Opis
Spośród wielu metafor organizujących myślenie socjologiczne coraz większą popularność zyskuje metafora zakorzenienia/wykorzenienia. Nie powinno nas to dziwić, żyjemy wszak w dobie gwałtownych przemian norm i relacji społecznych, ról i tożsamości, instytucji i organizacji - a więc wszystkiego tego, co tworzy glebę społecznego życia i pozwala jednostkom odnajdywać swe własne w nim miejsce. A ściślej, co pozwalało, gdyż to właśnie doświadczane współcześnie przemiany, pozbawiając nas możliwości jednoznacznego określenia naszego miejsca w kulturze i społeczeństwie, rodzą w nas poczucie wykorzenienia, braku przynależności, obcości wreszcie. To poczucie wykorzenienia wydaje się dziś nieodłącznym korelatem procesów indywidualizacji. Książkę otwierają teksty o charakterze stricte teoretycznym. Kolejna część obejmuje teksty podejmujące problematykę wykorzenienia i zakorzenienia w następstwie procesów migracji i rosnącej wielokulturowości współczesnych społeczeństw. Wnioski płynące z prezentowanych w tej części analiz mogą mieć bezpośrednie przełożenie na problemy ważkie dla społeczeństwa polskiego, które w coraz większym stopniu zaczyna uczestniczyć w rosnącym przepływie ludzi, zarówno przyjmując uchodźców z różnych stron świata, jak i włączając się w ruchy migracyjne w obrębie Unii Europejskiej. Autorzy tekstów zgromadzonych w trzeciej części pracy podejmują próby zastosowania tego pojęcia w obszarach, w których dotąd się ono nie pojawiało, takich jak problemy płci kulturowej, kształtowanie tożsamości społecznej i indywidualnej czy problemy wynikające z przyjmowania specyficznych postaw. Spis treściAleksandra Lompart, Zakorzenienie, wykorzenienie; metafora w refleksji socjologicznej 7 Perspektywy teoretyczne 25 Piotr Chmielewski, Umiarkowany metodologiczny indywidualizm: przezwyciężenie tradycyjnego sporu między holizmem i indywidualizmem w naukach społecznych 27 Aleksandra Jasińska-Kania, Miłość i nienawiść: zakorzenienie i wykorzenienie w naturze, kulturze i społeczeństwie 63 Maciej Gdula, Wokół pojęcia wykluczenia w naukach społecznych 78 Problemy zakorzenienia/wykorzenienia w społeczeństwie wielokulturowym 91 Sławomir Łodziński, Maciej Ząbek, Ludzie w zawieszeniu. Dylematy wykorzenienia i zakorzenienia w zbiorowości uchodźców 93 Renata Włoch, „Krzepka chimera”, „chwast” czy „fundamentalista”? Muzułmanie we Francji i w Wielkiej Brytanii: między wykorzenieniem a zakorzenieniem 120 Marta Šaranović-Kusz, Naturalizacja jako „instytucjonalne zakorzenienie”. Procedury naturalizacji imigrantów w wybranych krajach 145 Kamil Kijek, Między integracją a wykluczeniem. Doświadczenia szkolne jako czynnik politycznej socjalizacji młodzieży żydowskiej w Polsce okresu międzywojennego 165 Katarzyna Andrejuk, Jednostkowa autonomia a kulturowe zakorzenienie. Małżeństwa muzułmanek z diaspor imigranckich 198 Wykorzenienie i wykluczenie w kulturze 119 Barbara Szacka, Mężczyźni w świecie emancypujących się kobiet 221 Adam Ostolski, Płeć, kino i „sprawiedliwość okresu przejściowego” 242 Marcin Łuczka, Samotni wśród ludzi? Grupy terapeutyczne i ich uczestnicy 258 Wojciech Modzelewski, Zwolennicy i przeciwnicy kary śmierci w świetle sondaży międzynarodowych 278 Indeks osobowy 294