Opis
Publikacja stanowi pierwszą rozprawę monograficzną na temat współczesnego języka ukraińskiego i polskiego w aspekcie kontrastywnym. Zaproponowane badanie ma na celu opis wspólnych i odrębnych właściwości obu języków. Rozpatrywane są wszystkie poziomy językowe: fonetyczny, leksykalny, frazeologiczny, słowotwórczy, morfologiczny, składniowy. Jako materiał językowy wykorzystano przykłady z literatury pięknej (ok. 300 pisarzy), folkloru (w tym przysłowia i dowcipy), prasy i in. Szeroko omówiono związek między językiem, kulturą i mentalnością obu narodów. Książka została napisana w języku ukraińskim (spis treści i streszczenie - również w języku polskim). Dr hab. Iryna Kononenko, językoznawca, slawista, adiunkt w Katedrze Ukrainistyki Uniwersytetu Warszawskiego. Autorka i współautorka kilku monografii, dwóch słowników, podręcznika akademickiego oraz ok. 70 artykułów naukowych Spis treści????? – ????’?????? ???? ? ????????????? ??????, ?. ????????? 15 Wstęp – Języki słowiańskie w aspekcie typologicznym, W. Kononenko 15 1. ???????? ????????? – Zagadnienia ogólne 27 1.1. ?????????? ??????????? ?? ????????? ??? – Kształtowanie się języka ukraińskiego i polskiego 27 1.2. ???????? ??????????? ?? ????????? ??? – Dialekty języka ukraińskiego i polskiego 37 1.3. ????? ??????? ????? ????????? ? ??????? – Językowe obrazy świata Ukraińców i Polaków 52 2. ????????. ?????????. ???????????? – Fonetyka. Fonologia. Morfonologia 81 2.1. ????????? ??????? ??????????? ?? ????????? ??? – Systemy fonetyczne języka ukraińskiego i polskiego 81 2.2. ????????? ?????????? ?????? – Pozycyjne wymiany dźwięków 91 2.3. ?????????????? ?????????? ?????? – Morfonologiczne wymiany dźwięków 95 2.3.1. ?????????????? ?????????? ???????? – Morfonologiczne wymiany samogłosek 96 2.3.2. ?????????????? ?????????? ??????????? – Morfonologiczne wymiany spółgłosek 100 2.4. ???????? ?????????????? ?????? – Międzyjęzykowe współzależności dźwięków 105 2.4.1. ?????????????? ???????? ????? ? ??????????? ? ????????? ????? – Współzależności samogłosek w języku ukraińskim i polskim 110 2.4.2. ?????????????? ??????????? ????? ? ??????????? ? ????????? ????? – Współzależności spółgłosek w języku ukraińskim i polskim 118 2.5. ??????????????? ?????? – Środki fonostylistyczne 128 2.6. ??????? – Akcent-133 3. ??????? – Leksyka 137 3.1. ?????????? ?? ???????? ???????????? – Leksykologia ukraińska i polska 137 3.2. ????? ??????? ????? ????????? ? ???????: ??????? – Językowe obrazy świata Ukraińców i Polaków: leksyka 139 3.2.1. ??????? ????? ? ???????? ????????? – Obraz świata i semantyka leksykalna 139 3.2.2. ??????????????? ??????? – Leksyka bezekwiwalentna 145 3.3. ?????????? ??????????? ?? ????????? ??????? – Pochodzenie leksyki ukraińskiej i polskiej 150 3.3.1. ?????? ??????? – Słownictwo rodzime 150 3.3.2. ??????????? – Zapożyczenia 154 3.3.3. ???????? ?????????? ?? ????????? – Ukrainizmy i polonizmy leksykalne 165 3.4. ???????-?????????? ??????? – System leksykalno-semantyczny 173 3.4.1. ???????? ???????? – Znaczenia leksykalne 173 3.4.1.1. ?????????? ????????? ???? – Semantyczna struktura wyrazów 173 3.4.1.2. ????????? – Polisemia 176 3.4.1.3. ??????????? ????????????? – Metaforyczne użycie wyrazów 182 3.4.5. ????????? – Synonimia 187 3.4.6. ????????? – Antonimia 193 3.4.7. ???????? – Homonimia 195 3.4.7.1 ????? ??????? – Homonimy całkowite 195 3.4.7.2. ??????? ??????? – Homonimy częściowe 199 3.4.7.3. ???????? ??????? ?? ???????? – Homonimy i paronimy międzyjęzykowe 203 3.4.8. ????????? – Paronimia 217 3.4.9. ????????? ?? ???????-?????????? ????? – Grupy tematyczne i leksykalno-semantyczne 223 3.5. ??????? ? ??????? ????????? ?? ????????? ???????? – Leksyka z punktu widzenia użycia aktywnego i pasywnego 229 3.5.1. ??????? ? ??????? ??????? – Aktywna i pasywna leksyka 229 3.5.2. ????????????? ???????? ??????? – Leksyka funkcjonalnie ograniczona 231 3.5.2.1. ????????? ??????? – Leksyka dialektalna 231 3.5.2.2. ?????????? ??????? – Leksyka specjalna 239 3.5.2.3. ???????, ????? ? ???? – Żargony, slang i argot 245 3.5.3. ????????? ?? ???? ??????? – Przestarzała i nowa leksyka 252 3.5.3.1. ????????? ????? – Archaizmy 252 3.5.3.2. ?????????? – Neologizmy 257 3.6. ???????? ?? ??????????? ????????????? ??????? – Stylowa i stylistyczna dyferencjacja leksyki 261 3.6.1. ????????????? ????? – Style funkcjonalne 261 3.6.2. ??????????? ?????????????? ??????????? ? ????????? ???? – Stylistyczna charakterystyka wyrazów ukraińskich i polskich 271 3.6.3. ??????????? ?? ?????? ??????? – Leksyka ekspresywna i ocenna 275 3.7. ?????????? ?? ???????? ????????????? – Leksykografia ukraińska i polska 280 4. ??????????? – Frazeologia 289 4.1. ?????????????? ???? ??????????? ?? ????????? ??? – Zasób frazeologiczny języka ukraińskiego i polskiego 289 4.2. ????? ??????? ????? ????????? ? ???????: ??????????? – Językowe obrazy świata Ukraińców i Polaków: frazeologia 290 4.3. ?????????? ??????????? ?? ????????? ??????????? – Pochodzenie frazeologii ukraińskiej i polskiej 296 4.4. ????????? ??????