tomie w sposób istotny pogłębiają wiedzę na temat statusu, miejsca i roli kobiet w historii i kulturze krajów regionu Europy Środkowo-Wschodniej. (Fragment Słowa wstępnego, dr hab. Joanna Getka, dr hab. Iwona Krycka-Michnowska) The history of the region of Central and Eastern Europe, although it is not obvious to everyone, was largely made up of wise, talented and strong women, both anonymous and those whose names are well known to a wide range of people. […] Biographies of dozens of outstanding women - saints and heretics, breaking stereotypes and boldly going beyond the social roles established for them, inspired us to take a broader reflection on their role in the culture and socio-political life of Poland and the countries of the region throughout history. What determined female identity in different periods of Polish and European history? What were the cultural and historical conceptualizations of woman and femininity? How have women's perceptions, status and social role changed? How is femininity verbalized in literature and language? These are just some of the many difficult questions that we seek answers to together with the authors of the texts presented in this monograph. […] We are convinced that the studies collected in this volume significantly broaden the knowledge of the status, place and role of women in the history and culture of the countries of the Central and Eastern Europe region. (Fragment of the Foreword, Dr. Joanna Getka, Dr. Iwona Krycka-Michnowska) Spis treściUwagi wstępne 7 BYĆ KOBIETĄ… KULTUROZNAWCZE I HISTORYCZNE KONCEPTUALIZACJE KOBIETY I KOBIECOŚCI WOJCIECH JERZy GÓRCZYK, Zakonnice w średniowieczu. Ciche, pokorne i głupie czy elita intelektualna Europy? 13 ?????? ??????, ??????? ? ????????-???????????? ????? ? ??????? ???? (XI–XIII ??.) 37 SEBASTIAN BOROWICZ, Przeciw pięknu, dobru i miłości? Negatywne formy konceptualizacji kobiecej starości w średniowieczu i epoce nowożytnej 49 JOANNA HOBOT-MARCINEK, Anty-Beatrycze – błazen epoki industrialnej 67 INESA SZULSKA, Refleksja o kobiecości w wybranych pracach pedagogicznych i utworach literackich Marii Pečkauskaite 77 ?????? ??????, «???? ?????» ???? ???????? ?? ????? ???????????? ?????????? ??????? ?? ??. 93 JOANNA DOBKOWSKA-KUBACKA, Czas kobiet poważnych. Emancypacja według Marii Ilnickiej 103 ????????? ????????, ??? ? ???????? ????? ? ?????????? ????????? ????????? 115 SIŁACZKI. KOBIETA W KULTURZE I ŻYCIU SPOŁECZNYM LILIANNA KIEJZIK, Dlaczego w Rosji nie było wielkich filozofek? Rozważania o czasach powstania i rozwoju rosyjskiej filozofii systematycznej w drugiej połowie XIX i pierwszej połowie XX wieku 139 MAGDALENA DĄBROWSKA, Pisarki rosyjskie. Wokół artykułu Iwana Kiriejewskiego z 1833 roku 151 AGATA RYBIŃSKA, Wzorce kobiecych ról społecznych w świetle modlitw dla Żydówek (od początku XIX wieku do 1939 roku) 165 KRYSTYNA LEŚNIAK-MOCZUK, Role rodzinne i zawodowe kobiet wiejskich w Polsce w XIX–XXI wieku 179 MARTYNA KOWALSKA, Matka i córka – trudna relacja (na materiale rosyjskiej literatury kobiet) 203 ANNA NOWAKOWSKA-WIERZCHOŚ, Zasłużona Polka, czyli kto? Biografie kobiet zebrane przez Muzeum Zasłużonych Polek we Lwowie (1930–1939) 217 ALINA CYWIŃSKA, „Wędrownica boża” – archiwalia związane ze Stanisławą Wysocką w zbiorach Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie 229 ANNA NADOLSKA, Janina Konarska i jej związki z bydgoskim Muzeum Miejskim 241 PATRZAJ W SERCE… W KONFRONTACJI ZE ŚWIATEM ??????? ???????, ????????? ??????????? ?????? 269 KATARZYNA TURONEK-OSTROWSKA, Obraz Rosji w twórczości Lou Andreas-Salomé jako rezultat jej podróży do pierwszej ojczyzny 287 ????? ?????, ???????? ???????????? ??????? ? ?????????????? ?????????? ?????? ????????? 299 KATARZYNA DUDA, „Tutaj kobieta żyje ze wszystkich sił i nie poddaje się aż do ostatniej chwili”. Los kobiety rosyjskiej w czasach (post)totalitaryzmu 317 IWONA KRYCKA-MICHNOWSKA, W obliczu wojny. Dzienniki Poliny Żerebcowej 331 ANNA STĘPNIAK, Miłość w czasach niem