Opis
Według „Badania opinii publicznej na rzecz integracji obywateli państw afrykańskich w Polsce", przeprowadzonego w 2010 r. przez Instytut Badania Opinii Społecznej i Rynku Millward Brown SMG/KRC na zlecenie Fundacji „Afryka Inaczej" 64% Polaków uważa, że wie o Afryce mało lub raczej mało. Pytani nie potrafili wskazać ani jednego pisarza, muzyka lub filmu afrykańskiego. Książka „Integracja afrykańska - uwarunkowania, formy współpracy, instytucje" ma na celu przynajmniej częściowe pogłębienie wiedzy w zakresie warunków politycznych, społecznych i ekonomicznych sprzyjających integracji gospodarczej lub ją utrudniających. W książce omówiono przyczyny zacofania krajów afrykańskich stanowiące zarazem bariery w rozwijaniu współpracy między państwami; przedstawiono trudności o charakterze społeczno-politycznym. Wszystkie te czynniki skutkują ubóstwem, a nieraz i głodem mieszkańców, co z kolei umacnia bariery rozwoju społecznego. W publikacji scharakteryzowano organizacje afrykańskie: Organizację Jedności Afrykańskiej i jej następczynię Unię Afrykańską, jak również 11 ugrupowań regionalnych. Uszeregowano je zgodnie ze stopniem postępów integracyjnych. W książce poświęcono też uwagę efektom integracyjnym (zwłaszcza handlowym) oraz próbie nakreślenia kierunków, w jakich potoczyć się mogą procesy regionalizacyjne w Afryce. Ważnym miernikiem realizacji zamierzonych skutków integracji jest skala wystąpienia efektu przesunięcia handlu i jego kreacji. Poddano je szczegółowej analizie. Monografia jest adresowana do studentów stosunków międzynarodowych, politologii, ekonomii i afrykanistyki. Adresatami jej są ponadto osoby interesujące się rozwojem gospodarczym w Afryce, jak również teorią integracji ekonomicznej. Spis treściWykaz używanych skrótówWstęp Rozdział 1Charakterystyka krajów afrykańskich, ich gospodarek i zewnętrznych ograniczeń ich rozwoju 1.1. Konceptualizacja pojęcia "najsłabiej rozwinięte kraje Afryki Subsaharyjskiej" 1.2. Poziom produktu krajowego brutto - analiza nierówności 1.3. Struktura gospodarek 1.4. Specyfika handlu zagranicznego 1.5. Infrastruktura komunikacyjna 1.6. Wysokość stopy inflacji 1.7. Skala bezrobocia 1.8. Przyczyny, skala i konsekwencje zadłużenia zagranicznego państw afrykańskich 1.9. Pozycja państw afrykańskich na forum WTO 1.10. Rola pomocy rozwojowej i programów dostosowawczych w rozwoju Afryki 1.10.1. Pomoc rozwojowa 1.10.2. Programy dostosowawcze instytucji z Bretton Woods 1.11. Protekcjonizm rolny krajów wysoko rozwiniętych Rozdział 2Bariery społeczne i polityczne w afrykańskiej współpracy regionalnej 2.1. Przyczyny ubóstwa społeczeństw ze szczególnym uwzględnieniem kolonializmu i niewolnictwa 2.2. Zatrudnienie dzieci 2.3. Deficyt wody 2.4. Problem głodu 2.5. Epidemie najczęstszych chorób 2.6. Niestabilność polityczna i wojny 2.6.1. Niestabilność polityczna 2.6.2. Konflikty zbrojne 2.7. Powszechność korupcji Rozdział 3Ogólnoafrykańskie procesy integracyjne w ramach Organizacji Jedności Afrykańskiej i Unii Afrykańskiej 3.1. Regionalna integracja gospodarcza w ujęciu teoretycznym 3.2. Geneza OJA 3.3. Działalność i osiągnięcia OJA 3.4. Przekształcenie OJA w Unię Afrykańską 3.5. Organy UA i ich kompetencje 3.5.1. Zgromadzenie Unii 3.5.2. Rada Wykonawcza 3.5.3. Parlament Panafrykański 3.5.4. Trybunał Sprawiedliwości 3.5.5. Komisja 3.5.6. Komitet Stałych Reprezentantów 3.5.7. Rada Ekonomiczna, Społeczna i Kulturalna 3.5.8. Rada Pokoju i Bezpieczeństwa 3.5.9. Wyspecjalizowane Komitety Techniczne 3.5.10. Instytucje finansowe 3.6. Działania podejmowane przez Unię Afrykańską 3.7. Projekt przekształcenia UA w Afrykańską Unię Gospodarczą i Walutową Rozdział 4Typologia afrykańskich regionalnych ugrupowań integracyjnych 4.1. Strefy preferencyjnego i wolnego handlu 4.1.1. Wspólnota Gospodarcza Państw Środkowoafrykańskich (ECCAS) 4.1.2. Wspólnota Rozwoju Południowej Afryki (SADC) 4.2. Strefy wolnego handlu w fazie tworzenia 4.2.1. Wspólnota Gospodarcza Państw Zachodnioafrykańskich (ECOWAS) 4.2.2. Wspólnota Państw Sahelu i Sahary (CEN-SAD) 4.3. Unie celne 4.3.1. Południowoafrykańska Unia Celna (SACU) 4.3.2. Wspólny Rynek Afryki Wschodniej i Południowej (COMESA) 4.4. Wspólny rynek: Wspólnota Wschodnioafrykańska (EAC) 4.5. Unie walutowe 4.5.1. Zachodnioafrykańska Unia Gospodarcza i Monetarna (UEMOA) 4.5.2. Wspólnota Gospodarcza i Monetarna Afryki Środkowej (CEMAC) 4.6. Przykłady innych bloków 4.6.1. Unia Maghrebu Arabskiego (UMA) 4.6.2. Międzyrządowa Organizacja do spraw Rozwoju (IGAD) 4.7. Współpraca poszczególnych ugrupowań integracyjnych z Unią Afrykańską Rozdział 5Efekty współpracy między krajami afrykańskimi i jej perspektywy 5.1. Ocena funkcjonowania organizacji regionalnych 5.1.1. Efekty kreacji i przesunięcia handlu 5.1.2. Bezpośrednie inwestycje zagraniczne 5.1.3. Efekty społeczne 5.2. Wpływ procesów integracyjnych na kondycję gospodarczą państw LDC 5.3. Kierunki rozwoju współpracy regionalnej Zakończenie Summary Literatura Akty prawne, dokumenty i materiały źródłowe Raporty, analizy i