Opis
Praca jest opisem nowo powstałego na gruncie polskim socjolektu paralotniarzy. Autorka wykorzystała w niej pozyskany przez siebie, obszerny, właściwie dobrany, a dotąd nieopisany materiał językowy, wykazując się zdolnością postrzegania w języku różnorodnych zjawisk leksykalnych, słowotwórczych, semantycznych i umiejętnością ich naukowej analizy. Jest to rzetelne, metodologicznie dojrzałe i wartościowe studium semantyczno-leksykalne nowego i ciekawego socjolektu, bardzo dobrze skomponowane i świetnie napisane. Spis treściWstęp 9 CZĘŚĆ TEORETYCZNO-METODOLOGICZNA 13 I. Socjolekty w polskich badaniach językoznawczych 15 II. Paralotniarstwo i paralotniarze w Polsce 28 1. Podstawowe informacje 28 2. Historia paralotniarstwa 29 3. Paralotniarstwo jako sport i jako forma rekreacji 30 4. Środowisko paralotniarzy 32 III. Materiał badawczy i zasady jego wykorzystania 36 IV. Teoretyczne i metodologiczne podstawy pracy 40 1. Przedmiot i zakres badań 40 1.1. Leksyka wyodrębniająca a leksyka utożsamiająca 41 1.2. Leksyka środowiskowa a leksyka zawodowa 44 2. Podstawowe pojęcia stosowane w opisie leksyki 46 3. Przyjęty sposób podziału leksyki 49 CZĘŚĆ MATERIAŁOWA 51 I. Jednostki leksykalne przejęte przez socjolekt paralotniarski z innych źródeł 53 1. Zapożyczenia zewnętrzne 53 1.1. Zapożyczenia właściwe 54 1.2. Zapożyczenia semantyczne 60 1.3. Zapożyczenia strukturalne 61 2. Zapożyczenia wewnętrzne 64 2.1. Jednostki leksykalne pochodzące z innych odmian środowiskowych 65 2.1.1. Jednostki przejęte ze słownictwa lotniczego 66 2.1.2. Jednostki przejęte ze słownictwa szybowniczego i lotniarskiego 71 2.1.3. Jednostki przejęte ze słownictwa spadochroniarskiego 73 2.1.4. Jednostki przejęte ze słownictwa innych dziedzin 77 2.1.5. Jednostki przejęte ze słownictwa młodzieżowego 80 2.2. Jednostki leksykalne pochodzące z języka ogólnego 85 2.2.1. Neosemantyzmy powstałe w wyniku metafory 88 2.2.2. Neosemantyzmy powstałe w wyniku metonimii 120 2.2.3. Neosemantyzmy powstałe w wyniku zawężenia znaczenia 121 2.2.4. Neosemantyzmy powstałe w wyniku aluzji formalno-semantycznej 125 II. Jednostki leksykalne utworzone na gruncie socjolektu paralotniarskiego 134 1. Neologizmy słowotwórcze 134 1.1. Konstrukcje rzeczownikowe 137 1.1.1. Derywaty odrzeczownikowe 137 1.1.2. Derywaty odprzymiotnikowe 152 1.1.3. Derywaty odczasownikowe 153 1.1.4. Rzeczowniki złożone 156 1.2. Konstrukcje przymiotnikowe 166 1.3. Konstrukcje czasownikowe 167 1.3.1. Czasowniki odczasownikowe 167 1.3.2. Czasowniki odrzeczownikowe 174 2. Nowe struktury frazeologiczne 178 2.1. Jednostki powstałe w wyniku modyfikacji utartych związków frazeologicznych 181 2.2. Jednostki powstałe w wyniku nowego uwikłania wyrazów w związek 188 3. Nowe zestawienia terminologiczne 194 Zakończenie 197 1. Mechanizmy kształtowania się leksyki 197 2. Struktura gramatyczna słownictwa 199 3. Relacje semantyczne 201 4. Pola tematyczne 205 5. Językowe ujęcie rzeczywistości 206 6. Mechanizmy ekonomizujące przyswajanie leksyki 208 7. Funkcja nominatywna a funkcja ekspresywna leksyki paralotniarskiej 209 Bibliografia 212 Źródła 221 ANEKSY 1. Leksyka paralotniarska w układzie tematycznym 227 2. Relacje semantyczne w leksyce paralotniarskiej 236 3. Podział jednostek według opisanych mechanizmów kształtowania się leksyki 247 4. Norma środowiskowa a norma polszczyzny ogólnej 256 5. Wykaz zastosowanych w pracy skrótów i oznaczeń 258 Indeks omówionych wyrazów i połączeń wyrazowych 284